İş Sağlığı Ve Güvenliği Öğrencilerinin Kariyer Farkındalıkları İle Gelecek Kaygıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı, iş sağlığı ve güvenliği programında öğrenim gören öğrencilerin kariyer farkındalık düzeyleri ile gelecek kaygıları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. İlişkisel tarama modelinde yürütülen çalışmanın örneklemini, Karadeniz Teknik Üniversitesi Araklı Meslek Yüksekokulu İş Sağlığı ve Güvenliği Programı’nda öğrenim gören ve mezun olan toplam 208 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgi formu, Kariyer Farkındalığı Ölçeği ve Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği kullanılmış; veriler SPSS 25.0 programında bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular, öğrencilerin kariyer farkındalık düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğunu ve kariyer farkındalığı ile gelecek kaygısı arasında negatif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Gelir düzeyi, yaş, sınıf ve ebeveyn eğitim düzeyi kariyer farkındalığında; cinsiyet ve gelir düzeyi ise gelecek kaygısında anlamlı farklılıklara neden olmuştur. Genel olarak kariyer farkındalığının artması, öğrencilerin gelecek kaygısının azalmasına katkı sağlamakta; bu durum, üniversitelerde kariyer rehberliği ve psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
kariyer farkındalığı gelecek kaygısı iş sağlığı ve güvenliği
Kaynakça
- Akat, İ., & Budak, G. (1994). İşletme yönetimi. İstanbul: Beta Basım Yayın.
- Alaosman, F. B. (2019). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygısı ve başa çıkma yöntemleri. Yakın Doğu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Lefkoşe.
- Aytaç, S. S., & Dursun, S. (2009). Üniversite öğrencileri arasında işsizlik kaygısı. Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 71-84.
- Brown, S. D., & Lent, R. W. (2013). Career development and counseling: putting theory and research to work. New Jersey, Hoboken, John Wiley & Sons, Inc.
- Bujnowska, A., Rodríguez, C., García, T., Areces, D., & Marsh, N. (2019). Parenting and future anxiety: The impact of having a child with developmental disabilities. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(4), 668.
- Can, A., & Taylı, A. (2014). Ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 321-346.
- Ceylan, H. (2012). Türkiye'deki İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ejovoc Electronic Journal of Vocational Colleges, 2(2), 94-104.
- Cohen, C., & Patterson, D. G. (2012). Teaching strategies that promote science career awareness. Northwest Association for Biomedical Research, Seattle, USA.
- Dilmaç, B., Hamarta, E., & Arslan, C. (2009). Üniversite öğrencilerinin sürekli kaygı ve denetim odaklarının bağlanma stilleri açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9, 127-59.
- Erkal, S., & Çakır, M. (2019). İş sağlığı ve güvenliği programı öğrencilerinin mesleki beklentileri ve gelecek kaygıları üzerine bir araştırma. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 12(1), 45–58.
- Gedikli, E., & Akdoğan, R. (2023). Sağlık yönetimi öğrencilerinin gelecek kaygısı ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(3), 1-12.
- Geri, S., & Akın, M. (2018). İş güvenliği uzmanlarının çalışma hayatında karşılaştığı sorunlar ve mesleki tatmin düzeyleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 29(2), 215–234.
- Geylani, M., & Çiriş-Yıldız, C. (2022). Development of future anxiety scale in university students: validity and reliability study. Journal of Inonu University Vocational School of Health Services, 10(1), 284-300.
- Hisli, N. (1989). Beck Depresyon Envanterinin üniversite öğrencileri için geçerlilik ve güvenilirliği”. Türk Psikoloji Dergisi, 7(23), 3-13.
- Hubbard, K., & Dunbar, S.D. (2017). Perceptions of scientific research literatur eand strategies for reading papers depend on academic career stage. Cambridge, UK, Department of Plant Sciences, University of Cambridge.
- Karatepe, Z. B. (2022). Gençlerin Kariyer Farkındalık Düzeyi, Popülarite Algısı Ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu. Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
- Kula, K. Ş., & Saraç, T. (2016). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygısı/The future anxiety of the university students. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(33), 227-242.
- Kulaç, Y. (2024). Üniversite Öğrencilerinin Yükseköğretimde Aldıkları Hizmet Kalitesi ile Akademik Kariyer Farkındalıkları Arasındaki İlişki. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
- Kurt, G. (2007). RİDİT analizi ve üniversite öğrencilerinin gelecek kaygılarının incelenmesi üzerine bir uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 193-206.
