Türkiye’de 2023 Yılında En Çok Dinlenilen Şarkıların İncelenmesi: Spotify Örneği

Öz

Bu makale popüler müzik araştırmaları kapsamına girmekte, araştırmaya söz konusu şarkıların sözlerini psikolojik olarak analiz ederek müzik psikolojisi alanına da katkı sağlamaktadır. Bu araştırmanın problemini Türkiye’de 2023 yılında Spotify platformunda en çok dinlenilen 10 şarkının incelenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın alt problemleri şu şekildedir: 1. Türkiye’de 2023 yılında Spotify platformunda en çok dinlenilen 10 şarkıyı seslendiren kişilerin cinsiyet, yaş, eğitim durumu, milliyet açısından demografik özellikleri nelerdir? 2. Türkiye’de 2023 yılında Spotify platformunda en çok dinlenilen 10 şarkının dinlenme oranı, müzik türü, albüm bilgisi, süre, hız, tonalite açısından özellikleri nelerdir? 3. Türkiye’de 2023 yılında Spotify platformunda en çok dinlenilen 10 şarkının sözleri hangi psikolojik temaları barındırmaktadır? Araştırmada en çok dinlenilen şarkıların belirlenmesinde ve bu şarkıların albüm/seslendiren/süre bilgilerinin belirlenmesinde, dinlenme oranlarının tespitinde Spotify’ın 29 Kasım 2023 tarihinde resmi olarak yayınladığı sayısal veriler baz alınmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır, doküman analizi ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda Türkiye’de 2023 yılında en çok dinlenilen şarkıların sözleri içerik analizine tabi tutulmuştur. Bu analize göre psikolojik temalar belirlenmiş ve elde edilen veriler sayısallaştırılarak sunulmuştur. Popüler müzik bağlamında Türkiye’ye ilişkin söz konusu güncel verilerin elde edilmesi önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Popüler müzik
• Türkçe şarkılar
• Spotify
• Müzik psikolojisi
• şarkı sözü içerik analizi

Analysis of the Most Listened Songs in Turkey in 2023: The Spotify Example

Abstract

The aim of this research is to analyze the top 10 most listened songs on Spotify in Turkey in 2023. The research addresses the following sub-questions: 1. What are the demographic characteristics (such as gender, age, education level, nationality) of the artists who performed the 10 most listened songs on Spotify in Turkey in 2023? 2. What are the characteristics of the top 10 most listened songs on Spotify in Turkey in 2023 in terms of listening rate, music genre, album details, duration, tempo, and tonality? 3. What psychological themes are present in the lyrics of the top 10 most listened songs on Spotify in Turkey in 2023? The study uses numerical data officially published by Spotify on November 29, 2023, as the basis for identifying the most listened songs, their album/artist/duration information, and their listening rates. Document analysis and content analysis, both qualitative research methods, were employed. The lyrics of the most listened songs in Turkey in 2023 were subjected to content analysis. Through this analysis, psychological themes were identified, quantified, and presented. This study provides valuable insights into popular music trends in Turkey.

Keywords

• Popular music
• Turkish songs
• Spotify
• Music psychology
• lyric content analysis

Kaynakça

1. Akar, H. (2009). Popüler kültür ve moda. Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 1(1), 198-206.
2. Akdeniz Gerçek. (t.y.). Doğu Swag kimdir? Doğu Swag nereli ve kaç yaşında? Doğu Swag gerçek adı nedir? https://www.akdenizgercek.com.tr/dogu-swag-kimdir-dogu-swag-nereli-ve-kac-yasinda-dogu-swag-gercek-adi-nedir
3. Aksu, C. (2008). Türk müzik devrimine güncel bakış sonuçtan-sürece, süreçten-günümüze yeni çıkarımlar. Sanat Dergisi, 13, 17-26.
4. Alaei, R., Rule, N. O., & MacDonald, G. (2022). Individuals' favorite songs' lyrics reflect their attachment style. Personal Relationships, 29(4), 778–794. https://doi.org/10.1111/pere.12448
5. Albayrak, U. (2015). Müzik beğenisinde kültürel sermaye ve kültürel elitizm: Kıbrıs örneği. Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
6. Alexopoulos, C., & Taylor, L. D. (2020). Easy listening? An analysis of infidelity in top pop, hip-hop, and country song lyrics over 25 years. Psychology of Music, 48(6), 795-807. https://doi.org/10.1177/0305735618824982
7. Alpdündar, M. (2024). Doğu Swag kimdir? https://www.dokuzeylul.com/dogu-swag-kimdir#google_vignette
8. Altan, A., & Övür, A. (2020). Müzik sektörünün gelişmesinde yeni medya platformlarının etkisi “Spotify ve Fizy karşılaştırması”. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 12(4), 319-331.

