Yayın Etiği

Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, yayın süreçlerinde Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehberleri ve uluslararası etik yayıncılık ilkelerini esas alır. Yayın sürecine dahil olan tüm taraflar (yazarlar, editörler, hakemler ve yayıncı) etik ilkelere uymakla yükümlüdür. Dergi, bilimsel dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda yayın yapar.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Çeşm-i Cihan Dergisine çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

• Gönderilen çalışmalar özgün olmalıdır. Aynı çalışma eş zamanlı olarak birden fazla dergiye gönderilemez.
• Başka çalışmalardan yararlanılması durumunda eksiksiz ve doğru atıf yapılmalıdır.
• İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve duplikasyon kabul edilmez.
• Çalışmaya entelektüel katkı sağlamayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir.
• Çıkar çatışması olabilecek tüm durumlar açıkça beyan edilmelidir.
• Değerlendirme sürecinde editör tarafından talep edilmesi halinde ham veriler sunulmalıdır.
• Hakem süreci başlamış bir çalışmada yazar ekleme, çıkarma veya sıralama değişikliği yapılamaz (zorunlu durumlarda yazılı gerekçe sunulmalıdır).

İntihal Politikası

Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, benzerlik tespit yazılımı (iThenticate/Turnitin) aracılığıyla kontrol edilir. Çalışmalarda toplam benzerlik oranının %20’yi aşmaması beklenir. Tek bir kaynaktan alınan ise benzerlik oranı %3'ü geçmemelidir. Benzerlik oranı tespitinde kaynakça hariç tutulmaktadır. Tespit edilen ciddi etik ihlaller COPE yönergeleri doğrultusunda değerlendirilir. Gerektiği durumlarda makale reddedilir.

Düzeltme ve Geri Çekme Politikası

Yayınlanmış bir eser için intihal veya diğer etik ihlallerin tespiti durumunda ilgili eser, COPE Geri Çekme Kılavuzu’nda belirtildiği şekilde resmi olarak geri çekilecektir. Yazar(lar), yayınlanmış veya değerlendirme aşamasındaki çalışmalarında hata fark etmeleri halinde editör ile iş birliği yaparak düzeltme veya geri çekme sürecini başlatmakla yükümlüdür.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Çeşm-i Cihan Dergisi editör ve alan editörleri, COPE tarafından yayınlanan “COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors” rehberleri temelinde görev yapar.

Editörler:

• Dergide yayımlanan her yayından sorumludur ve akademik bütünlüğü sağlar.
• Kararlarını bilimsel ölçütlere dayandırır.
• Editoryal bağımsızlık ilkesine göre hareket eder.
• Yayıncı veya dergi sahibi editoryal kararlara müdahale edemez.
• Etik ihlal şüphesi durumunda COPE yönergelerini uygular.
• Gelen geri bildirimleri dikkate alır.
• Çalışmaların uzmanlık alanlarını gözeterek hakem atamalarını gerçekleştirir. Kör hakemlik sürecini eksiksiz uygular.

Hakemlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Çeşm-i Cihan’da tüm çalışmalar çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle değerlendirilir. 

Hakemler:

• Sadece uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Değerlendirme sürecinde tarafsız ve nesnel davranmalıdır.
• Kişisel, ideolojik veya kurumsal önyargılardan uzak durmalıdır.
• Çıkar çatışması tespit etmeleri halinde editörü derhal bilgilendirmelidir.
• Değerlendirme sürecindeki tüm bilgi ve belgeleri gizli tutmalıdır.
• Makalede yer alan bilgileri kişisel veya akademik çıkar amacıyla kullanmamalıdır.
• Değerlendirmelerini bilimsel, yapıcı ve saygılı bir dil ile sunmalıdır.
• Çalışmanın etik ihlal içerdiğini düşünmeleri halinde editörü bilgilendirmelidir.
• Değerlendirme sürecini makul süre içinde tamamlamalıdır.
• Çalışmayı üçüncü kişilerle paylaşamaz ve yapay zeka sistemlerine yükleyemez.

Yapay Zeka Politikası

Dergi, COPE “Authorship and AI Tools” ilkelerine uygun hareket eder.

• Yapay zeka araçları yazar olarak gösterilemez.
• Yapay zeka kullanımı makalede açıkça beyan edilmelidir.
• İçeriğin doğruluğundan yazarlar sorumludur.
• Hakemler ve editörler değerlendirme sürecindeki makaleleri yapay zeka sistemlerine yükleyemez.

Telif ve Lisans Politikası

• Yazarlar telif haklarını saklı tutar.
• Yazarlar, çalışmanın ilk yayımlama hakkını dergiye verir.
• Makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlanır.
• Ticari olmayan kullanım serbesttir; uygun atıf zorunludur.

Açık Erişim Politikası

Çeşm-i Cihan açık erişimli bir dergidir. Tüm içerik ücretsiz olarak erişime sunulur ve Budapest Open Access Initiative (BOAI) tanımına uygundur.

Arşivleme ve Dijital Koruma

Dergi, yayınlanan makalelerin dijital korunmasını sağlamak amacıyla ilgili arşivleme sistemlerinden yararlanır (DergiPark altyapısı vb.).