- Nasir, R., & Lin, L. S. (2013). The Relationship between self-concept and career awareness amongst students. Canadian Center of Science and Education, Vol. 9, No. 1.
- Okyay, C. (2024). Kariyer farkındalığı ve stresle başa çıkma tarzları ile gelecek kaygısı arasındaki ilişki: Pdr lisans öğrencilerine ilişkin araştırma. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Öner, B., & Tutar, O. F. (2023). Üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalığı ile iş bulma kaygısı arasındaki ilişki, Journal of ROL Sport Sciences, 4(3), 1043-1058.
- Özkılıç, Ö. (2020). İş sağlığı ve güvenliğinde yeni yaklaşımlar ve mevzuat analizi. Seçkin Yayıncılık.
- Öztürk, M., & Şirin, A. (2020, Mayıs). Kariyer farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlik-güvenirlik çalışmasının gerçekleştirilmesi. 6. Uluslararası Sosyal Beşeri ve Eğitim Bilimleri Kongresi, İstanbul, Türkiye. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/ publication/341103251
- Savickas, Mark L. (2012). Life design: A paradigm for career ıntervention in the 21st century. Journal of Counseling and Development, 90, 13-19.
- Sayıntürk, H. (2014). İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırı davranan işveren karşısında işçilerin hakları. Çankaya Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Sturges, J., Conway, N., & Liefooghe, A. (2008). What's the deal? An exploration of career management behaviour in Iceland, International Journal of Human Resource Management, 194, 752-768.
- Şimşek, A., & Karahüseyinoğlu, F. (2024). Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Tipleri, Kariyer Farkındalığı ve Gelecek Kaygıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(2), 587-609.
- Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
- Tapkan, B. (2024) Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı İle Akademik Başarı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İstanbul Arel Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Tarhan, N. (2012) Genç Arkadaşım. İstanbul, Timaş Yayınları.
- Taylor, M. M. (2003). The development of a boundaryless career orientation scale. Australian Journal of Psychology, 55, 135-136.
- Tenik, N. (2023). Spor Bilimlerinin Okul İklimi Algıları ile Kariyer Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi. Iğdır Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Tuncer, M. (2011). Yükseköğretim gençliğinin gelecek beklentileri üzerine bir araştırma, International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(2), 933-946.
- Türkçapar, M. H., & Sargın, A. E. (2012). Bilişsel davranışçı psikoterapiler: Tarihçe ve gelişim. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 1, 7-14.
- Uğuz-Arsu, Ş. (2022). Covid-19 Pandemisinde öğrencilerin gelecek kaygılarının kariyer geleceği algısı ile ilişkisi. The Business Journal, 3(2), 95- 114.
- Ünal, A. (2004). İnsan kaynakları yönetiminde kariyer yönetimi, planlaması, geliştirilmesi ve uygulaması. İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Malatya.
- Üstün, O. (2022). Spor bilimleri sınavlarına hazırlanan adayların kariyer farkındalıkları ile gelecek kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Yaşar, O. M. (2020). Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalıklarının incelenmesi. Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
- Yaşar, O. M., & Sunay, H. (2019). Spor bilimleri öğrencilerine yönelik kariyer farkındalığı ölçeğinin (KFÖ) geliştirilmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 7-22.
- Yayla, A. (2011). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin kariyer gelişimleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Yeşilyaprak, B. (2016). Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı: Kuramdan uygulamaya. Ankara, Pegem Yayınları.
- Yıldırım, M., & Demirer, S. (2021). İş güvenliği uzmanlarının hukuki sorumluluk algıları üzerine bir nitel araştırma. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 3(1), 89–112.
- Zaleski, Z. (1996). Future anxiety: Concept, measurement, and preliminary research. Personality and Individual Differences, 21(2), 165-174.
