Sağ Kanat Yetkeciliğinin Adil Dünya İnancı ve Toplumsal Önceliklerle İlişkisi
Öz
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye bağlamında, üniversite mezunu ağırlıklı yetişkin örneklemde sağ kanat yetkeciliği (SKY) ile adil dünya inancı (ADİ) arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışmada katılımcıların SKY düzeyleri ile sosyodemografik özellikleri ve çeşitli toplumsal alanlara atfettikleri önem düzeyleri arasındaki ilişkiler de değerlendirilmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış nicel bir çalışma olup, 100 üniversite mezunu ve 32 üniversite öğrencisinden oluşan toplam 132 katılımcıdan çevrimiçi anket yöntemiyle, kolayda örnekleme yoluyla toplanan veriler üzerinden yürütülmüştür. Örneklemin yaş dağılımı orta-ileri yetişkinlere kaymaktadır (Ort.=50,37; %62,9’u 50 yaş üstü); bu nedenle bulguların yaş/kuşak (kohort) kompozisyonuna duyarlı olabileceği ve genç örneklemlere genellenirken temkinli olunması gerektiği not edilmelidir. Bulgular, SKY puanları ile hem kişisel hem de genel adil dünya inancı puanları arasında pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, SKY düzeyi arttıkça eğitim ile haklar ve özgürlükler alanlarına atfedilen önemin azaldığı saptanmıştır. Bulgular, SKY ile ADİ arasındaki ilişkilerin psikolojik ve sosyo-bilişsel süreçler bağlamında ele alınabileceğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adorno, T. W., Frenkel-Brunswik, E., Levinson, J. D., ve Sanford, N. D. (1950). The authoritarian personality. The Norton Library.
- Altemeyer, B. (1996). The authoritarian specter. Harvard University Press.
- Altemeyer, B. (2004). Highly dominating, highly authoritarian personalities. The Journal of Social Psychology, 144(4), 421-448, https://doi.org/10.3200/SOCP.144.4.421-448
- Altemeyer, B. (2006). The authoritarians. University of Manitoba, Canada. Erişim: https://theauthoritarians.org/options-for-getting-the-book/
- Aydoğan, E. (2021). Kişilik, kültür, sağ kanat yetkeciliği, siyasal ideoloji ve adil dünya inancı arasındaki ilişkiler [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi.
- Brandt, M. J., ve Henry, P. J. (2012). Gender inequality and gender differences in authoritarianism. Personality and Social Psychology Bulletin, 38(10), 1301–1315. https://doi.org/10.1177/0146167212449871
- Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
- Dalbert, C. (1999). The world is more just for me than generally: about the personal belief in a just world scale's validity. Social Justice Research 12, 79–98. https://doi.org/10.1023/A:1022091609047
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik ve Sağlık Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hüseyin Ünübol
0000-0003-4404-6062
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
7 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
15 Şubat 2026
Kabul Tarihi
6 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 1