Image Presentation

Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi

Volume: 7 Number: 2 September 16, 2026
TR EN

Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye için yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki ağırlığının ekonomik büyüme ile ilişkisi otoregresif dağıtılmış gecikme sınır testi ile analiz edilmiştir. Ekonometrik analiz, 2010-2019 dönemi için çeyreklik veriler kullanılarak yürütülmüştür. Otoregresif dağıtılmış gecikme modellerinde reel toplam ihracat ile yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki ağırlığı bağımsız değişkenler, reel gayrisafi yurt içi hasıla ise bağımlı değişken olarak yer almaktadır. F sınır testi sonuçları, Brezilya dışındaki ülkelerde modeldeki değişkenler arasında uzun dönem ilişki olduğunu işaret etmiştir. Otoregresif dağıtılmış gecikme testinin uzun dönem sonuçlarına göre reel toplam ihracat değişkeni için elde edilen katsayılar pozitiftir. Bu sonuç, genel olarak Brezilya dışındaki ülkelerde ihracata dayalı büyüme modelinin geçerliliğini desteklemektedir. Çin ve Hindistan, yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki ağırlığının reel gayrisafi yurt içi hasıla üzerinde pozitif anlamlı etkiye sahip olduğu ülkelerdir. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki ağırlığı değişkeninin katsayısı Rusya için de istatistiksel olarak anlamlı fakat negatif elde edilmiştir. Bu değişkenin ekonomik büyümeye etkisi, istatistiksel anlamlılığa sahip olmamakla birlikte, Güney Afrika için de negatif fakat Türkiye için pozitif tespit edilmiştir.

Keywords

Thanks

Bu çalışma, Makbule Aytekin’in Esin Kılıç danışmanlığında hazırladığı “BRICS ve Türkiye'de yüksek ve orta yüksek teknoloji ürünleri ihracatı-ekonomik büyüme ilişkisinin ARDL sınır testi ile incelenmesi” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

References

  1. Akar, T. (2023). Ekonomik karmaşıklık, Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (55), 315-329.
  2. Alakbarov, N., & Erkan, B. (2017). Türkiye ve Azerbaycan’ın ihracatındaki karşılaştırmalı üstünlüklerin teknoloji yoğunluğu bazında analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(6), 28-47.
  3. Aslanoğlu, E., Erdoğan, O., & Deniz, P. (2021). Export sophistication and its impact on growth: Case study for MENA countries. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 43(2), 285-301.
  4. Bal, H., Çiftçi, H., İşcan, E., & Serin, D. (2016). İhracata dayalı büyüme: Teknolojik bakış, International Conference on Eurasian Economies, 29-31 Ağustos, 2016, ss. 311-316, Kaposvar, Macaristan.
  5. Bayraç, H. N., & Doğan, E. (2016). Türkiye’de teknoloji ithalatı ve ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (57), 19-37.
  6. Canbay, Ş. (2020). Investigating the effect of Turkey's high-tech exports on the economic growth using the structural break ARDL bounds testing. Electronic Journal of Social Sciences, 19(74), 865-878.
  7. Ceyhan, T. (2026). The impact of high-tech exports on economic growth in G-8 countries: Examining the innovation-growth nexus. Akademik Hassasiyetler, (30), 1-28.
  8. Çeştepe, H. (2012). Çin’in dış ticaretinin gelişimi, Dünya Ticaret Örgütü’ne üyelik öncesi ve sonrasında dünya ticaretine etkileri. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(17), 45-61.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Growth, International Economics (Other)

Journal Section

Image Presentation

Publication Date

September 16, 2026

Submission Date

April 15, 2026

Acceptance Date

August 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 2

APA
Aytekin, M., & Kılıç, E. (2026). Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, 7(2), 217-233. https://izlik.org/JA56AJ64DJ
AMA
1.Aytekin M, Kılıç E. Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 2026;7(2):217-233. https://izlik.org/JA56AJ64DJ
Chicago
Aytekin, Makbule, and Esin Kılıç. 2026. “Yüksek Ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı Ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri Ve Türkiye İçin İncelenmesi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7 (2): 217-33. https://izlik.org/JA56AJ64DJ.
EndNote
Aytekin M, Kılıç E (September 1, 2026) Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7 2 217–233.
IEEE
[1]M. Aytekin and E. Kılıç, “Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi”, BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, vol. 7, no. 2, pp. 217–233, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA56AJ64DJ
ISNAD
Aytekin, Makbule - Kılıç, Esin. “Yüksek Ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı Ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri Ve Türkiye İçin İncelenmesi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7/2 (September 1, 2026): 217-233. https://izlik.org/JA56AJ64DJ.
JAMA
1.Aytekin M, Kılıç E. Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 2026;7:217–233.
MLA
Aytekin, Makbule, and Esin Kılıç. “Yüksek Ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı Ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri Ve Türkiye İçin İncelenmesi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, vol. 7, no. 2, Sept. 2026, pp. 217-33, https://izlik.org/JA56AJ64DJ.
Vancouver
1.Makbule Aytekin, Esin Kılıç. Yüksek ve Orta-Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Ağırlığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin BRICS Ülkeleri ve Türkiye İçin İncelenmesi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ [Internet]. 2026 Sep. 1;7(2):217-33. Available from: https://izlik.org/JA56AJ64DJ