Examining the Relationship Between Career Awareness and Future Concerns Among Occupational Health and Safety Students
Öz
The purpose of this study is to examine the relationship between career awareness levels and future anxieties among students enrolled in occupational health and safety programs and to determine whether these variables differ according to various socio-demographic characteristics. The sample of the study, conducted using a correlational survey model, consists of a total of 208 students enrolled in and graduated from the Occupational Health and Safety Program at Karadeniz Technical University Araklı Vocational School. The demographic information form prepared by the researcher, the Career Awareness Scale, and the Future Anxiety Scale for University Students were used as data collection tools; the data were evaluated using independent groups t-test, one-way analysis of variance, and Pearson correlation analyses in the SPSS 25.0 program. The findings showed that students' career awareness levels were above average and that there was a negative, moderately significant relationship between career awareness and future anxiety. Income level, age, class, and parental education level caused significant differences in career awareness, while gender and income level caused significant differences in future anxiety. Overall, increased career awareness contributes to a decrease in students' future anxiety; this situation points to the importance of strengthening career guidance and psychosocial support services at universities.
Anahtar Kelimeler
career awareness future concerns occupational health and safety
Kaynakça
- Akat, İ., & Budak, G. (1994). İşletme yönetimi. İstanbul: Beta Basım Yayın.
- Alaosman, F. B. (2019). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygısı ve başa çıkma yöntemleri. Yakın Doğu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Lefkoşe.
- Aytaç, S. S., & Dursun, S. (2009). Üniversite öğrencileri arasında işsizlik kaygısı. Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28(1), 71-84.
- Brown, S. D., & Lent, R. W. (2013). Career development and counseling: putting theory and research to work. New Jersey, Hoboken, John Wiley & Sons, Inc.
- Bujnowska, A., Rodríguez, C., García, T., Areces, D., & Marsh, N. (2019). Parenting and future anxiety: The impact of having a child with developmental disabilities. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(4), 668.
- Can, A., & Taylı, A. (2014). Ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 321-346.
- Ceylan, H. (2012). Türkiye'deki İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ejovoc Electronic Journal of Vocational Colleges, 2(2), 94-104.
- Cohen, C., & Patterson, D. G. (2012). Teaching strategies that promote science career awareness. Northwest Association for Biomedical Research, Seattle, USA.
- Dilmaç, B., Hamarta, E., & Arslan, C. (2009). Üniversite öğrencilerinin sürekli kaygı ve denetim odaklarının bağlanma stilleri açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9, 127-59.
- Erkal, S., & Çakır, M. (2019). İş sağlığı ve güvenliği programı öğrencilerinin mesleki beklentileri ve gelecek kaygıları üzerine bir araştırma. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 12(1), 45–58.
- Gedikli, E., & Akdoğan, R. (2023). Sağlık yönetimi öğrencilerinin gelecek kaygısı ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(3), 1-12.
- Geri, S., & Akın, M. (2018). İş güvenliği uzmanlarının çalışma hayatında karşılaştığı sorunlar ve mesleki tatmin düzeyleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 29(2), 215–234.
- Geylani, M., & Çiriş-Yıldız, C. (2022). Development of future anxiety scale in university students: validity and reliability study. Journal of Inonu University Vocational School of Health Services, 10(1), 284-300.
- Hisli, N. (1989). Beck Depresyon Envanterinin üniversite öğrencileri için geçerlilik ve güvenilirliği”. Türk Psikoloji Dergisi, 7(23), 3-13.
- Hubbard, K., & Dunbar, S.D. (2017). Perceptions of scientific research literatur eand strategies for reading papers depend on academic career stage. Cambridge, UK, Department of Plant Sciences, University of Cambridge.
- Karatepe, Z. B. (2022). Gençlerin Kariyer Farkındalık Düzeyi, Popülarite Algısı Ve Gelişmeleri Kaçırma Korkusu. Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
- Kula, K. Ş., & Saraç, T. (2016). Üniversite öğrencilerinin gelecek kaygısı/The future anxiety of the university students. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(33), 227-242.
- Kulaç, Y. (2024). Üniversite Öğrencilerinin Yükseköğretimde Aldıkları Hizmet Kalitesi ile Akademik Kariyer Farkındalıkları Arasındaki İlişki. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
- Kurt, G. (2007). RİDİT analizi ve üniversite öğrencilerinin gelecek kaygılarının incelenmesi üzerine bir uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 193-206.
- Nasir, R., & Lin, L. S. (2013). The Relationship between self-concept and career awareness amongst students. Canadian Center of Science and Education, Vol. 9, No. 1.
- Okyay, C. (2024). Kariyer farkındalığı ve stresle başa çıkma tarzları ile gelecek kaygısı arasındaki ilişki: Pdr lisans öğrencilerine ilişkin araştırma. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Öner, B., & Tutar, O. F. (2023). Üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalığı ile iş bulma kaygısı arasındaki ilişki, Journal of ROL Sport Sciences, 4(3), 1043-1058.
