Etik İlkeler ve Yayın Politikası

YAYIN POLİTİKASI

Nefroloji hemşireliği ve genel hemşirelik konularında araştırma bulguları, uygulama, deneyim ve bilgi alışverişi için ulusal ve uluslararası bir platform sağlamak amacına yönelik olarak;  Nefroloji Hemşireliği Dergisi'nde; nefroloji, diyaliz, transplantasyon hemşireliği ve hemşirelik gündemini belirleyen güncel konularla ilgili klinik ve deneysel araştırmalar, olgu sunumları, literatür derlemeleri, sistematik derleme, meta-analiz çalışmaları, editöre mektup, editör yorum ve tartışmalarını içeren makaleleler yayımlanır. Yılda üç sayı olarak online yayımlanır. Derginin yazı dili Türkçe ve İngilizce'dir. Değerlendirme süreci, çift-körleme yöntemi ile gerçekleştirilir. Yayın kurulu tarafından intihal durumu ve benzerlik oranını saptamak için 15 Şubat 2021'den itibaren yayına kabul edilen her makale intihal yazılımları ile taranacaktır. Yayına kabul edilen her makaleye DOI numarası verilir.

Nefroloji Hemşireliği Dergisi, açık erişimli ve ücretsiz bir dergidir (Creative Commons Lisansı https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.tr). Dergi; yayınladığı makalelerde, araştırma ve yayın etiğine uyulması, konu ile ilgili etik kurallara ve bilimsel standartlara uygun olma ve ticari kaygı gözetmeme şartını aramaktadır. Nefroloji Hemşireliği Dergisi,Uluslararası Tıbbi Dergi Editörler Kurulu (ICMJE)(http://www.icmje.org/), Dünya Tıbbi Editörler Birliği (WAME) (https://www.wame.org/policies) ilkelerini ve Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) (https://publicationethics.org/) “Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ilkelerini benimsemektedir.


YAYIN DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Yayın değerlendirme süreci üç aşamadan oluşmaktadır.
1. Ön kontrol
2. Hakem değerlendirmesi
3. Yayın kurulu değerlendirmesi
Çalışmanın hakem süreçlerinin tekrarlanma sayısı ve yazarların düzeltme önerilerini tamamlama süresiyle bağlantılı olarak makaleler hakkında “kabul” veya “ret” kararının alınması ve yazarlara bildirilmesi yaklaşık 2-6 ay arasında değişebilmektedir.

1. Ön kontrol
Ön kontrol sürecinde, makalenin bilimsel içeriğine bakılmaksızın yazım kurallarına uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı incelenir. Yazım kurallarına uygun hazırlanmamış ve/veya eksik başvuru dosyası olan makaleler bilimsel değerlendirme sürecine alınmaz.
Gönderilen makaleler ilk olarak editör tarafından, içeriği, güncelliği, literatüre katkısı, yöntemi, dergiye uygunluğu, benzer konularda çalışmaların varlığı, aynı türdeki makalelerin yoğunluğu vb. yönlerden incelenir. Bu inceleme sonucunda makale herhangi bir değerlendirme sürecine alınmaksızın doğrudan yazarlara iade edilebilir.
Yazarların iThenticate, Turnitin, Anti-Plagiarism, DupliChecker vb. bir intihal yazılımından elde edilen benzerlik raporunu başvuru aşamasında sisteme yüklemeleri gerekmektedir. Benzerlik oranı %25 ve üzerinde ise editör makaleyi reddetme ve/veya yazarlardan düzeltme talep etme hakkı saklıdır.

