Çokkültürlü Eğitime Genel Bir Bakış

Öz

Çokkültürlü eğitim disiplinler arası bir süreç olarak nitelendirilmekte ve tüm dünya vatandaşlarının aynı amaç doğrultusunda çalışıp barış içerisinde birlikte yaşamalarını ve eğitimden doğan eşitsizliklerin en aza indirgenmesini hedefleyen bir reform hareketi olarak tanımlanmaktadır. Çokkültürlü eğitim yaklaşımı en genel anlamıyla öğrencilerin din, dil, ırk, sosyal düzey, cinsiyet vb. özelliklerinin eğitim-öğretim sürecinde bir dezavantaja dönüşme riskini ortadan kaldırmayı amaç edinmektedir. Derleme modelin kullanıldığı bu çalışmada, çokkültürlü eğitim yaklaşımının gelişim ve değişim süreçleri incelenmiş, çokkültürlülüğün dünya genelinde öğrenme süreçlerine nasıl bir formda yansıtıldığı irdelenmiş ve uygulama örneklerine yer verilmiştir. Bunun yanı sıra çokkültürlü eğitim süreçlerinin paydaşları olarak değerlendirilen; öğrenme ortamları, öğrenci, öğretmen ve öğretim programlarının bahsi geçen modeldeki rolü ve görevlerine yer verilmiştir. Nitekim çokkültürlü eğitim yaklaşımının nitelikli bir şekilde işe koşulabilmesi bağlamında tüm paydaşların modelle uyumlu bir forma sahip olması büyük önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• Çokkültürlülük
• Çokkültürlü Eğitim
• Çokkültürlü Eğitim Uygulamaları

An Overview of Multicultural Education

Öz

Multicultural education is characterized as an interdisciplinary process and is defined as a reform movement that aims to enable that all citizens of the world work toward common goal and live together in peace, while minimizing inequalities arising from education. In its broadest sense, the multicultural education approach aims to eliminate the risk of students' religious, linguistic, racial, social, and gender-related characteristics becoming disadvantages in the educational process. This study, which utilizes a compilation model, examines the development and transformation processes of the multicultural education approach, examines how multiculturalism is reflected in learning processes worldwide, and provides examples of implementation. Furthermore, the roles and responsibilities of learning environments, students, teachers, and curricula, considered stakeholders in multicultural education processes, are discussed within the framework of this model. Indeed, for the effective implementation of the multicultural education approach, it is crucial that all stakeholders adopt a model-compliant approach.

Anahtar Kelimeler

• Education
• Multiculturalism
• Multicultural Education
• Multicultural Education Implementations

Kaynakça

1. Aksoy, Z. (2012). Uluslararası göç ve kültürlerarası iletişim. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(20), 292-303.
2. Alanay, H. (2015). Eğitim fakültesi lisans öğrencilerinin çokkültürlülüğe ve çokkültürlü eğitime dair görüşleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Alba, R., & Nee, V. (1997). Rethinking assimilation theory for a new era of immigration. The International Migration Review, 31(4), 826-874.
4. Aslan, M., & Kozikoğlu, İ. (2017). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutumları: Van ili örneği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 729-737.
5. Bahadır, Ö. (2016). Kosova’daki öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik bilgi, inanç, tutum ve özyeterliklerinin sınıf içi uygulamalarıyla ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
6. Banks, J. A., & Banks, C. A. M. (1993). Multicultural education: Issues and perspectives. Boston: Allyn and Bacon.
7. Banks, J. A., (2013). Çokkültürlü Eğitime Giriş. (H. Aydın Çev.) Ankara: Anı Yayıncılık.
8. Barın, T. (2016). Farklılıkların bir arada yaşamasında liberal bir yaklaşım: çokkültürlülük teorisi. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, (2), 57-88.