- Özkılıç, Ö. (2020). İş sağlığı ve güvenliğinde yeni yaklaşımlar ve mevzuat analizi. Seçkin Yayıncılık.
- Öztürk, M., & Şirin, A. (2020, Mayıs). Kariyer farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi ve geçerlik-güvenirlik çalışmasının gerçekleştirilmesi. 6. Uluslararası Sosyal Beşeri ve Eğitim Bilimleri Kongresi, İstanbul, Türkiye. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/ publication/341103251
- Savickas, Mark L. (2012). Life design: A paradigm for career ıntervention in the 21st century. Journal of Counseling and Development, 90, 13-19.
- Sayıntürk, H. (2014). İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırı davranan işveren karşısında işçilerin hakları. Çankaya Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Sturges, J., Conway, N., & Liefooghe, A. (2008). What's the deal? An exploration of career management behaviour in Iceland, International Journal of Human Resource Management, 194, 752-768.
- Şimşek, A., & Karahüseyinoğlu, F. (2024). Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Tipleri, Kariyer Farkındalığı ve Gelecek Kaygıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(2), 587-609.
- Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
- Tapkan, B. (2024) Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı İle Akademik Başarı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İstanbul Arel Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Tarhan, N. (2012) Genç Arkadaşım. İstanbul, Timaş Yayınları.
- Taylor, M. M. (2003). The development of a boundaryless career orientation scale. Australian Journal of Psychology, 55, 135-136.
- Tenik, N. (2023). Spor Bilimlerinin Okul İklimi Algıları ile Kariyer Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi. Iğdır Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Tuncer, M. (2011). Yükseköğretim gençliğinin gelecek beklentileri üzerine bir araştırma, International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(2), 933-946.
- Türkçapar, M. H., & Sargın, A. E. (2012). Bilişsel davranışçı psikoterapiler: Tarihçe ve gelişim. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 1, 7-14.
- Uğuz-Arsu, Ş. (2022). Covid-19 Pandemisinde öğrencilerin gelecek kaygılarının kariyer geleceği algısı ile ilişkisi. The Business Journal, 3(2), 95- 114.
- Ünal, A. (2004). İnsan kaynakları yönetiminde kariyer yönetimi, planlaması, geliştirilmesi ve uygulaması. İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Malatya.
- Üstün, O. (2022). Spor bilimleri sınavlarına hazırlanan adayların kariyer farkındalıkları ile gelecek kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Yaşar, O. M. (2020). Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalıklarının incelenmesi. Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
- Yaşar, O. M., & Sunay, H. (2019). Spor bilimleri öğrencilerine yönelik kariyer farkındalığı ölçeğinin (KFÖ) geliştirilmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 7-22.
- Yayla, A. (2011). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin kariyer gelişimleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
- Yeşilyaprak, B. (2016). Mesleki rehberlik ve kariyer danışmanlığı: Kuramdan uygulamaya. Ankara, Pegem Yayınları.
- Yıldırım, M., & Demirer, S. (2021). İş güvenliği uzmanlarının hukuki sorumluluk algıları üzerine bir nitel araştırma. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 3(1), 89–112.
- Zaleski, Z. (1996). Future anxiety: Concept, measurement, and preliminary research. Personality and Individual Differences, 21(2), 165-174.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 1 Ocak 2026 |
| Kabul Tarihi | 17 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.58689/eibd.1853768 |
| IZ | https://izlik.org/JA26RU77MS |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 33 |
Amaç ve Kapsam
EİBD yılda iki kez (Yaz ve Güz) hem basılı hem de online olarak yayınlanır. Ancak, hakem değerlendirme süreci tamamlanıp kabul alan çalışmalar ERKEN GÖRÜNÜM başlığı altında web sayfasında yer alırlar. Böylelikle yayına kabul edilen çalışmaların zaman kaybetmeden yayınlanması ve akademisyenler tarafından kullanılabilmesi amaçlanmaktadır. Yazarlardan kaynaklanan gecikmeler haricinde, dergiye gönderilen makalelerin hakem değerlendirme sürecinin 3-6 ay içerisinde (revizyon ve yeniden değerlendirme süreçleri dahil) tamamlanması planlanmaktadır.
