Öğretmenlik Meslek Kanununun İlkokulda Görev Yapan Okul Müdürlerinin Görüşleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, Öğretmenlik Meslek Kanunu’na ilişkin ilkokul müdürlerinin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloj) desenle yürütülmüştür. Araştırmacılar tarafından geliştirilen görüşme formu ile farklı ilkokullarda görev yapan okul müdürleri ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 yılında Elâzığ ili Kovancılar ve Karakoçan ilçelerinde farklı ilkokullarda görev yapan 14 okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Okul müdürlerinin Öğretmenlik Meslek Kanunu’na ilişkin görüşleri, kapsam, eksiklikler, öğretmenlerin yeterlik ve yetkinliğine katkı ve öneriler olmak üzere üç tema altında toplanmaktadır. Araştırma sonucunda bazı okul müdürlerinin Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun hizmet koşulları ve öğretmenlerin özlük haklarında ciddi iyileştirmeler getirdiğini, bazı okul müdürlerinin ise kariyer, özlük ve sosyal haklarda iyileştirme, geliştirme getirmediğini, öğretmenler, veli ve okul yöneticileri arasında çatışmalara ve ayrımcılığa neden olduğunu belirttikleri görülmüştür. Okul müdürleri, Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun da hizmet yönünden bazı düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağını belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim Politikaları
• İlkokul Müdürleri
• Öğretmenlik Kariyer Basamakları
• Öğretmenlik Meslek Kanunu

Evaluation of the Teaching Profession Law in Line with the Opinions of Primary School Principals

Öz

This research aims to examine the primary school principals’ opinions with respect to the Teaching Profession Law. The study has been carried out by means of the phenomenological research, one of the qualitative research methods. Interviews have been conducted with school principals working at different primary schools using the interview form developed by the researchers. The study group of the research consists of 14 school principals working at different primary schools in Kovancılar and Karakoçan districts of Elazığ province in 2022-2023. Research data has been collected through a semi-structured interview form. The collected data has been analysed using the content analysis method. The school principals’ opinions regarding the Teaching Profession Law are grouped under three themes: the scope of the law, its shortcomings, its contribution to the competence and competency of teachers, and suggestions. As a result of the research, it has been found that some school principals favour the Teaching Profession Law due to considerable improvements it has introduced to service conditions and personnel rights, while some school principals criticize the law for not making any improvements or developments in career adjustments and personnel and social rights. While the school principals think that increasing salaries through professional career stages will have a positive contribution, it may also cause conflicts and discrimination between teachers, parents and school administrators, which will lead to a negative situation. The school principals have stated that it would be appropriate to make some arrangements in terms of service conditions in the Teaching Profession Law.

Anahtar Kelimeler

• Educational Policies
• School Principals
• Teaching Career Steps
• Teaching Profession Law

Kaynakça

1. Aydın, B. (2007). Öğretmenlik mesleğindeki kariyer basamaklarına ilişkin öğretmen görüşleri ve bu görüşlerin bireysel değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
2. Bakioğlu, A., & Banoğlu, K. (2013). Öğretmenlikte kariyer basamakları uygulamasına ilişkin öğretmen görüşlerinin metaforlar ve sosyal ağ analizi yöntemiyle incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 37(37), 28-55. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/386/2554
3. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
4. Baş, B., Kibar Furtun, M. V., Kapusızoğlu, F., & Ulu Aslan, E. (2023). Öğretmenlik kariyer basamakları ve yazılı sınavına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri: Neyi, nasıl algılıyor, yorumluyor ve öneriyorlar? Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(1), 159-177. https://doi.org/10.16916/aded.1211752
5. Can, E. (2019). Öğretmenlerin meslekî gelişimleri: Engeller ve öneriler. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(4),1618-1650. https://dergipark.org.tr/tr/pub/enad/issue/49738/638187
6. Cımbız, A.T., & Küçüker, E. (2015). Öğretmenlik kariyer basamakları uygulamasının okuldaki etkilerine ilişkin öğretmenlerin görüşleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(38) 689-701. https://dergipark.org.tr/tr/pub/enad/issue/49738/638187
7. Crehan, L. (2016). Exploring the impact of career models on teacher motivation. UNESCO.
8. Creswell, J.W. (2014). Araştırma deseni. S.B. Demir (Çev.Eds.). Eğiten Yayıncılık.

