Türkiye’de Kadın Suçluluğunun Feminist Sosyal Hizmet Bağlamında İncelenmesi

Öz

Kadınlar arasında suç işleme davranışı, erkeklere oranla daha düşük seviyede görülmektedir. Bu durum dünyada ve ülkemizdeki kadın suçluluğunun durumu açısından da geçerlidir. Ancak son yıllardaki istatistiksel verilere göre kadın suçluluğundaki artış oranının erkek suçluğundaki artış oranından fazla olduğu belirlenmiştir. Bu makalede, bu artışın nedeni toplumsal etkenlerle birlikte ele alınarak, toplumsal cinsiyet rollerinin kadın suçluluğuna nasıl yön verdiği ve suç işlemiş kadınlara yönelik feminist sosyal hizmet uygulamaları incelenecektir. Çalışmanın amacının daha iyi anlaşılması için suç, toplumsal cinsiyet, kadın suçluluğu, sosyal hizmet ve feminist kuram gibi konular açıklanarak feminist sosyal hizmet müdahaleleri incelenmiştir. Çalışmada toplumsal cinsiyetin başlıca rollerinden olan kadınlık ve erkeklik ekseninde suç kavramına bakılarak, kadın suçluluğu olgusunun çeşitli yönleriyle ele alınması gerektiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu çalışmada, Türkiye’deki kadın suçluluğunun genel görünümüne değinilerek kadınların işlediği suç türlerine ve işleme şekillerine göre bazı ortak özellikleri olduğu görülmüştür. Çalışmanın nihai hedeflerinden olan feminist sosyal hizmet bakış açısıyla kadın suçluluğunun önlenmesi ve çeşitli dinamiklerle kadınların güçlendirilmesinin, feminist sosyal hizmet uygulamalarının kapsamlı ve etkin hale getirilmesiyle mümkün olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın Suçluluğu
• toplumsal cinsiyet
• sosyal hizmet
• feminist sosyal hizmet.

Evaluation of Female Offenders in Turkey With a Feminist Social Work Perpective

Abstract

Criminal behavior among women is seen at a lower level compared to men. This situation is also valid in terms of the numbers of female offenders in the world and in Turkey. However, according to the statistical data of recent years, it has been determined that the rate of increase in the number of female offenders is higher than the rate of increase in the number of male offenders. In this article, the reasons for this increase will be analysed looking at social factors and gender roles’ effect on female offenders and evaluating feminist social work practices for women who have committed crimes. In order to better understand the purpose of the study, topics such as crime, gender, female offenders, social work and feminist theory are explained, and feminist social work interventions were evaluated. The study revealed that, the concept of crime should be analysed in the axis of femininity and masculinity. In addition, the study found out some common features in terms of types of crimes committed by women when the general situation of female offenders in Turkey was evaluated. One of the final goals of this study, is to assess the role feminist social work can play in crime prevention among women and empowering women, having a more comprehensive and effective feminist social work practice in the field.

Keywords

• Female offenders
• gender
• social work
• feminist social work.

Kaynakça

1. Acar, H. (2001). Tek ebeveynli ailelere yönelik feminist sosyal hizmet müdahalesi. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 1(3), 13-25.
2. Balcıoğlu, İ., Taktak, Ş. ve Ortaköylü, L. (2004). Kadın ve suç, Yeni Sempozyum Dergisi, 42(1), 13–19.
3. Baydar, V. (2014). Feminist sosyal hizmet perspektifinden popüler yabancı dizilerde kadın düşmanlığının incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
4. Barker, L. R. (1999). The social work dictionary. Washington DC: NASW Press.
5. Beydili, E., Yıldırım, B. ve Demiröz, F. (2013). Sosyal hizmet perspektifinden feminizm üzerine bir gözden geçirme: kadın çalışmalarında erkek iş birliği. Aile ve Kadın Sempozyumu (ss. 45-50). Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
6. Buz, S. (2009). Feminist sosyal hizmet uygulaması. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 20(1), 53-65.
7. Canay, A. D. (2004). Kadın suçluluğu: feminist bakış açısından kavramsal bir inceleme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, Ankara.
8. Cansuvar, N., Aşırdize, M., Aycan, N., Balcıoğlu, İ. ve Batuk, G. (1997). Kadının suça yönelimi; karşılaştırmalı bir çalışma. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 55(3), 341-351.