Yazım Kuralları
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
25 Şubat 2020 tarihli ULAKBİM kararıyla,"Tüm bilim dalları için (Sosyal bilimler dahil) etik kurul kararı gerektiren çalışmalar için ETİK KURUL ONAYI alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir." şartı getirilmiştir. Bu sebeple 2020 yılı yılında süreci başlayan veya bundan sonraki yıllarda süreci yeni başlatılacak olan çalışmalarını dergimize gönderecek yazarların bu konuya dikkat etmeleri önemli olup, makale yükleme esnasında ETİK KURUL ONAYI'nı ek dosya olarak yüklemeleri gerekmektedir. Ayrıca yazarların yöntem bölümünde ve makale son sayfasında etik kurulu onayı ile ilgili bilgileri (kurul adı, tarih ve sayı numarası) belirtmeleri gerekmektedir.
Etik Kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir:
1-Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
2-İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
3-İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
4-Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
5-Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
1-Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
2-Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
3-Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
Ücret Politikası
Dergimizden yayınlanan makaleler için ücret talep edilmemektedir.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Ağrı Eğitim Yüksekokulu Sınıf Öğretmenliğinde ön lisans, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Yönetimi ve Denetimi bölümünde lisans, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde yüksek lisans ve İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde doktora eğitimi aldı. Milli Eğitim Bakanlığında sınıf öğretmeni ve ilköğretim müfettişi olarak on beş yıl hizmet etti. Bu süre boyunca yüksek lisans ve doktora eğitimini tamamladı. Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri bölümünde 2005 yılında yardımcı doçent unvanı ile başladığı akademik kariyerinde aynı bölümde 2012 yılında doçent ve 2019 yılında profesör doktor unvanlarını aldı. "Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama" adlı derginin editörlüğünü yürütmektedir.
Editörler
Alan Editörü
Bilimsel Yayın Koordinatörü
Editörler Kurulu
Profesör Sedat Gümüş, 2012 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Michigan Eyalet Üniversitesi Eğitim Yönetimi Bölümü'nden doktora derecesini almıştır. Mezuniyetinden sonra Türkiye'deki çeşitli kurumlarda ve Danimarka'daki Aarhus Üniversitesi'nde çalışmıştır. Ayrıca Temmuz 2015 ile Haziran 2016 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Georgia Üniversitesi'nde misafir araştırmacı olarak görev yapmıştır. Profesör Gümüş, 2021 yılında Hong Kong Eğitim Üniversitesi'ne Doçent olarak katılmış ve Eğitim Politikası ve Liderlik Bölümü'nde (EPL) Araştırma ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkan Yardımcılığı görevini yürütmüştür. Şu anda EPL'de Uluslararasılaşma ve Topluluk Katılımı Bölüm Başkan Yardımcılığı ve Joseph Lau Luen Hung Hayır Vakfı Asya Pasifik Liderlik ve Değişim Merkezi'nin (APCLC) Vekil Direktörlüğü görevlerini yürütmektedir.
Profesör Gümüş, çeşitli bağlamlarda eğitim liderliği araştırmalarında on yılı aşkın deneyime sahiptir ve dünya çapında akademisyenler ve uygulayıcılarla geniş ağlar kurmuştur. Bir akademik kitabın eş editörlüğünü yapmış ve 70'in üzerinde dergi makalesi ve kitap bölümü yayınlamıştır. Çalışmaları, Educational Administration Quarterly, Educational Evaluation and Policy Analysis, Educational Management Administration and Leadership, Educational Review, European Journal of Education, Higher Education, International Journal of Educational Research, School Effectiveness and School Improvement ve Teaching and Teacher Education gibi önde gelen eğitim dergilerinde yer almıştır.
Çeşitli uluslararası araştırma projelerine katılımı arasında, Profesör Gümüş, Baş Araştırmacı olarak iki önemli projeye liderlik etmiştir. Yakın zamanda, Danimarka Carlsberg Vakfı tarafından finanse edilen, okul liderliğinin öğrenci sonuçları üzerindeki etkileri üzerine bir projeyi tamamlamış olup, şu anda üç farklı ulusal bağlamda sosyal açıdan adil öğretim liderliğine odaklanan bir GRF projesine liderlik etmektedir. Ortak Araştırmacı olarak, Hong Kong Jockey Club Charities Trust'tan gelen ve Hong Kong okul liderlerinin geleceğe hazır, kapsayıcı okullara liderlik etmelerini desteklemeyi amaçlayan bir bağış projesinde de yer almaktadır.