2. Hakem değerlendirmesi
Editör onayından sonra makale, değerlendirilmek üzere alanında uzman ve bağımsız en az iki hakeme çift-kör şekilde gönderilir. Bu sistemde hem yazarlar çalışmasını değerlendirecek hakemin kim olduğunu bilmez, hem de hakemler de kimin çalışmasını değerlendirdiğini bilmez. Hakemler değerlendirme davetini kabul veya ret edebilirler. Daveti kabul eden hakemlerin değerlendirme süreleri azami 21 gündür. Hakemlerin değerlendirmeyi kabul etmemesi veya 21 gün sonunda değerlendirme raporunu göndermemesi durumunda makale değerlendirilmek üzere yeni bir hakeme gönderilir. Hakemler makaleyi bilimsel uygunluk, amaç, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç açısından değerlendirir. Çalışma doğrudan kabul edilebilir, revize edilmesi istenebilir ya da reddedilebilir. Düzenleme istenen durumda hakemlerden gelen öneriler yazarlara bildirilir ve yazarlardan çalışmaları üzerinde revize yapmaları istenir. Değerlendirme sonucu metinlerinde düzenleme talep edilen yazar(lar), tüm hakemlere ait düzenlemeleri içerecek şekilde ilk hakem için kırmızı, ikinci hakem için sarı, üçüncü hakem için yeşil renk ile boyayarak ve yan tarafa açıklama yazarak gerekli düzenlemenin yapıldığı tek bir Microsoft Word dokümanını 14 gün içerisinde sisteme yüklemekle sorumludur. Hakem değerlendirmeleri sonucu düzenlenmiş metnin sisteme yüklenmesi sırasında düzenlemelere ilişkin ayrıntılı bilginin yer aldığı "Editör ve Hakemlere Bilgilendirme" adlı bir notun da ayrıca sisteme yüklenmesi gerekmektedir. YAZARLAR REVİZE MAKALE DOSYASINA VEYA HAKEME YANIT BÖLÜMÜNE KESİNLİKLE İSMİNİ VEYA KİMLİĞİNİ ORTAYA ÇIKARACAK HERHANGİ BİR BİLGİYİ YAZMAMALIDIR. Hakemler düzeltme sonrası makaleyi tekrar görmek istemişse makale değerlendirilmek üzere hakemlere tekrar gönderilir. Yazarlardan gelen düzeltme sonuçları hakemler tarafından tekrar incelenerek editöre karar bildirilir. Bu süreç hakemlerin makalenin kabulü veya reddi yönünde görüşünü bildirmelerine kadar devam eder. Alan değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan makale yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan makale, üçüncü bir hakeme gönderilir ve makalenin yayınlanıp yayınlanmaması üçüncü hakemin raporu ve/veya editör kararı doğrultusunda belirlenir.

3. Yayın Kurulu Değerlendirmesi
Editör tarafından, gönderilen tüm değerlendirmeler dikkate alınarak makalenin yayınlanması ya da yayınlanmaması yönünde karar alınabilir. Editör, makale hakkındaki son kararı yazara sistem aracılığı ile gönderir. Yayına kabul edilen makaleler, düzenleme aşamasına geçer. Bu aşamada, yayın kurulu metinde biçimsel ve içerik olarak değişiklik ve/veya düzeltmeler yapabilir. Yayın kurulu imla düzeltmeleri, metin yerleşimi, kaynak yazımı vb. ile ilgili tüm konularda tam yetkilidir. Yazar(lar), dergi yayın sürecine başvuru ile birlikte Nefroloji Hemşireliği Dergisi Yayın Kurulu’nun gerekli gördüğü değişikliklerin yapılacağını veya yazarın izni alınarak içeriği bozmayacak değişikliklerin yapılabileceğini onaylamış olur. Redaksiyon ve mizanpaj işlemlerinin ardından yazara son kontrol için “Kontrol Kopyası” gönderilir. Kontrol kopyasını yazarlar inceledikten ve bu haliyle yayımlanmasına onay verdiklerini sistem üzerinden dergiye ilettikten sonra makaleler uygun olan ilk sayıda elektronik olarak basılırlar. Yayımlanan her makaleye DOI numarası verilir.



ETİK İLKELER

Yayın Etiği ve Bilimsel Sorumluluk

Nefroloji Hemşireliği Dergisi, yayın etiğinde en yüksek standartlara bağlıdır ve Yayın Etiği Komitesi (COPE), Dünya Tıbbi Editörler Birliği (WAME) ve Uluslararası Tıbbi Dergi Editörler Kurulu (ICMJE) tarafından geliştirilen ilkeleri benimser; konuyla ilgili aşağıdaki kılavuzların izlenmesini tavsiye eder (http://www.icmje.org/recommendations,https://publicationethics.org/resources/guidelines).

Yayınlanmak üzere gönderilen makaleler özgün, daha önce yayımlanmamış ve aynı anda farklı bir dergiye değerlendirmek amacı ile gönderilmemiş olmalıdır. Etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayımdan çıkarılır. İntihal programıyla taranan metnin, kaynaklar hariç benzeşim oranının %25’in üzerinde olmaması gerekmektedir.

Nefroloji Hemşireliği Dergisi, 1975 Helsinki Deklarasyonu'nun 2013 yılında revize edilen İnsan Deneyleri Komitesi'nin etik standartlarına uymayı ilke edinmiş bir dergidir. Bu doğrultuda Nefroloji Hemşireliği Dergisi’nde yayımlanmak üzere gönderilen özgün araştırma makalelerinin etik kurul onay yazılarının sisteme yüklenmesi gerekmektedir.