9. Anderson, I., Gil, S., Gibson, C., Wolf, S., Shapiro, W., Semerci, O., & Greenberg, D. M. (2021). “Just the way you are”: Linking music listening on Spotify and personality. Social Psychological and Personality Science, 12(4), 561-572. https://doi.org/10.1177/1948550620923228
10. A. Öztürk, T., & Crossley, N. (2021). Sociological and cultural aspects of new economic models in digital music in Turkey. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13, 295-332. http://doi.org/10.32739/uskudarsbd.7.13.92
11. Başkan, F., Başkır, Ü. D., Erdem, E., & Sarıcı, F. (2022). A music for all times: Arabesk as a nostalgic commodity for New Turkey’s entertainment industry. European Journal of Cultural Studies, 25(2), 498-514. https://doi.org/10.1177/1367549421994237
12. Bello, P., & Garcia, D. (2021). Cultural Divergence in popular music: the increasing diversity of music consumption on Spotify across countries. Humanit Soc Sci Commun, 8, 182. https://doi.org/10.1057/s41599-021-00855-1
13. Berkcan Güven. (2024, Mayıs 25). Vikipedi. https://tr.wikipedia.org/wiki/Berkcan_G%C3%BCven
14. Blog. (2023) Trap müzik nedir? trap müziğinin hiphop'a etkisi. https://www.beatpazari.com/haber/trap-muzik-nedir-trap-muziginin-hiphop-a-etkisi
15. Blok3. (2024, Mart 8). Vikipedi. https://tr.wikipedia.org/wiki/Blok3
16. Bozkurt, A. (2015). Tercih edilen online müzik platformları. Bilişim Dergisi, 43(79).
17. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri. (30. Baskı). Pegem Akademi.
18. Coşgun, M. (2012). Popüler kültür ve tüketim toplumu. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 837-850.
19. Cumhuriyet. (2023, 17 Aralık). Mert Demir kimdir, kaç yaşında, nereli? Mert Demir'in şarkıları neler? https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/mert-demir-kimdir-kac-yasinda-nereli-mert-demirin-sarkilari-neler-2152648
20. Çerezcioğlu, A. B. (2014). Popüler müzik ve gençlik kültürü. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 182(182), 11-26.
21. Çınardal, F. C. (2023). Spotify’da en çok dinlenen Türkçe şarkılara yönelik bir inceleme. Turkish Studies, 18(2), 425-444. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.68959
22. Çiftçi, E. (2010) Popüler kültür, popüler müzik ve müzik eğitimi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 149-161.
23. Çoban, M. A. & Sonsel, Ö. B. (2024). Spotify “Türkiye ilk 50” listesinde yer alan şarkı ve şarkıcıların çeşitli açılardan incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, 149, 16-27. https://doi.org/10.29228/ASOS.74748
24. Dayıoğlu, İ. (2023). Blok 3 kimdir? Müzik kariyeri. https://substreet.co/blok3-kimdir-muzik-kariyeri/dogusway808 [@doguswag808] (t.y).
25. Dönmez, B. M. (2019). Etnomüzikolojinin temel kavramları. Bağlam.
26. Duman, A. E. (2023). Bergen’in seslendirdiği şarkıların şema terapinin bazı temel kavramları açısından incelenmesi. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 10(2), 335–355. https://doi.org/10.31682/ayna.1149393
27. Duman, D., Neto, P., Mavrolampados, A., Toiviainen P, & Luck, G. (2022). Music we move to: Spotify audio features and reasons for listening. PLoS ONE 17(9), e0275228. https://doi.org/ 10.1371/journal.pone.0275228