Profesör Gümüş, Almanya'daki Alexander von Humboldt Vakfı'ndan 2025 yılında prestijli Friedrich Wilhelm Bessel Araştırma Ödülü'nü aldı ve 2024 yılında Stanford Üniversitesi'nin En İyi %2 Bilim İnsanı arasında yer aldı. 2025 yılında, ScholarGPS tarafından son beş yıldaki üretkenlik, etki ve kaliteye göre sıralanan 50.000'den fazla bilim insanı arasında liderlik araştırmaları alanında küresel olarak 15. sırada yer aldı. Ayrıca Şili, Çin, Danimarka, Endonezya, Malezya, Güney Kore, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki ülkelerde konferans ve seminerlere konuşmacı olarak davet edildi.
Dr. Hongwei "Patrick" Yang is an associate professor in the Department of Teaching, Leadership and Research, School of Education at the University of West Florida. His scholarship is found in quantitative methodology, psychometrics, survey research as well as in content areas including online teaching and learning, family science, human and animal medical care, among others.
Türker Kurt Gazi Üniversite Gazi Eğitim Fakültesinde Eğitim Yönetimi alanında profesör doktor olarak görev yapmaktadır. Lisans eğitimini Karadeniz Üniversitesinde, yüksek lisans ve doktora eğitimini Gazi Üniversitesi'nde Eğitim Bilimleri Bölümü Eğitim Yönetimi Anabilim Dalında tamamlamıştır. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda 1999-2002 yılları arasında öğretmen ve müdür yetkili öğretmen olarak görev yapmıştır. 2002 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’ne Araştırma Görevlisi olarak atanmıştır. 2002-2009 yılları arasında yüksek lisans ve doktora eğitimleri tamamlamış ve 2013 yılında Gazi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri bölümüne Yardımcı Doçent olarak atanmıştır. 2013-2014 yılları arasında bir yıl süre ile Wisconsin-Madison Üniversitesi Eğitim Liderliği ve Politika Analizi bölümünde misafir öğretim üyesi olarak bulunmuştur 2018 yılında doçentlik unvanını almıştır. 2021-2022 yılları arasında University College London (UCL) Eğitim Enstitüsü, Eğitim, Uygulama ve Toplum Bölümünde misafir araştırmacı olarak görev yapmıştır. Dr. Kurt, Gazi Eğitim Fakültesindeki görevine 2023 yılında bu yana Profesör doktor olarak devam etmektedir. Eğitimde politikaları ve yenilikler, yönetişim ve hesap verebilirlik, eğitim liderliği, öğretmen yetiştirme ve yükseköğretimin yönetimi konularında araştırmalar yapmaktadır.
Prof. Dr. Mehmet Şükrü Bellibaş, Eğitim Bilimleri alanında lisans eğitimini İstanbul Üniversitesinde (2009), Eğitim Yönetimi alanında doktora eğitimini Michigan State Üniversitesinde (2014) tamamladı. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümüne 2015 yılında Yardımcı Doçent olarak atanan Bellibaş, 2017 yılında Eğitim Yönetimi alanında Doçent, 2024 yılında Profesör oldu. Hâlen Sharjah Üniversitesinde görev yapan Prof. Dr. Mehmet Şükrü Bellibaş'ın saygın ulusal ve uluslararası dizinlerde taranan dergilerde 80'den fazla yayımlanmış makalesi mevcuttur. Prof. Dr. Mehmet Şükrü Bellibaş'ın araştırma alanı eğitim yönetimidir.
İbrahim Hakan Karataş, Türk dili ve edebiyatı alanında lisans ve yüksek lisans eğitiminin ardından eğitim liderliği alanında doktora derecesi aldı. Karataş halen İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde profesör olarak çalışmaktadır. Araştırma alanları arasında okul yönetimi, sivil toplum kuruluşları ve yükseköğretimin uluslararasılaşması yer almaktadır.
Hacı İbrahim Delice; 01.04.1964 Sivas'ın Yıldızeli ilçesine bağlı eski adıyla Kızıllı yeni adıyla Cumhuriyet köyü doğumlu. İlk öğrenimini köyü Kızıllı Köyü İlkokulu'nda, orta ve tahsilini de 1979 yılında Sivas'da İmam Hatip Lisesi'nde okudu.
1984 yılı Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunu. 1985 - 1989 yılları arası Konya'da Akşehir Reis Lisesi'nde, 1990 yılında da Sivas İmam-Hatip Lisesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği yaptı.
