Derleme

Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler

Sayı: 1 11 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler

Öz

Bitkiyi toprağa bağlayan kökler, bitki ile toprak arasındaki ilişkiyi kurarlar ve bitkilerin fotosentez yapabilmesi için gerekli su ve besin elementlerinin alımında aracı olurlar. Toprak altında bulundukları için fotosentez yapamazlar, bu nedenle ihtiyaç duydukları besin maddelerini (örneğin şeker) toprak üstü organlarından (fotosentez organları) temin ederler. Böylelikle toprak üstü ve toprak altı organları bitki mimarisinin birbirini destekleyen yapıtaşlarıdır. Bitkiler yaygın olarak saçak ve kazık sistemine sahiptirler. Saçak kökler meraların egemen türleri olan buğdaygillerin kök sistemidir. Bu kökler yoğun ve yüzeysel olarak dallanırlar ve yenilenme hızları yüksektir. Kazık kökler ise geniş yapraklı otlar ve odunsu bitkilerin kökleridir. Daha seyrek dağılırlar, ancak daha derine inerler. Kök sisteminin gelişimi çok sayıda faktör (toprak sıcaklığı, toprağın su ve besin elementi varlığı, pH, toprak canlıları, bitkinin fizyolojisi, otlanma, vb.) tarafından kontrol edilir. Otlanma bitkilerin fotosentez dokularını uzaklaştırdığı için kökler üzerinde doğrudan etkilidir. Özellikle devamlı ve ağır otlatma, köklerin büyüme, uzama, derinlik, çap, yüzey alanı gibi özellikleri üzerinde olumsuz etkiler yaratır. Bunun için dinlendirerek ya da klasik münavebeli otlatma (otlat – dinlendir) ile bitkilerin kendilerini toparlamalarına izin verecek yeterli dinlenme süresi bırakılmalı, bitkilerin yeniden büyümesinde önemli olan yedek besin maddeleri korunmalı, üretilen otun yarısı merada bırakılmalı ve bitki örtülerinin yapısına göre merada otlatmadan sonra en az 5-10 cm anız kalmasına dikkat edilmelidir. Zira köklerin sürgünlere göre çevre ve kullanma faktörlerine karşı daha duyarlı olduğu unutulmamalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akman, H. (2020). Comparison of field crops with tap and fibrous root system at early and late growth stages. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 8(5), 1181-1187. Altın, M., Gökkuş, A., & Koç, A. (2025). Çayır Mera Yönetimi (2. Baskı). Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Ankara, 667s.
  2. Andiç, C. (1985). Erzurum yöresi doğal çayır mera ve yayla vejetasyonlarında mevcut bitki türleri, bunların hayat formları ve çiçeklenme periyodları. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(1-4), 85-104.
  3. Asmelash, F., Bekele, T., & Birhane, E. (2016). The potential role of arbuscular mycorrhizal fungi in the restoration of degraded lands. Frontiers in Microbiology, 7, 1095, doi.10.3389/fmicb.2016.01095
  4. Bakır, Ö. (1987). Çayır-Mera Amenajmanı. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Yay. No: 992, Ders Kitabı No: 292, Ankara, 362s.
  5. Bakker, L. M., Mommer, L., & van Ruijven, J. (2019). Using root traits to understand temporal changes in biodiversity effects in grassland mixtures. Oikos, 128(2), 208-220.
  6. Bethlenfalvay, G. J., & Dakessian, S. (1984). Grazing effects on mycorrhizal colonization and floristic composition of vegetation on a semi-arid range in northern Nevada. Journal of Range Management, 37(4), 312-316.
  7. Bıçakçı, E., & Türk, M. (2024). Determination of seasonal changes of feed value of common grazable species Aşağı Gökdere macquis shrublands. Turkish Journal of Range and Forage Sciences, 5(1), 56-66.
  8. Bıçakçı, E., Türk, M., & Karatepe, Y. (2022). Kovada Gölü çevresindeki yaygın çalı türlerinin yem değerlerindeki mevsimsel değişiminin belirlenmesi. Türkiye Ormancılık Dergisi, 23(3), 178-186.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çayır-Mera ve Yem Bitkileri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

11 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

22 Aralık 2025

Kabul Tarihi

22 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökkuş, A., & Coşkun, E. (2026). Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, 1, 71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF
AMA
1.Gökkuş A, Coşkun E. Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİTYED. 2026;(1):71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF
Chicago
Gökkuş, Ahmet, ve Ece Coşkun. 2026. “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, sy 1: 71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF.
EndNote
Gökkuş A, Coşkun E (01 Haziran 2026) Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 1 71–83.
IEEE
[1]A. Gökkuş ve E. Coşkun, “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”, BİTYED, sy 1, ss. 71–83, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56GS78LF
ISNAD
Gökkuş, Ahmet - Coşkun, Ece. “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 1 (01 Haziran 2026): 71-83. https://izlik.org/JA56GS78LF.
JAMA
1.Gökkuş A, Coşkun E. Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİTYED. 2026;:71–83.
MLA
Gökkuş, Ahmet, ve Ece Coşkun. “Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, sy 1, Haziran 2026, ss. 71-83, https://izlik.org/JA56GS78LF.
Vancouver
1.Ahmet Gökkuş, Ece Coşkun. Meraların Görünmeyen Yüzü: Kökler. BİTYED [Internet]. 01 Haziran 2026;(1):71-83. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56GS78LF