9. Creswell, J.W. (2015). Nitel araştırma yöntemleri. M. Bütün & S. B. Demir (Çev.Eds.). Siyasal Yayıncılık.
10. Çobanoğlu, F., & İlkin, A. (2023). Öğretmenlerin yenilenen kariyer basamakları uygulaması hakkındaki görüşleri. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (14), 155-173. https://doi.org/10.21733/ibad.1213828
11. Dağlı, A. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sistemine ilişkin görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(22), 184-197. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6136/82302
12. Demir, S. B. (2011). Öğretmen kariyer basamakları uygulamasının öğretmenler tarafından değerlendirilmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, (3), 53-80. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eibd/issue/22683/242220
13. Deniz, B. (2009). Kariyer basamakları uygulamasının öğretmen motivasyonuna etkisi. Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
14. Findell, C. R. (2008). What differentiates expert teachers from others? Journal of education, 188(2), 11-23.
15. Göçer, A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının dil kültür ilişkisi üzerine görüşleri: Fenomenolojik bir araştırma. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 25-38. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erziefd/issue/6012/80396
16. Gül, İ., & Güngör, C. (2022). Öğretmenlik meslek kanununa ilişkin öğretmen görüşleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 1098-1123. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1090770
17. Hattie, J.A.C. (2003). Teachers make a difference: What is the research evidence? Building Teacher Quality: What does the research tell us. ACER Research Conference. http://research.acer.edu.au/research_conference_200
18. İmzaoğlu, B. (2023). Öğretmenlik meslek kanunu bağlamında öğretmenlik kariyer basamakları ve yükselme kriterleri hakkında öğretmen görüşleri. International Social Sciences Studies Journal, 9(108), 5823-5832. https://doi.org/10.29228/sssj.68434
19. Kaplan, İ., & Gülcan, M.G. (2020). Öğretmen kariyer basamaklarının oluşturulmasına ilişkin görüşlerin incelenmesi: Karma yöntem araştırması. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 380-406. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gebd/issue/58009/720428
20. Kaya, K. (2007). Öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sistemine ilişkin öğretmen görüşleri (Elazığ İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Elâzığ.
21. Ketenalp, B., Kelepçe, O., Çavuş, E., & Yıldız, A. (2023). Opinions of teachers on the teaching profession law. Journal of Current Researches on Social Sciences, 13(2), https://doi.org/255-270. 10.26579/jocress.13.2.2
22. Kıncal, R. Y. (2002). Öğretmenlik mesleğine giriş. Eser Ofset Yayıncılık.
23. Lincoln, Y, S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publishing.
24. Milli Eğitim Bakanlığı (2006). Öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselmeye ilişkin değerlendirme (KBYD) kılavuzu. MEB Personel Genel Müdürlüğü.
25. MEB, (1973). Milli Eğitim Temel Kanunu (1739 S.K.).
26. MEB, (2017). Tedp öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. meb öğretmen yetiştirme ve eğitimi genel müdürlüğü. https://oygm.meb.gov.tr/dosyalar/StPrg/Ogretmenlik_Meslegi_Genel_Yeterlikleri.pdf
27. McMillan. J. H. (2000). Educational research fundamentals for the consumer. Longman.
28. Miles, M. B., & Huberman, M. A. (1994). An expanded source book qualitative data analysis. Sage Publishing.
29. Özdemir, T. Y., Doğan, A., & Demirkol, M. (2022). Öğretmenlik kariyer basamakları hakkında öğretmen görüşleri. International journal of social science research, 11(2), 53-67. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijssresearch
30. Özmantar, Keser, Z. (2022). Eğitim yönetiminde araştırma K. Beycioğlu, N. Özer & Y. Kondakçı (Eds.) Pegem Akademi Yayıncılık.
31. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. M. Bütün & S. B. Demir (Çev. Eds.). Pegem Akademi Yayıncılık.
32. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
33. Pınar, M.A., & Dönel Akgül, G. (2023). Fen bilimleri öğretmenlerinin öğretmenlikte kariyer basamaklarında yükselme sistemine ilişkin görüşleri. International Journal of Social Sciences and Education Research, 9(1), 36-47. https://doi.org/10.24289/ijsser.1181614
34. Ragin, C.C. (1994). Constructing social research. Pine Forge Academy.
35. Sağ, V. (2004). Öğretmenlerin kariyer geliştirme hakkındaki görüşleri ve öğretmenlik mesleğinin kariyer basamakları halinde düzenlenmesi. Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale.
36. Silverman, D. (2018). Nitel verileri yorumlama. E. Dinç (Çev. Eds.). Pegem Akademi Yayıncılık.
37. Tortop, N. (1989). Personel yönetimi. İlk-San Matbaası.
38. Turan, B. (2007). Öğretmenlerin çalışma statülerine göre yeterliliklerinin incelenip, öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselmelerinin değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.
39. Türnüklü, A. (2000). Eğitim bilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(24), 543-559. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10372/126941
40. Ural, İ. (2007). Kariyer basamaklarında yükselme uygulamasına ilişkin öğretmen görüşleri. Yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
41. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
42. Yıldırım, M. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri. Nobel Yayıncılık.