1990'da Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 1996 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı'nda yardımcı doçent; 2004 yılında doçent; 2009 yılında da profesör oldu.
1992 yılında yüksek lisansını Prof. Dr. Bilal Yücel'in danışmanlığında Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde, 1996 yılında da doktorasını Prof. Dr. Ahmet Buran'ın danışmanlığında Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde tamamladı.
1991 - 1993 tarihleri arası Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlük Türk Dili Bölümü Türk Dili Anabilim Dalı'nda, 1993 - 1995 tarihleri arası da Fırat Üniversitesi İnsani ve Sosyal Bilimler Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı'nda Öğretim Üyesi olarak görev yaptı.
2009 - 2010 yılları arası Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri Bölüm Başkanlığı, yine aynı fakültenin Edebiyat Bölümü Oğuz Grubu Şiveleri Anabilim Dalı Öğretim Üyeliği, yine 2011 - 2012 yılları arası Tunceli Rektör Yardımcılığı, 2012 - 2014 yılları arası da aynı üniversitenin İletişim Fakültesi Dekanlığı görevlerinde bulundu.
2014'de 2547 sayılı kanunun 40/b maddesi uyarınca Bartın Üniversitesi'ne
görevlendirilen Prof. Dr. Hacı İbrahim Delice, 18.08.2017 tarihinde Yüksek Öğretim Kurulu kararıyla yeniden Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanlığına vekaleten atanmıştır.
Orta seviyede Farsça, başlangıç seviyesinde İngilizce ve Arapça bilen Prof. Dr. Hacı İbrahim Delice, evli ve üç çocuk babasıdır.
Genelde fen eğitimi, özelde ise kimya eğitimi alanında çalışıyorum. Ağırlıklı olarak araştırma yöntemleri ve alan eğitimi konularında değişik dersler vermekteyim. Araştırma ilgi alanlarım arasında aşağıdaki genel konu başlıkları yer almaktadır:
• Fen Eğitiminde Araştırma-Uygulama Boşluğu: Özellikle öğretmenlerin fen eğitimi araştırmalarını takip etme, anlama ve uygulamaya yansıtabilme durumları ile eğitim araştırmalarına karşı tutumlarının belirlenmesi.
• Kavram Öğrenimi: Özellikle üniversite düzeyinde öğrencilerin temel kimya ve bazı termodinamik kavramlarını öğrenme düzeyleri ve sahip oldukları kavram yanılgılarının belirlenmesi.
• Yaşam Temelli (Context-based) Öğretim: Yaşam temelli öğretimin yenilenen ortaöğretim kimya programlarında uygulanabilir uygun materyal geliştirme ve etkinliklerinin değerlendirilmesi konularındaki çalışmalar.
• Probleme Dayalı Öğretim (PDÖ): PDÖ nün kimyanın değişik konularına uygulanmasına yönelik materyal geliştirme ve etkinliklerinin değerlendirilmesi konularındaki çalışmalar.
• Öğretim Programı Çalışmaları: İlköğretim Fen Bilimleri ve Ortaöğretim Kimya Öğretim programlarının uygulama sürecinde incelenmesi ve değerlendirilmesi üzerine çalışmalar.
• İçerik Analizi Çalışmaları: Fen ve matematik eğitimi araştırmalarındaki güncel eğilimler üzerine yapılan tematik ve betimsel içerik analizi çalışmaları.
• Özel Eğitim Çalışmaları: Görme engellilere fen ve kimya öğretimi üzerine çalışmalar.
Uluslararası ölçekte faaliyet gösteren ve bilimsel bir sivil toplum kuruluşu olan IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry - www.iupac.org) ta 2008-2015 yılları arasında Kimya Eğitimi Komitesi (Committee on Chemistry Education) yürütme kurulu üyeliği ve 2016-2017 döneminde ise ilgili komitenin başkanlığını yaptım. Halen aynı komitede 2018 yılından bu yana ülke temsilcisi olarak görev yapmaktayım.
Ülkemizde ve yurtdışında fen ve kimya eğitimi alanında faaliyet gösteren bilimsel içerikli sivil toplum kuruluşlarına üyeliğim devam etmekte olup değişik dönemlerde ilgili kuruluşlarda yönetim kurulu üyeliği ve çeşitli yönetim görevlerinde de de yer aldım.