9. CİK. (2020). Ceza İnfaz Kurumlarında Bulunan Tutuklu ve Hükümlülerin Öğrenim Durumlarına Göre Dağılımları. 13 Mart 2021 tarihinde https://cte.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/istatistik/istatistik-3.pdf adresinden erişildi.
10. CİK. (2020). Ceza İnfaz Kurumlarında Bulunan Tutuklu ve Hükümlülerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımları. 10 Nisan 2021 tarihinde https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/cik-istatistikleri12012021090932 adresinden erişildi.
11. Coleman, J. W., Kerbo, H. R. ve Ramos, L. L. (2002). Social problems. New Jersey: Prentice Hall.
12. Connell, R. W. (1998). Toplumsal cinsiyet ve iktidar. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
13. Dominelli, L. (2002). Feminist social work theory and practice. New York: Palgrave.
14. Featherstone, B. (2001). Where to for Feminist Social Work. Critical Social Work, 2(1).
15. Giddens, A. (2006). Sociology. Polity Press: Cambridge/UK.
16. Hirschfield, P. J., ve Piquero, A. R. (2010). Normalization and legitimation: Modeling stigmatizing attitudes toward ex-offenders, Criminology, 48(1), 27-55.
17. İçli, T. ve Öğün, A. (1988). Sosyal değişme süreci içinde kadın suçluluğu. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5(2), 17-32.
18. İçli, T. (2007). Kriminoloji. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. İlbars, Z. (2007). Suç antropolojisi: kadın ve suç. AÜDTCF Antropoloji Dergisi, cilt (22), 1-13.
20. İşler, R. (2004). İktisatta feminizm ve Türkiye ekonomisinde kadının rolü. Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
21. Kızmaz, Z. (2010). Cezaevine girme sıklığına göre suçlular: karşılaştırmalı bir araştırma. e-Journal of New World Sciences Academy, 5 (4), 571-607.
22. Kürzinger, J. (1996). Kriminologie. Stuttgart: Boorberg.
23. Laster, L. D. (2008). Abuse, trauma, and social bonding in the etiology of female delinquency. Thesis for the degree of doctor of philosophy, The University of Texas at Arlington, Texas.
24. Mackinnon, C. (2003). Feminist bir devlet kuramına doğru. İstanbul: Metis Kadın Araştırmaları Dizisi.
25. Mills, J.A., Durepos, G. ve Wiebe, E. (2010). Encyclopedia of case study research. London: Sage Publications Inc.
26. Ortaköylü, L., Taktak, Ş., Balcıoğlu, İ. (2004). Kadın ve suç. Yeni Sempozyum Dergisi,f 42(1), 13-19.
27. Saruç, S. (2014). Türkiye’de kadın hükümlüler: kadın hükümlülerin profili ve suçluluğa etki eden olguların analizi. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 25 (01), 61-88.
28. Savcı, İ. (1999). Toplumsal Cinsiyet ve Teknoloji, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 54 (01), 123-144.
29. Soyaslan, D. (2003). Kriminoloji, Ankara: Yetkin Yayınları.
30. Tekindal, M. T. (2016). Feminist grup çalışması bir sosyal hizmet uygulaması olarak engelli çocuğa sahip kadınların deneyimi, İstanbul: Nobel Bilimsel Eserler.
31. TÜİK. (2019). Türkiye’de Tutuklu ve Hükümlülerin Medeni Durumuna Göre Dağılımı. 14 Nisan 2021 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ceza-Infaz-Kurumu-Istatistikleri-2019-33625 adresinden erişildi.
32. TÜİK. (2019). Türkiye’de Tutuklu ve Hükümlülerin Cinsiyete Göre Dağılımı. 28 Nisan 2021 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ceza-Infaz-Kurumu-Istatistikleri-2019-33625 adresinden erişildi.
33. TÜİK. (2019). Türkiye’de Tutuklu ve Hükümlülerin Suç Türlerine Göre Dağılımı. 12 Nisan 2021 tarihinde https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Ceza-Infaz-Kurumu-Istatistikleri-2019-33625 adresinden erişildi.