Araştırma Makalesi

Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi

Cilt: 7 Sayı: 2 2 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi

Öz

Bu araştırma, farklı fosfor dozlarının Yemsoy ve Yeşilsoy yemlik soya [Glycine max (L.) Merr.] çeşitlerinde verim ve bazı yem kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2021 ve 2022 yetiştirme sezonlarında Çanakkale ili Sarıcaeli Köyü’nde yürütülmüştür. Araştırma, bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuş, ana parsellere çeşitler, alt parsellere ise 0, 5, 10 ve 15 kg P₂O₅ da⁻¹ fosfor dozları yerleştirilmiştir. Çalışmada bitki boyu, kuru ot verimi, ham protein (HP), ham kül (HK), nötral deterjan lif (NDF), asit deterjan lif (ADF) ve asit deterjan lignin (ADL) oranları incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre bitki boyu bakımından çeşit ve fosfor dozu etkileri önemli bulunmuş, en yüksek iki yıllık ortalama bitki boyu 125,79 cm ile Yeşilsoy çeşidinde ve 123,94 cm ile 15 kg P₂O₅ da⁻¹ uygulamasında elde edilmiştir. Kuru ot verimi bakımından 2021 yılında çeşit ve fosfor dozu etkileri önemli bulunurken, iki yıllık ortalamalarda en yüksek kuru ot verimi 916,77 kg da⁻¹ ile 15 kg P₂O₅ da⁻¹ uygulamasında belirlenmiştir. Ham protein, ham kül, NDF, ADF ve ADL oranları bakımından ise çeşitler ve fosfor dozları arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar belirlenmemiştir. Elde edilen bulgular, fosfor uygulamalarının yemlik soyada bitki büyümesi ve biyokütle üretimini olumlu yönde etkilediğini, buna karşın yem kalite özellikleri üzerinde sınırlı etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Çanakkale koşullarında yemlik soya yetiştiriciliğinde Yeşilsoy çeşidinin daha yüksek verim potansiyeline sahip olduğu ve 15 kg P₂O₅ da⁻¹ uygulamasının verim açısından avantaj sağladığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Açıkgöz, E. (2001). Yem Bitkileri. Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı. Yayın No: 182. Bursa.
  2. Açıkgöz, E., Sincik, M., Wietgrefe, G., Surmen, M., Cecen, S., Yavuz, T., Erdurmus, C., & Goksoy, A.T. (2007). Dry matter accumulation and forage quality characteristics of different soybean genotypes. Journal of Agronomy and Crop Science, 193: 53–59.
  3. AOAC. (2005). Official methods of analysis. (18th Edition). Association of Official Analytical Chemists. Arlington. VA. USA.
  4. Bellaloui, N., Bruns, H.A., Abbas, H.K., Mengistu, A., Fisher, D.K., & Reddy, K.N. (2015). Agricultural practices altered seed protein, oil, fatty acids, sugars and minerals in soybean. American Journal of Plant Sciences, 6: 113–127.
  5. Buxton, D.R., & Redfearn, D.D. (1997). Plant limitations to fiber digestion and utilization. Journal of Nutrition, 127: 814S–818S.
  6. Chen, M., Xin, L., Jiang, L., Dong, R., Siddique, K.H.M., & He, J. (2023). Legume crops use a phosphorus-mobilising strategy to adapt to low plant-available phosphorus in acidic soil in southwest China. Plant, Soil and Environment, 69(10), 471-479.
  7. Devine, T.E., & Hatley, E.O. (1998). Registration of ‘Donegal’ forage soybean. Crop Science 38: 1719.
  8. Fageria, N.K., Moreira, A., & Coelho, A.M. (2011). Yield and yield components of upland rice as influenced by nitrogen sources. Journal of Plant Nutrition, 34: 361–370.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çayır-Mera ve Yem Bitkileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

2 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

3 Haziran 2026

Kabul Tarihi

26 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Coşkun, E., & Baytekin, H. (2026). Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, 7(2), 145-155. https://izlik.org/JA64JS34DN
AMA
1.Coşkun E, Baytekin H. Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİTYED. 2026;7(2):145-155. https://izlik.org/JA64JS34DN
Chicago
Coşkun, Ece, ve Harun Baytekin. 2026. “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7 (2): 145-55. https://izlik.org/JA64JS34DN.
EndNote
Coşkun E, Baytekin H (01 Temmuz 2026) Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7 2 145–155.
IEEE
[1]E. Coşkun ve H. Baytekin, “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi”, BİTYED, c. 7, sy 2, ss. 145–155, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64JS34DN
ISNAD
Coşkun, Ece - Baytekin, Harun. “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ 7/2 (01 Temmuz 2026): 145-155. https://izlik.org/JA64JS34DN.
JAMA
1.Coşkun E, Baytekin H. Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİTYED. 2026;7:145–155.
MLA
Coşkun, Ece, ve Harun Baytekin. “Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi”. BİLİM-TEKNOLOJİ-YENİLİK EKOSİSTEMİ DERGİSİ, c. 7, sy 2, Temmuz 2026, ss. 145-5, https://izlik.org/JA64JS34DN.
Vancouver
1.Ece Coşkun, Harun Baytekin. Çanakkale Koşullarında Farklı Fosfor Dozlarının Yemlik Soya Çeşitlerinde Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisi. BİTYED [Internet]. 01 Temmuz 2026;7(2):145-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64JS34DN