YAZARLARIN ETİK SORUMLULUKLARI


• “İnsan” öğesini içeren tüm çalışmalarda Helsinki Deklerasyonu Prensipleri’ne (https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-helsinki/) uygunluk aranır. Bu tip çalışmalarda yazarların, gereç ve yöntemler bölümünde çalışmayı Helsinki Deklerasyonu Prensipleri’ne uygun olarak yaptıklarını, kurumlarının etik kurullarından onay ve çalışmaya katılmış bireylerden “bilgilendirilmiş olur” aldıklarını belirtmek
• Çalışmada “Hayvan” öğesi kullanılmış ise yazarların, gereç ve yöntemler bölümünde Guide for the Care and Use of Laboratory Animals (https://grants.nih.gov/grants/olaw/guide-for-the-care-and-use-of-laboratory-animals.pdf) prensipleri doğrultusunda çalışmalarında hayvan haklarını koruduklarını ve kurumlarının etik kurullarından onay aldıklarını belirtmek
• Olgu sunumlarında hastalardan sözlü ve yazılı “bilgilendirilmiş olur” aldıklarını belirtmek
• Etik kurul onay bilgisi gereç ve yöntemler bölümünde etik kurul adı, onay tarihi ve sayısı ile birlikte belirtmek
• Eğer çalışmada direkt-indirekt ticari bağlantı veya maddi destek veren kurum mevcut ise yazarlar; kullanılan ticari ürün, ilaç, firma vb. ile ticari hiçbir ilişkisinin olmadığını veya varsa nasıl bir ilişkisinin olduğunu (konsültan, diğer anlaşmalar), kapak sayfasında belirtmek
• Makalenin başvurusu ve/veya değerlendirmesi ile ilişkili herhangi bir çıkar çatışmasını açıkça beyan etmek
• Daha önce basılmış şekil, resim, tablo ve grafik kullanılmış ise kaynak belirtilmek; kullanılan materyal kişisel bir arşivden edinildiyse sahibinden izin almak ve yazıda materyalin geçtiği bölümde izin alındığını belirtmek
• Makalelerde yararlanılan tüm kaynakları doğru ve uygun bir şekilde kaynak göstermek
• Çalışmalarını aynı anda birden fazla dergiye göndermemek (Her gönderim ancak bir önceki sürecin tamamlanmasından sonra yapılabilir ve daha önce başka bir dergide yayınlanan bir çalışma yayımlanamaz) ve Yayın Hakları Devir Formu’nu doldurmak
• Makaleye katkıda bulunmayan kişileri yazar olarak göstermemek
• Tüm yazarların görev dağılımlarını açık ve net ifade etmek ve 15 Şubat 2021 tarihinden itibaren geçerli olmak kaydıyla Yazarlık Katkısı Formu’nu doldurmak
• Yayınlama sürecinde çalışmada bir hata fark edecek olursa editörü ve yayın kurulunu bilgilendirmek, düzeltme veya geri çekme işlemi sırasında iş birliği yapmak
• Yayımlanan makaleye ilişkin verileri 5 yıl süreyle saklamak

Makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır. Sorumlu yazar, tüm yazarlar adına makalenin son halinin sorumluluğunu taşır.


Çıkar Çatışması Beyanı
Makalede doğrudan veya dolaylı ticari bağlantı veya maddi destek veren kurum varsa yazarlar; kullanılan ticari ürün, ilaç, firma ile ticari hiçbir ilişkisinin olmadığını ve varsa nasıl bir ilişkisinin olduğunu (konsültan, diğer anlaşmalar), başlık sayfasında bildirmelidir. Ayrıca yazar, çıkar çatışması söz konusu ise bu durumu açıklamalıdır. Açıklanması öngörülen çıkar çatışması tipleri içinde akademik taahhütler, kişisel ilişkiler, politik, finansal veya kurumsal bağlantılar bulunmaktadır.


HAKEMLERİN ETİK SORUMLULUKLARI

• Hakemler değerlendirilmek üzere kendilerine gönderilen makalelerden uzmanlık alanına uygun olanları değerlendirmeyi kabul eder.
• Hakemler makalelerin değerlendirilmesinde derginin tarafsızlık ve gizlilik ilkesini korur.
• Değerlendirme sürecinde etik olmayan bir durumla karşılaşılması durumunda dergi editörünü bilgilendirir.
• Makalede herhangi bir çıkar çatışması bulunduğunu düşündüğünde, çalışmayı incelemeyi reddeder ve dergi editörünü bilgilendirir.
• Makaleleri inceleme sürecinden sonra da gizlilik ilkesine uyar, değerlendirme sürecinden sonra değerlendirdikleri çalışmaları dijital ortamdan siler.
• Makaleleri objektif olarak, yalnızca içerik ve bilimsel katkı açısından gözden geçirir.
• Irk, cinsiyet, dini inanç, politik görüşler veya ekonomik/ticari kaygıların değerlendirme sürecine etki etmesine izin vermez.
• Değerlendirme sürecinde yapıcı ve nezaketli bir dil kullanır, kişisel yorumlar ve incitici ifadelerden kaçınarak makaleyi yapıcı ve saygılı bir üslup ile inceler.
• Değerlendirmesi kabul edilen makaleyi zamanında ve yukarıda belirtilen etik kurallara uygun olarak gözden geçirir.


