ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
GENEL İLKELER
International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi’nde uygulanan makale kabul süreçleri ve yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Bütün paydaşların (yazarlar, okurlar, araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Makalelerin kabulünde, özgün, atıf alma olasılığı yüksek ve akademik ilkelere uygun olması kriterleri göz önünde tutulmaktadır. Yazarlardan makale başvurusu ve yayım süreçlerinde herhangi bir ücret talep edilmez. DOI kayıtları ile yayınlanacak makalelerin bilimsel, etik ve yasal sorumlulukları yazarlarına aittir.
Makalenin yazar(lar)ının tahrif edilmiş ve uydurma veriler kullandığı tespit edildiği takdirde, bu durum yazarların çalıştığı kuruma bildirilerek makale reddedilir.
International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi yönetimi (Ön Denetim Kurulu-Yayın Kurulu ve editör), intihal (plagiarism) konusunda ithenticate(R) aracılığıyla ve diğer bilimsel denetimlerden sonra metin incelemelerine geçer. Benzerlik oranı üst sınırı %20 (Kaynaklar hariç) olarak belirlenmiş ve benzeme oranı %20'yi geçen makaleler, değerlendirmeye alınmaz.
International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi editör grubu, yayın etiği kapsamında tüm paydaşlarının belirtilen etik sorumluluk ve yükümlülükleri taşımalarını beklemektedir. Belirtilen etik görev ve sorumluluklar, yükümlülükler oluşturulurken açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) (https://publicationethics.org/resources/code-conduct) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Derginin Yayın Kurulu, tüm itiraz ve şikâyet davalarını COPE yönergeleri kapsamında ele alır. Bu gibi durumlarda yazarlar, itirazları ve şikâyetleri ile ilgili olarak yayın ofisi ile doğrudan iletişime geçmelidir. Gerektiğinde, dahili olarak çözülemeyen davaları çözmek için bir ombudsman görevlendirilebilir. Baş Editör, tüm itiraz ve şikâyetler için karar verme sürecinde nihai yetkilidir.
Aşağıda belirtilen hususları içeren bilimsel çalışmalarda etik kurul iznini gösteren belgelerin dergiye sunulması ve makale içerisinde de gerekli bilgilerin verilmesi gerekmektedir;
• Görüşme teknikleri, deney, odak grup çalışması, anket, gözlem ve mülakat gibi katılımcılardan veri toplanan nicel veya nitel yaklaşımlarla gerçekleştirilmiş olan her türden araştırma çalışmaları
• Deneysel ya da farklı bilimsel amaçlar gözetilerek insan ve hayvanların materyal ve veriler dahil kullanımı
- İnsan üzerinde gerçekleştirilmiş olan klinik çalışmalar
• Hayvan deneylerinin yer aldığı çalışmalar
• Kişisel verilerin korunması kanunu uyarınca retrospektif çalışmalar
Bunlara ek olarak, olgu sunumlarında bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam belgesinin imza altına alındığına dair bilgi makalede yer almalıdır. Makale yazarlarına ait olmayan fotoğraf, ölçek, anket gibi içeriklerin makalede kullanımı amacıyla bu içeriklerin sahiplerinden izin alınmalı ve makalede belirtilmelidir. Fikir ve sanat eserlerinin kullanılması durumunda telif hakkı düzenlemelerine uyulması zorunludur.
ETİK GÖREV, SORUMLULUK VE YÜKÜMLÜLÜKLER
Yazarlar İçin;
International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi’ne makale gönderen yazar veya yazarların belirtilen etik sorumluluk ve yükümlülüklere uyması beklenmektedir:
• Yazar veya yazarların çalışmalarının özgün olması, yazar veya yazarların başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır. Potansiyel çıkar çatışmaları örnekleri arasında istihdam, danışmanlıklar, hisse senedi mülkiyeti, onur, ücretli uzman tanıklığı, patent başvuruları / kayıtları ve hibeler veya diğer fonlar yer almaktadır. Potansiyel çıkar çatışmaları mümkün olan en erken aşamada bildirilmelidir.
• Yazar veya yazarlardan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar veya yazarlar beklenen veri ve bilgileri editörler kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar veya yazarlar kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklere yönelik izin prosedürlerini gerçekleştirdiğini gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar veya yazarların yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yazar veya yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi'ne gönderilemez.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Makalede bildirilen araştırma için tüm finansman kaynakları, referanslar öncesinde makalenin sonunda Teşekkür bölümünde ayrıntılı olarak belirtilmelidir.
Bir yazar, yaptığı çalışmanın bölümlerinden sorumlu olmanın yanı sıra, çalışmanın belirli diğer bölümlerinden hangi ortak yazarların sorumlu olduğunu belirleyebilmelidir. Ayrıca yazarlar, ortak yazarlarının katkılarının doğruluğuna güvenmelidir.
Bir makale birden fazla kişi tarafından yazılmışsa, makale ile ilgili tüm yazışmaların yürütülmesi için ortak yazarlardan biri sorumlu yazar olarak seçilmelidir. Makale gönderilmeden önce, tüm yazarlar yazarların sırasını kabul etmeli ve mevcut üyeliklerini ve iletişim bilgilerini vermelidir. Sorumlu yazar bu bilgilerin doğruluğunu sağlamaktan sorumludur.