28. Efe, M., & Sonsel, Ö. B. (2019). Türkiye'de dinlenilen popüler müziklerin incelenmesi: Spotify Örneği. İdil, 60(Ağustos), 975–983. https://doi.org/doi: 10.7816/idil-08-60-03
29. Ensonhaber. (2013). R&B nedir? https://www.ensonhaber.com/ipucu/rb-nedir-2013-07-30
30. Erdal, B., & Kındap Tepe, Y. (2021). Bireylerin duygu durum, içedönük-dışadönük kişilik özelliği ve müzik tercihleri arasındaki ilişkiler. Psikoloji Çalışmaları - Studies in Psychology, 41(2), 549–580.
31. Erdoğan, İ. (2004). Popüler kültürün ne olduğu üzerine. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 5(57), 1-18. Fricke, K. R., Greenberg, D. M., Rentfrow, P. J., & Herzberg, P. Y. (2021). Measuring musical preferences from listening behavior: Data from one million people and 200,000 songs. Psychology of Music, 49(3), 371-381. https://doi.org/10.1177/0305735619868280
32. Girgin, O., Küçük, Ö., & Uca, O. (2024). Spotify’da 2022 yılının Türkçe popüler şarkılarının içerik analizi: Aşk ve benmerkezcilik arasında salınan güncel müziğin dili. International Journal of Social Inquiry, 17(1), 141-163. https://doi.org/10.37093/ijsi.1344585
33. Günay, E. (2011). Müzik sosyolojisi: Sosyolojiden müzik kültürüne bir bakış (3. Baskı). Bağlam.
34. Gürkan, C. G. (2021). İnternet ile gelişen ve değişen radyo kültürü: Spotify incelemesi. Aydın Sanat, 7(13), 101-110. http://doi.org/10.17932/IAU.SANAT.2015.015/sanat_v07i13009
35. Haberler.com. (t.y.) Reynmen biyografisi. https://www.haberler.com/reynmen/biyografisi/
36. Haberler.com. (t.y.) Simge Sağın biyografisi. https://www.haberler.com/simge-sagin/biyografisi/
37. Hızlısoy, S., & Tüfekçi, Z. (2021). Derin öğrenme ile Türkçe müziklerden müzik türü̈ sınıflandırması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 24, 176-183. http://doi.org/10.31590/ejosat.898588
38. Işık, C., & Işık, N. E. (2013). Arabesk ve Müslüm Gürses (2. Baskı). Ferfir.
39. İlyasoğlu, E. (2009). Zaman içinde müzik. Remzi.
40. Karakoç, E. (2014). Medya aracılığıyla popüler kültürün aktarılmasında toplumsal değişkenlerin rolü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2(3), 245-269.
41. Karşıcı, G. (2007). Müzik beğenisinde kültürel etkenler bir fMRI çalışması. Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
42. Kral Müzik (t.y.) Doğu Swag kimdir? https://www.kralmuzik.com.tr/biyografisi/dogu-swag
43. Kral Müzik (t.y.) Güneş kimdir? https://www.kralmuzik.com.tr/biyografisi/gunes
44. Kral Müzik (t.y.) Mabel Matiz kimdir? https://www.kralmuzik.com.tr/biyografisi/mabel-matiz
45. Kral Müzik. (t.y.) Simge Sağın kimdir? https://www.kralmuzik.com.tr/biyografisi/simge-sagin
46. Lvbel C5. (2024, Nisan 4). Vikipedia. https://tr.wikipedia.org/wiki/Lvbel_C5
47. Mabel Matiz. (2024, Şubat 28) Vikipedia https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mabel_Matiz&action=history
48. Mert Demir. (2024, Nisan 24). Vikipedia https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mert_Demir&action=history
49. Mok, L., Way, S. F., Maystre, L., & Anderson, A. (2022). The Dynamics of Exploration on Spotify. Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media, 16(1), 663-674. https://doi.org/10.1609/icwsm.v16i1.19324