EDİTÖR ve YAYIN KURULUNUN ETİK SORUMLULUKLARI
Editör makalelerle ilgili bilgileri (makalenin alınması, içeriği gözden geçirme sürecinin durumu, hakemlerin eleştirileri ya da varılan sonuç) yazarlar ya da hakemler dışında kimseyle paylaşmaz. Editör danışmanlara gözden geçirme için gönderilen makalelerin, yazarların özel mülkü olduğunu ve bunun imtiyazlı bir iletişim olduğunu açıkça belirtir. Dergi danışma kurulu üyeleri topluma açık bir şekilde makaleleri tartışamazlar. Danışmanlar gözden geçirmelerini bitirdikten sonra makaleleri online olarak editöre gönderirler. Yazar ve editör izni olmadan danışmanların gözden geçirmeleri basılamaz ve açıklanamaz. Danışmanların kimliğinin gizli kalmasına özen gösterilir. Bazı durumlarda editörün kararı ile danışmanların makaleye ait yorumları isimleri gizli tutulmak kaydıyla aynı makaleyi yorumlayan diğer danışmanlara gönderilerek danışmanların bu süreçte aydınlatılması sağlanabilir.


EDİTÖRÜN ETİK SORUMLULUKLARI

Genel Sorumluluklar
• Okuyucuların ve yazarların bilimsel ihtiyaçlarını karşılamaya gayret gösterir.
• Derginin sürekli olarak geliştirilmesine çaba sarf eder.
• Etik ihlal niteliğinde bir şikâyet olması durumunda, derginin politika ve prosedürlerine bağlı kalarak gerekli prosedürleri uygular.
• İfade özgürlüğünü destekler.


Okuyucularla İlişkili Sorumluluklar
• Yayınlanan tüm makalelerin uygun niteliklere sahip hakemler tarafından değerlendirilmesini sağlar (gerektiğinde istatiksel ve dil değerlendirmesi de dahil olmak üzere).
• Makalelerin doğru ve eksiksiz olmasında doğru süreçleri benimser (örn. teknik düzenleme, randomize çalışmalar için CONSORT kontrol listesinin kullanılması gibi).
• İyi uygulamaları teşvik eden yazarlık veya yazarların makalede katkıda bulundukları alanların açık bir şekilde belirtilmesini sağlar.


Yazarlarla İlişkili Sorumluluklar
• Yayınlarda ve yazarlardan beklentilere ilişkin açık talimatlar yayınlar.
• Yazarlık kriterleri ve/veya katkıda bulunanlar listesinde kimlerin bulunması gerektiği konusunda rehberlik eder.
• Yazar talimatlarını düzenli olarak günceller ve ilgili yönergelere (örneğin ICMJE, COPE) bağlantı sağlar.
• Makalelerin incelenmesi için makalenin konusuna ve uzmanlık alanına uygun olan hakemlerin atanmasını sağlar.


Hakemlerle İlişkili Sorumluluklar
• Makalelerin değerlendirme sürecine ilişkin hakemlerden yapması beklenenleri hakemlere açık ve net bir şekilde iletir.
• Hakemlerden bir gönderiyi incelemeyi kabul etmeden önce olası çıkar çatışmalarının bulunmadığının belirtmelerini talep eder (örn. bu makaleyi değerlendirmeme engel teşkil edecek herhangi bir çıkar çatışması bulunmaması bulunmamaktadır).
• Hakemler ve yazarların birbirlerinin kimliğini öğrenmesini engelleyecek şekilde değerlendirme süreçlerini yönetir.
• Hakemleri gönderilerin özgünlüğünü sağlamaları ve intihallerin farkında olmaları için teşvik eder.
• Hakemleri gönderilerle ilgili olası etik dışı durumlar hakkında yorum yapmaya teşvik eder (ör. etik dışı araştırma tasarımı, hasta rızası konusunda yetersiz bilgi vb.).
• Hakemlerin performansını izler ve yüksek kalitede olmasını sağlamak için adımlar atar.
• Uygun hakemlerden oluşan bir veri tabanı oluşturur ve hakemlerin performansına göre veri tabanını günceller.
• Nezaket kurallarına uygun davranmayan, makale değerlendirmesini doğru/özenli yapmayan, incelemeleri geç yapan hakemleri derginin veri tabanından çıkarır.
• Makale değerlendirme süreçlerinde her yıl en kaliteli değerlendirmeleri yapan ilk üç hakemi belirler, bu bilgiyi paylaşarak derginin yayın kalitesinin artmasına katkı sağlar.





Nefroloji Hemşireliği Dergisi/ Journal of Nephrology Nursing Creative Commons Lisansı Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.