Türkiye’de Fındık İhracatının Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve İhracat Öngörüsü

Öz

Ülkemiz fındık üretim ve ihracatında Dünya’da ilk sırada yer alarak fındık pazarında söz sahibi ülke durumundadır. Bu nedenle fındık piyasasının şekillenmesinde önemli rolü vardır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 1961-2018 yıllarına ait fındık ihracatının zaman serileri ile modellenerek 2023 yılına kadar olan fındık ihracat öngörüsünü yapmaktır. Fındık ihracatı veri tabanına FAO’dan ulaşılmıştır ve 2019-2023 yıllarını tahminlemek için ARIMA modeli kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucu en uygun modelin ARIMA(1,1,11) olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlara göre 2019 yılında Türkiye’nin fındık ihracatının 162 bin ton, 2023 yılına gelindiğinde ise 176 bin ton olacağı tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• fındık ihracatı
• ARIMA
• zaman serisi

Modelling of Hazelnut Export in Turkey by Using Box-Jenkins Method and Export Forecast

Abstract

Our country as taking the first place in the world in hazelnut production and export has a voice in the hazelnut market. Therefore, it has an important role in shaping the hazelnut market. The aim of this study is to make the hazelnut export forecasts up to 2023 as being sampled by time-series in hazelnut exports of Turkey between 1961-2018. Hazelnut export database has been accessed from FAO and ARIMA model was used to estimate the years 2019-2023. As a result of the analysis, it was determined that the most suitable model was ARIMA (1,1,11). According to the results Turkey's hazelnut exports in 2019 of 162 thousand tons, while in 2023 was estimated to be 176 thousand tons.

Keywords

• hazelnut export
• ARIMA
• time series

Kaynakça

1. Alkan, I. ve Kılıç, O. (2007). Samsun İli Terme İlçesinin Ova ve Yüksek Kesimindeki Fındık İşletmelerinin Karşılaştırmalı Ekonomik Analizi. OMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 22 (2), s: 171-178.Bars, T., Uçum, İ. ve Akbay, C. (2018). ARIMA Modeli ile Türkiye Fındık Üretim Projeksiyonu. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi. 21(Özel Sayı): 154-160.