50. North, A. C., Krause, A. E., & Ritchie, D. (2021). The relationship between pop music and lyrics: A computerized content analysis of the United Kingdom’s weekly top five singles, 1999–2013. Psychology of Music, 49(4), 735-758. https://doi.org/10.1177/0305735619896409
51. Orçun Doğucan Kaya. Facebook. https://www.facebook.com/ornkya/?locale=tr_TR
52. Orçun Doğucan Kaya. Instagram. https://www.instagram.com/doguswag808/#
53. Özden, Ö., & Barışeri, N. (2010). Üniversite öğrencilerinin popüler kültür ve popüler müzikle ilgili görüşleri. e-Journal of New World Sciences Academy, 5(4), 276-294.
54. Özeren, A. (2005). Popüler müzik ve toplumsal yaşam kalitesi. II. Ulusal İletişim Öğrencileri Sempozyumu, 17 – 18 Kasım 2005, Eskişehir.
55. Özkan, H. H. (2006). Popüler kültür ve eğitim. Kastamonu Education Journal, 14(1), 29-38.
56. Paker, K. O. (2008). Popüler müzik, günlük ideoloji ve benlik inşası: Sezen Aksu şarkıları üzerinden bir inceleme. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 34, 87-106. https://doi.org/10.17064/iüifhd.76440
57. Rapçi Alizade kimdir? nereli ve kaç yaşında? (2023, Haziran 1). https://yalovadabugun.com/rapci-alizade-kimdir-nereli-ve-kac-yasinda/
58. Rastofficiall [@rastofficiall]. (t.y.) “Mahmut Dağlı”. [Hesap] Instagram. https://www.instagram.com/rastofficiall/
59. Reymen (2024, Mart 20). Vikipedi. https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Reynmen&action=history
60. Semicenk. (2024, Mart 10). Vikipedia. https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Semicenk&action=history
61. Semicenk kimdir? Müzik kariyeri ve hayatı (2024, Temmuz 3). biletino Blog. https://blog.biletino.com/semicenk/
62. Seymen, A. N. (2023). Rapçi Lvbel C5 kimdir? Lvbel C5 gerçek adı ne? https://www.kuzeyekspres.com.tr/haber/17274921/rapci-lvbel-c5-kimdir-lvbel-c5-gercek-adi-ne
63. Solmaz, P. (2009). Popüler kültürün müzik eğitimine etkisi üzerine bir değerlendirme. 8. Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu, 23 – 25 Eylül 2009, Samsun.
64. Suh, B. J. (2019). International Music Preferences: An analysis of the determinants of song popularity on Spotify for the U.S., Norway, Taiwan, Ecuador, and Costa Rica. CMC Senior Theses. 2271. https://scholarship.claremont.edu/cmc_theses/2271
65. Şenel, O. (2013). Müzik algısı, müzik tercihi ve sosyal kimlik bağlamında müzikte önyargı ve kalıp yargı. Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
66. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Popüler. Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr
67. Varnum, M. E. W., Krems, J. A., Morris, C., Wormley, A., Grossmann, I. (2021) Why are song lyrics becoming simpler? A time series analysis of lyrical complexity in six decades of American popular music. PLoS ONE 16(1): e0244576. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0244576
68. Vidas, D., McGovern, H. T., & Nitschinsk, L. (2021). Culture and ideal affect: Cultural dimensions predict Spotify listening patterns. https://doi.org/10.31234/osf.io/95w2t
69. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin.
70. Yurga, M. C. (2017). Lise öğrencilerinin dinledikleri müzik türlerinin duygu durumlarına göre incelenmesi. Doktora tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.