9. Başaran, İ. E. (1978). Eğitim bilimine giriş. Ankara: Bimaş Matbaacılık.
10. Başbay, A. (2014). Çokkültürlü eğitim kapsamındaki derslerinin incelenmesi: Georgia state üniversitesi örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 585-608.
11. Başbay, A., & Bektaş, Y. (2009). Çokkültürlülük bağlamında öğretim ortamı ve öğretmen yeterlikleri. Eğitim ve Bilim, 34(152), 30-43.
12. Bulut, C., & Başbay, A. (2014). Öğretmenlerin çok kültürlü yeterlik algılarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(3), 957-978.
13. Cırık, İ. (2008). Çokkültürlü eğitim ve yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 27-40.
14. Çoban, A. E., Karaman, N. G., & Doğan, T. (2010). Öğretmen adaylarının kültürel farklılıklara yönelik bakış açılarının çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi, 10(1), 125-131.
15. Demir, S. (2012). Çokkültürlü eğitimin Erciyes Üniversitesi öğretim elemanları için önem derecesi. Turkish Studies, 7(4), 1453-1475.
16. Demirel, Ö. (2012). Eğitim sözlüğü. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
17. Ertürk, S. (2013). Eğitimde program geliştirme. Ankara: Edge Akademi.
18. Gay, G. (2000). Culturally responsive teaching: Theory, practice and research. NY: Teachers College Press.
19. Gay, G., & Kirkland, K. (2003). Developing critical consciousness and self-reflection in pre-service teacher education. Theory into Practice, 42(3), 181–187.
20. Gollnick, D. M., & Chinn, P. C. (1986). Multicultural education in a pluralistic society. Columbus: Charles E. Merrill Publishing Co.
21. Gretta, K. N. (2001). A critical analysis of multicultural education with special reference to the values issue in the South African context. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Güney Afrika Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Unisa.
22. Güven, E. D. (2005). Eğitim üzerine yinelenen eleştiriler, alternatif öneriler. Pivolka, 4(17), 6-8.
23. Hinton, S. (2011). Ethnic diversity, national unity and multicultural education in China. US-China Education Review B, 1(5), 726-739.
24. Hofstede, G. (2003). What is culture? A reply to Baskerville. Accounting, Organizations and Society, 28(7), 811-813.
25. Kongar, E. (2009). Küreselleşme, mikro milliyetçilik, çokkültürlülük, anayasal vatandaşlık. Varlık Dergisi, (1073), 1.
26. Middleton, V. A. (2002). Increasing preservice teachers’ diversity beliefs and commitment. The Urban Review, 33(4), 343-361.
27. National Council for Accreditation for Teacher Education (NCATE) (2008). Professional Standards for the Accreditation of Teacher Preparation Institutions.
28. Özensel, E. (2012). Çokkültürlülük uygulaması olarak Kanada çokkültürlülüğü. Akademik İncelemeler Dergisi, 7(1), 55-70.
29. Parekh, B. (2001). Rethinking multiculturalism: Cultural diversity and political theory. Ethnicities, 1(1), 109-115.
30. Pedersen, J. (2005). How is culture rendered in subtitles. In MuTra Conference Proceedings (Vol. 18).
31. Polat, İ., & Kılıç, E. (2013). Türkiye’de çokkültürlü eğitim ve çokkültürlü eğitimde öğretmen yeterlilikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 352-372.
32. Reid, P. T. (2002). Multicultural psychology: Bringing together gender and ethnicity. Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology, 8(2), 103-114.
33. Reitz, J. G., Breton, R., Dion, K. K., & Dion, K. L. (2009). Multiculturalism and social cohesion: Potentials and challenges of diversity. Toronto: Springer Science & Business Media.
34. Senemoğlu, N. (2013). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Ankara: Yargı Yayınevi.
35. Sönmez, V. (2005). Eğitim felsefesi. Ankara: Anı Yayıncılık.
36. Sultana, Q. (1994). Evaluation of multicultural education’s understanding and knowledge in freshman level preservice. In Annual Meeting of The Mid-South Educational Research Association.
37. Şişman, M. (2002). Örgütler ve kültürler. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
38. Taylor, C. (1994). Multiculturalism. NJ: Princeton University Press.
39. Temel, A. B. (2008). Kültürlerarası (çokkültürlü) hemşirelik eğitimi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 11(2), 92-101.
40. Toprak, G. (2008). Öğretmenlerin çokkültürlü tutum ölçeğinin (teacher multicultural attitude survey) güvenirlik ve geçerlik çalışması. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
41. Tortop, H. S. (2014). Öğretmen adaylarının üstün yetenekli ve çok kültürlü eğitime ilişkin tutumları. Üstün Yetenekliler Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi (UYAD), 2(2), 16-26.
42. Weinrach, S. G., & Thomas, K. R. (2002). A critical analysis of the multicultural counseling competencies: Implications for the practice of mental health counseling. Journal of Mental Health Counseling, 24(1), 20-35.
43. Yakışır, A. N. (2009). Bir modern olgu olarak çokkültürlülük. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
44. Yazıcı, S., Başol, G., & Toprak, G. (2009). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim tutumları: Bir güvenirlik ve geçerlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(37), 229-242.
45. Yıldırım, S. (2016). Kosova’daki öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik bilgi, inanç, tutum ve özyeterliklerinin sınıf içi uygulamalarıyla ilişkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.