Research Article

Somut ve Somut Olmayan Değerler ve Bir Yerin Miras Niteliğine Katkısı: UNESCO Dünya Miras Alan Örnekleri

Number: 6 March 15, 2020
EN TR

Somut ve Somut Olmayan Değerler ve Bir Yerin Miras Niteliğine Katkısı: UNESCO Dünya Miras Alan Örnekleri

Öz

Kültür, kültürel miras ve kültürel mirasın korunması, üzerine çokça fikir yürütülen, tanımlama yapılan ve sayısız tartışmaya konu olmuş ve olmaya devam eden başlıklardır. Tarih boyunca kültürel miras kavramına içinde bulunulan dönemin anlayışıyla çeşitli tanımlamalar getirilmiş ve kapsamı genişletilmiştir. Bugün koruma anlayışının geldiği noktada korunması gerekli unsurların kapsamı yapılardan öteye geçerek değer ve anlamlar bütününü de içine alacak şekilde genişlemiştir. Somut olmayan kültürel miras terimi ile karşılığını bulan bu miras unsuru günümüzde birçok uluslararası metin ile koruma altına alınmaya ve somut unsurlarla arasındaki ilişki çözümlenmeye çalışılmaktadır. 20. yüzyılda artan koruma bilinciyle birlikte kültürel miras kavramı ve kültürel mirası koruma yöntemleri üzerine yoğunlaşan tartışmalar uluslararası platforma taşınarak bazı örgütlerin desteklerini almıştır. UNESCO’nun da içinde bulunduğu bu örgütler finansal ve eğitimci katkılarıyla günümüz koruma yaklaşımlarını etkilemişlerdir. Bu bağlamda, UNESCO'nun 1972 Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunması Sözleşmesi ve 2003 Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi adlı kültür sözleşmeleri kültürel mirasın korunması konusunda önemli kırılma noktaları olarak gözlemlenmiştir. Özellikle 1972 sözleşmesi ile hazırlanması kararı verilen Dünya Miras Listesi’ne kayıtlı miras alanlarının üstün evrensel değerinin ölçülmesine yardımcı olan kriterler korunması gerekli görülen kültürel miraslara bakış açısının anlaşılmasında önemli kaynaklardır. Bu miras alanlarında somut olmayan kültürel değerler kimi zaman bir işaretleme veya peyzajla, kimi zaman ise bir jeolojik oluşum veya yapı kompleksi gibi somut unsurlarla temsil edilmektedir. Bu bağlamda somut kültürel miras olarak mekan, özgün niteliğini zaman içinde kazanır ve anlamını atfeden miras taşıyıcıları tarafından yaşatılır, korunur ve aktarılır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Referans1 Akipek, S. (2001). Dünya Kültürel Ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşmenin Değerlendirilmesi, Ankara Hukuk Fakültesi Dergisi, 50(4), 13-39.
  2. Referans2 Başlar, K. (2011). Kırkıncı Yılında Dünya Mirası Sözleşmesi, Uluslararası Hukuk ve Politika Dergisi, 7(27), 25-52.
  3. Referans3 Değirmenci, T. ve Köşklük Kaya, N. (2019). Dünya Miras Alanları ve VI. Kriter, Uluslararası Fen, Matematik ve Mühendislik Kongresi Bildiri Kitabı içinde (823-836). Elazığ: Asos Yayınevi.
  4. Referans4 Eryazıcıoğlu, E. ve Cengiz, H. (2018). İnsan Hakları Odaklı Bir Kültürel Miras Sistemi İçin Değerlendirme Modeli, Megaron Dergisi, 13(4), 636-650.
  5. Referans5 Gürçayır, S. (2011). Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi Üzerine Eleştirel Bir Okuma, Milli Folklor Dergisi, 23(92), 5-12.
  6. Referans6 Metin Basat, E. (2013). Somut ve Somut Olmayan Kültürel Mirası Birlikte Koruyabilmek, Milli Folklor Dergisi, 25(100), 61-71.
  7. Referans7 Selçuk, T. (2018). Mudurnu’da “Yerin Ruhu” Üzerine Değerlendirme, 2018 Uluslararası Mudurnu Araştırmaları Ahilik ve Halk Kültürü Sempozyumu Bildiri Kitabı içinde (366-386), Bolu: Halk Kültürünü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
  8. Referans8 Oğuz, M. Ö. (2013). Terim Olarak Somut Olmayan Kültürel Miras, Milli Folklor Dergisi, 25(100), 5-13.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 15, 2020

Submission Date

December 31, 2019

Acceptance Date

January 21, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 6

APA
Değirmenci, T., & Köşklük Kaya, N. (2020). Somut ve Somut Olmayan Değerler ve Bir Yerin Miras Niteliğine Katkısı: UNESCO Dünya Miras Alan Örnekleri. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 20-34. https://doi.org/10.21733/ibad.668197

Cited By