Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme

Tamer Karakoç; Cem Aslan; Esra Oyar

doi:10.18009/jcer.1837199

TR EN

Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışmada, gören bireyler için braille eğitimi üzerine geliştirilen teknoloji destekli eğitim platformunun uygulaması ile elde edilen sonuçların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda eğitime katılan kullanıcıların performans verileri üzerinden modül içi etkileşimlerine ilişkin log kayıtları incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler kapsamında frekans ve ortalama değerleri üzerinden yorumlamalar yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda katılımcıların büyük çoğunluğunun video etkileşimlerini, modül içi alıştırmaları ve modül sonu değerlendirme testlerini ilk denemede başarıyla tamamladığı; deneme sayısı arttıkça hem geçirilen sürelerin uzadığı hem de puan ortalamalarının yükseldiği, altıncı modülün tüm ölçütler açısından en zorlayıcı modül olduğu belirlenmiştir.

Keywords

Braille, gören bireyler, görme yetersizliği, teknoloji, web tabanlı platform

Supporting Institution

This study was supported by Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) under the Grant Number 223K224.

Project Number

223K224 TÜBİTAK 1001

Ethical Statement

Etik Kurul Belgesi Etik Kurul Komisyon Adı: Gazi Üniversitesi Etik Komisyonu Etik Kurul Belge Tarihi ve Numara: 03/10/2023-E-77082166-604.01.02-782114

Thanks

This study was supported by Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) under the Grant Number 223K224. The authors thank to TUBITAK for their supports.

References

Allman, C. B. (1998). Braille communication skills: What teachers teach and visually impaired adults use. Journal of Visual Impairment & Blindness, 92(5), 331-337.
Aslan, C. (2020). Görme engelli, az gören ve gören öğrencilerin yazılı ifade becerilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/
Aslan, C. (2025). Analysis of errors in braille writing among eighth-grade students with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 119(2), 109-120. https://doi.org/10.1177/0145482X251328658
Aslan, C., Doğuş, M., & Şafak, P. (2022). Yetişkin görme engelli bireylerin braille yazıyı kullanma durumları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(2), 498-516. https://doi.org/10.37217/tebd.1065216
Bola, L., Siuda-Krzywicka, K., Paplinska, M., Sumera, E., Hanczur, P., & Szwed, M. (2016). Braille in the sighted: Teaching tactile reading to sighted adults. Plos One, 11(5), e0155394. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0155394
Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., & Çakmak, E. K. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
Canadian National Institute for the Blind (CNIB). (2019). Why braille=literacy. https://www.cnib.ca/en/why-braille-literacy
Dodd, B., & Conn, L. (2000). The effect of braille orthography on blind children’s phonological awareness. Journal of Research in Reading, 23(1), 1-11.
European Blind Union (EBU). (2023). Access to reading and using braille: Position paper. https://www.euroblind.org/
Emerson, R. W., Holbrook, M. C., & D'Andrea, F. M. (2009). Acquisition of literacy skills by young children who are blind: Results from the ABC braille study. Journal of Visual Impairment & Blindness, 103(10), 610-624. https://doi.org/10.1177/0145482X0910301005

