Research Article

Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi

Volume: 7 Number: 2 July 2, 2026
EN TR

Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi

Abstract

Bu araştırma, farklı fosfor dozlarının Yemsoy ve Yeşilsoy yemlik soya [Glycine max (L.) Merr.] çeşitlerinde verim ve bazı yem kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2021 ve 2022 yetiştirme sezonlarında Çanakkale ili Sarıcaeli Köyü’nde yürütülmüştür. Araştırma, bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuş, ana parsellere çeşitler, alt parsellere ise 0, 5, 10 ve 15 kg P₂O₅ da⁻¹ fosfor dozları yerleştirilmiştir. Çalışmada bitki boyu, kuru ot verimi, ham protein (HP), ham kül (HK), nötral deterjan lif (NDF), asit deterjan lif (ADF) ve asit deterjan lignin (ADL) oranları incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre bitki boyu bakımından çeşit ve fosfor dozu etkileri önemli bulunmuş, en yüksek iki yıllık ortalama bitki boyu 125,79 cm ile Yeşilsoy çeşidinde ve 123,94 cm ile 15 kg P₂O₅ da⁻¹ uygulamasında elde edilmiştir. Kuru ot verimi bakımından 2021 yılında çeşit ve fosfor dozu etkileri önemli bulunurken, iki yıllık ortalamalarda en yüksek kuru ot verimi 916,77 kg da⁻¹ ile 15 kg P₂O₅ da⁻¹ uygulamasında belirlenmiştir. Ham protein, ham kül, NDF, ADF ve ADL oranları bakımından ise çeşitler ve fosfor dozları arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar belirlenmemiştir. Elde edilen bulgular, fosfor uygulamalarının yemlik soyada bitki büyümesi ve biyokütle üretimini olumlu yönde etkilediğini, buna karşın yem kalite özellikleri üzerinde sınırlı etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Çanakkale koşullarında yemlik soya yetiştiriciliğinde Yeşilsoy çeşidinin daha yüksek verim potansiyeline sahip olduğu ve 15 kg P₂O₅ da⁻¹ uygulamasının verim açısından avantaj sağladığı belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Açıkgöz, E. (2001). Yem Bitkileri. Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı. Yayın No: 182. Bursa.
  2. Açıkgöz, E., Sincik, M., Wietgrefe, G., Surmen, M., Cecen, S., Yavuz, T., Erdurmus, C., & Goksoy, A.T. (2007). Dry matter accumulation and forage quality characteristics of different soybean genotypes. Journal of Agronomy and Crop Science, 193: 53–59.
  3. AOAC. (2005). Official methods of analysis. (18th Edition). Association of Official Analytical Chemists. Arlington. VA. USA.
  4. Bellaloui, N., Bruns, H.A., Abbas, H.K., Mengistu, A., Fisher, D.K., & Reddy, K.N. (2015). Agricultural practices altered seed protein, oil, fatty acids, sugars and minerals in soybean. American Journal of Plant Sciences, 6: 113–127.
  5. Buxton, D.R., & Redfearn, D.D. (1997). Plant limitations to fiber digestion and utilization. Journal of Nutrition, 127: 814S–818S.
  6. Chen, M., Xin, L., Jiang, L., Dong, R., Siddique, K.H.M., & He, J. (2023). Legume crops use a phosphorus-mobilising strategy to adapt to low plant-available phosphorus in acidic soil in southwest China. Plant, Soil and Environment, 69(10), 471-479.
  7. Devine, T.E., & Hatley, E.O. (1998). Registration of ‘Donegal’ forage soybean. Crop Science 38: 1719.
  8. Fageria, N.K., Moreira, A., & Coelho, A.M. (2011). Yield and yield components of upland rice as influenced by nitrogen sources. Journal of Plant Nutrition, 34: 361–370.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pasture-Meadow Forage Plants

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

July 2, 2026

Submission Date

June 3, 2026

Acceptance Date

June 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 7 Number: 2

APA
Coşkun, E., & Baytekin, H. (2026). Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, 7(2), 145-155. https://izlik.org/JA64JS34DN
AMA
1.Coşkun E, Baytekin H. Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 2026;7(2):145-155. https://izlik.org/JA64JS34DN
Chicago
Coşkun, Ece, and Harun Baytekin. 2026. “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi Ve Kalitesi Üzerine Etkisi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7 (2): 145-55. https://izlik.org/JA64JS34DN.
EndNote
Coşkun E, Baytekin H (July 1, 2026) Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7 2 145–155.
IEEE
[1]E. Coşkun and H. Baytekin, “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi”, BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, vol. 7, no. 2, pp. 145–155, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA64JS34DN
ISNAD
Coşkun, Ece - Baytekin, Harun. “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi Ve Kalitesi Üzerine Etkisi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7/2 (July 1, 2026): 145-155. https://izlik.org/JA64JS34DN.
JAMA
1.Coşkun E, Baytekin H. Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ. 2026;7:145–155.
MLA
Coşkun, Ece, and Harun Baytekin. “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi Ve Kalitesi Üzerine Etkisi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, vol. 7, no. 2, July 2026, pp. 145-5, https://izlik.org/JA64JS34DN.
Vancouver
1.Ece Coşkun, Harun Baytekin. Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ [Internet]. 2026 Jul. 1;7(2):145-5. Available from: https://izlik.org/JA64JS34DN