International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi, yazarlık haklarına uygun şekilde hareket etmek ve hayalet veya fahri yazarlığı önlemek için ilk gönderim sürecinde ilgili yazarların yazarlık katkı formunun imzalı ve taranmış bir sürümünü (https://dergipark.org.tr/tr/pub/ij3dptdi/page/9788) göndermelerini gerektirir. Yayın kurulu bir “hediye yazarlığı” vakasından şüphelenirse, başvuru daha fazla inceleme yapılmadan reddedilecektir. Makale gönderimi kapsamında sorumlu yazar, makalenin gönderim ve inceleme aşamalarında yazarlığa ilişkin tüm sorumluluğu kabul ettiğini bildiren kısa bir beyan da göndermelidir.
Editör ve Alan Editörleri İçin;
Editör ve alan editörleri, International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi’nde yayınlanan her yayından sorumludur. International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi’nin editörü ve alan editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde belirtilen etik görev, sorumluluk ve yükümlülüklere sahip olmalıdır.
Derginin baş editörü ve bölüm editörleri, dergiye gönderilen makalelerin hangisinin yayınlanması gerektiğine karar vermekten sorumludur. Bu süreçte yazarlar ırk, etnik köken, cinsiyet, din ve vatandaşlıklarına göre editörler tarafından ayırt edilmez.
Editörler;
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetmelidir,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlamalıdır,
• Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütmelidir,
• Düşünce özgürlüğünü desteklemelidir,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlamalıdır,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirmelidir,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık göstermelidir,
• Dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur,
• Değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
• Akademik görgü kurallarına uymayan bilimsel olmayan yazıları engellemelidir.
• Yayın süreçlerinde yer alan herkesle etkin bir şekilde iletişim kurar ve düzenli aralıklarla toplantılar düzenler.
• Suistimallere karşı önlem alır ve görevini kötüye kullanıldığına ilişkin şikayetler olduğunda objektif bir soruşturma yürüterek konuyla ilgili bulgularını paylaşırlar.
Editör ve alan editörlerinin yazarlara karşı görev, sorumluluk ve yükümlülükleri belirtildiği şekildedir;
• Editör ve alan editörleri, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
• Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
• Editör ve alan editörleri, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
• Yeni editör ve alan editörleri, çalışmalara yönelik olarak önceki editör veya editörler tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek olumsuzlukların önüne geçmelidir.
• Editör ve alan editörleri, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
• Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
• Yayımlanmış makalelerin fikri mülkiyet haklarını korur, ihlal olması durumunda dergi ve yazarların haklarını savunur. Dergide yayımlanan makalelerde yer alan içeriklerin başka yayınlara ait olan fikri mülkiyet haklarını çiğnenmemesini denetler.
• Yayımlanmış olan makaleler ile ilgili eleştirileri değerlendirir, yazarların cevap hakkı kullanması sağlar.
• Çalışmaların negatif sonuçlar içermesi durumunda, bunları da dikkate almalı, göz ardı etmemelidir.
Editör ve alan editörlerinin hakemlere karşı görev, sorumluluk ve yükümlülükleri belirtildiği şekildedir;
• Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
• Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
• Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
• Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
• Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
• Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
• Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
• Hakem havuzunun sürekli ve dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
• Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.
Hakemlerle İlgili Etik Kurallar
Hakem;
• Makalenin değerlendirilmesinde nezaket temelli yapıcı yorumlar getirmeli aşağılayıcı yorumlardan kaçınmalıdır.
• Nesnel bir değerlendirme gerçekleştirmeli, çalışma kapsamının dışına çıkmamalıdır. Her ne kadar kapalı inceleme yani kör hakemlik gerçekleştiriliyor olsa da din, dil, ırk, siyasi görüş ve ticari kaygı gibi hususların değerlendirmeyi etkilemesine izin vermemelidir.
• Tarafsızlık ilkesi ve gizlilik temelinde süreci tamamlamalıdır.
• Makale inceleme aşamasına geçmeden evvel, olası bir çıkar çatışmasını fark etmesi durumunda yayını incelememeli ve editörlüğe bilgi vermelidir.
• Makaleyi değerlendirdikten sonra, makale ile ilgili dokümanı imha etmelidir.
• Çalışma uzmanlık alanı dışında kalıyorsa değerlendirmeyi reddetmelidir.
• Değerlendirme davetini olumlu veya olumsuz olarak cevaplandırmalı, değerlendirmeyi kabul ettiği makaleyi zamanında sonuçlandırmalıdır.
International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi Yayın Kurulunun Sorumlulukları
• Dergiye gönderilen yazıların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu sorumluluk, kişisel çıkarları değil, kamu yararını göz önünde bulundurarak bağımsız karar vermeyi gerektirir. Yayıncı ve Yayın Kurulu arasındaki ilişki bağımsızlık politikasına dayalıdır ve editörlerin tüm kararları yayıncıdan ve diğer kişi ve kurumlardan bağımsızdır.
• Derginin kalitesini sürekli geliştirmek ve yükseltmek için çalışır.
• Yayın, kör hakemlik, değerlendirme süreci ve etik ilkeler olarak dergi politikalarını belirler ve uygular.
• International Journal of 3D Printing Technologies and Digital Industry Dergisi 'de yayınlanan makalelerin telif hakları saklıdır.
• Yayın süreçlerinde yazarların fikri mülkiyet haklarının korunmasından ve etik dışı davranışlara, intihallere ve referans çetelerine karşı korunmaktan sorumludur.
• Yazarları bilgilendirmek için “Yazarlar Rehberi” ve değerlendirme süreçleri hakkında hakemleri bilgilendirmek için “Hakem Rehberi” hazırlar.
• Yazarlar için teşvik politikaları belirler.
• Her makalenin kaydını elektronik veya yazılı olarak tutar.
31 Ağustos 2023
Sayfa
142-149