Hoskin, E. R., Coyne, M. K., White, M. J., Dobri, S. C., Davies, T. C., & Pinder, S. D. (2024). Effectiveness of technology for braille liter acy education for children: A systematic review. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology, 19(1), 120-130.
Kamei-Hannan, C., & Ricci, L. A. (2015). Reading connections: Strategies for teachingstudents with visual impairments. American Foundation for the Blind.
Koenig, A. J., & Holbrook, M. C. (1995). Learning media assessment of students with visualimpairments: A resource guide for teachers. Texas School for the Blind andVisually Impaired.
Koenig, A. J., & Holbrook, M. C. (2000). Ensuring high-quality instruction for students in braille literacy programs. American Foundation for the Blind.
Kurt, A., Aslan, C., & Uluyol, Ç. (2025). Teaching braille to sighted individuals through technology: A systematic review. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 7(1), 29-42. https://doi.org/10.51535/tell.1605830
Lillie, M. A. (2017). Examining a novel response modality: Teaching sighted individuals to read braille visually [Doctoral Dissertation, The University of Wisconsin-Milwaukee]. https://minds.wisconsin.edu/handle/1793/91516
McMillan, J. (2015). A student success story through the use of an Individualized Meaning-centered Approach to Braille Literacy (IMABLE). Journal of Visual Impairment & Blindness, 109(1), 56-60. https://doi.org/10.1177/0145482X1510900108
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013). Görme engellilere okuma yazma öğretim kılavuzu. https://meb.gov.tr/gorme-engellilere-okuma-yazma-ogretim-kilavuzu/haber/9049/tr
Nannemann, A. C., Bruce, S. M., Hussey, C., Vercollone, B. S., & McCarthy, M. (2017). Oral braille reading decoding strategies of middle school students who are blind or have low vision. Journal of Visual Impairment & Blindness, 111(3), 284-289.
National Federation of the Blind (NFB). (2020). The importance of braille literacy. https://www.nfb.org/
Oyar, E., Aslan, C., & Karakoç̧, T. (2025). Gören bireylere yönelik braille başarı testinin geliştirilmesi: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(2), 2134-2156. https://doi.org/10.37217/tebd.1643010
Putnam, B. C. (2015). Teaching sighted students to read braille visually [Doctoral Dissertation, The University of Wisconsin-Milwaukee]. https://minds.wisconsin.edu/handle/1793/94326
Putnam, B. C., & Tiger, J. H. (2015). Teaching braille letters, numerals, punctuation, and contractions to sighted individuals. Journal of Applied Behavior Analysis, 48(2), 466-471. https://doi.org/10.1002/jaba.202
Putnam, B. C., & Tiger, J. H. (2016). Assessing generative braille responding following training in a matching‐to‐sample format. Journal of Applied Behavior Analysis, 49(4), 751-767. https://doi.org/10.1002/jaba.330
Royal National Institute of Blind People (RNIP). (2017). Certificate in contracted unified English braille (UEB) for sighted learners. https://www.rnib.org.uk/
Scheithauer, M. C., & Tiger, J. H. (2012). A computer‐based program to teach braille reading to sighted individuals. Journal of Applied Behavior Analysis, 45(2), 315-327.
Scheithauer, M. C., Tiger, J. H., & Miller, S. J. (2013). On the efficacy of a computer‐based program to teach visual braille reading. Journal of Applied Behavior Analysis, 46(2), 436-443. https://doi.org/10.1002/jaba.48
Silverman, A. M., & Bell, E. C. (2018). The association between braille reading history and well-being for blind adults. Journal of Blindness Innovation & Research, 8(1).
Şafak, P. (2021). Braille yazı sistemi, tarihçesi ve dünyada braille. P. Şafak (Ed.), Görenler için braille (kabartma) yazı rehberi içinde (s. 1-23). Pegem.
Veispak, A., & Ghesquiere, P. (2010). Could specific braille reading difficulties result from developmental dyslexia? Journal of Visual Impairment & Blindness, 104(4), 228-238.
Yalçın, G., & Kocaöz, O. E. (2022). Özet yazma stratejisinin okuduğunu anlama becerisi üzerine etkisi: Braille okuyan bir öğrenci ile vaka çalışması. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 5(1), 91-110. http://doi.org/10.33400/kuje.1052997

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sight Disabled Education

Journal Section

Teaching Practice

Authors

Tamer Karakoç
0000-0002-3080-6326
Türkiye

Cem Aslan ^*
0000-0002-0300-5873
Türkiye

Esra Oyar
0000-0002-4337-7815
Türkiye

Publication Date

May 22, 2026

Submission Date

December 6, 2025

Acceptance Date

March 19, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 14

DOI

https://doi.org/10.18009/jcer.1837199

IZ

https://izlik.org/JA88CW79WY

APA

Karakoç, T., Aslan, C., & Oyar, E. (2026). Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme. Journal of Computer and Education Research, 14. https://doi.org/10.18009/jcer.1837199

AMA

1.Karakoç T, Aslan C, Oyar E. Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1837199

Chicago

Karakoç, Tamer, Cem Aslan, and Esra Oyar. 2026. “Gören Bireyler Için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri Ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme”. Journal of Computer and Education Research 14 (May). https://doi.org/10.18009/jcer.1837199.

EndNote

Karakoç T, Aslan C, Oyar E (May 1, 2026) Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme. Journal of Computer and Education Research 14

IEEE

[1]T. Karakoç, C. Aslan, and E. Oyar, “Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme”, JCER, vol. 14, May 2026, doi: 10.18009/jcer.1837199.

ISNAD

Karakoç, Tamer - Aslan, Cem - Oyar, Esra. “Gören Bireyler Için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri Ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme”. Journal of Computer and Education Research 14 (May 1, 2026). https://doi.org/10.18009/jcer.1837199.

JAMA

1.Karakoç T, Aslan C, Oyar E. Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme. JCER. 2026;14. doi:10.18009/jcer.1837199.

MLA

Karakoç, Tamer, et al. “Gören Bireyler Için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri Ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme”. Journal of Computer and Education Research, vol. 14, May 2026, doi:10.18009/jcer.1837199.

Vancouver

1.Tamer Karakoç, Cem Aslan, Esra Oyar. Gören Bireyler için Braille Öğretim Programı Çıktılarının Değerlendirilmesi: Süreç Verileri ve Katılımcı Performansları Üzerine Bir İnceleme. JCER. 2026 May 1;14. doi:10.18009/jcer.1837199