Görsel Sanat Etkinlikleri Aracılığıyla İlkokul İkinci Sınıf Öğrencilerinin Hayal Gücü Becerilerinin Geliştirilmesi: Bir Eylem Araştırması

Öz

Bu eylem araştırmasında, görsel sanat etkinlikleri aracılığıyla ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin hayal gücü becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2025-2026 öğretim yılı güz döneminde İstanbul’da bulunan bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 23 ikinci sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Araştırmada 14 eylem planı kapsamında bütüncül görsel algı etkinlikleri, disiplinlerarası etkinlikler, analojik düşünmeye dayalı etkinlikler, kolaj ve portre çalışmaları, sanal müze gezileri ve ebeveyn destekli etkinlikler tasarlanarak uygulanmıştır. Veriler, araştırmacı günlükleri, video kayıtları, öğrenci ürünleri ve veli/eleştirel arkadaş görüşleri aracılığıyla toplanmış, ardından içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgulara göre, araştırmada uygulanan öğretim etkinlikleri öğrencilerin hayal gücü becerilerinde belirgin bir gelişim sağlamıştır. Ayrıca, öğrencilerin analojik düşünme, bütün-parça ilişkisini kavrama ve özgün ürün oluşturma becerileri önemli ölçüde desteklenmiştir. Aynı zamanda öğrenciler biçimsel bütünlük, kompozisyon ve görsel ifade becerileri bakımından önemli gelişmeler göstermiştir. Bu araştırma Görsel Sanatlar dersinin öğretimine yönelik önemli içgörüler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• ilkokul
• ikinci sınıf öğrencileri
• hayal gücünün geliştirilmesi
• görsel sanatlar eğitimi
• eylem araştırması

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Bu çalışma, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu’nun 19/09/2025 tarihli ve 2025/805 karar numaralı izniyle yürütülmüştür.

Teşekkür

Yok

Developing Second-Grade Primary School Students’ Imagination Skills through Visual Arts Activities: An Action Research

Öz

This action research aimed to improve second-grade primary school students’ imagination skills through visual arts activities. It involved 23 second-grade students at a public primary school in Istanbul during the fall semester of the 2025-2026 school year. The study designed and implemented 14 action plans, including holistic visual perception activities, interdisciplinary activities, analogical thinking-based activities, collage and portrait activities, virtual museum tours, and parent-supported activities. Data were collected through researcher journals, video recordings, student artwork, and parent/critical friend feedback, and analyzed using content analysis. The findings showed that the teaching activities implemented in the study significantly improved students’ imagination skills. Furthermore, they significantly supported students’ analogical thinking, understanding of whole-part relationships, and ability to create original work. Students also showed significant improvements regarding formal integrity, composition, and visual expression skills. This study offers important insights into the teaching of the Visual Arts course.

Anahtar Kelimeler

• Primary school
• second-grade students
• improving imagination
• visual arts education
• action research

Destekleyen Kurum

None

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Necmettin Erbakan University Social and Human Sciences Scientific Research Ethics Committee on September 19, 2025 (decision number 2025/805).

Teşekkür

None

Kaynakça

1. Alphen, P. V. (2011). Imagination as a transformative tool in primary school education. Research on Steiner Education, 2(2), 16–34. https://www.rosejourn.com/index.php/rose/article/view/71
2. Arsy, F. W., & Nurhuda, T. (2025). The role of visual arts education in developing children's imagination and expression: A literature review in early childhood and elementary education. Journal of Didactic Studies, 3(2), 55–64. https://ejournal.upi.edu/index.php/jds
3. Aubusson, P. J. (2006). Can analogy help in science education research? In P. J. Aubusson, A. G. Harrison, & S. M. Ritchie (Eds.), Metaphor and analogy in science education (pp. 165–175). Dordrecht: Springer.
4. Avşar, H., & Saban, A. (2023). A self-study on the use of imagination in the primary school teaching. Education and Science, 48(215), 143–171. https://doi.org/10.15390/EB.2023.11958
5. Aytar, A., & Kaptan, S. Y. (2021). Öğretmen adaylarının disiplinlerarası eğitime ilişkin görüşleri. Journal of Social Science and Values Education, 2(1), 24-50. https://doi.org/10.29329/jsve.2021.410.2
6. Beyhan, A. (2013). Eğitim örgütlerinde eylem araştırması. Journal of Computer and Education Research, 1(2), 65–89. https://izlik.org/JA83HU59PZ
7. Bresler, L. (1992). Visual art in primary grades: A portrait and analysis. Early Childhood Research Quarterly, 7(3), 397–414. https://doi.org/10.1016/0885-2006(92)90029-X
8. Dikici, A. (2006). Art education and the creativity level of the students. Education and Science, 31(139), 3–9. https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/682

9. Eisner, E. W. (2002). The arts and the creation of the mind. New York: Yale University Press.
10. Elgün, A. (2023). Hayat Bilgisi öğretiminde disiplinlerarası yaklaşım bağlamında Müzik ve Görsel Sanat derslerinden yararlanılmasının öğrenci başarısına etkisi. Temel Eğitim, 20, 6–16. https://izlik.org/JA62TD64CB
11. Erkul-Hatipoğlu, R., & Kandır, A. (2024). Görsel sanatlar etkinliklerinde bir yöntem olarak Kübizm’i kullanmak: Okul öncesi öğretmenlerinin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(1), 215–238. https://doi.org/10.37217/tebd.1372058
12. Fan, H., Feng, Y., & Zhang, Y. (2024). Parental involvement and student creativity: A three-level meta-analysis. Frontiers in Psychology, 15, 1407279. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1407279
13. Ferrance, E. (2000). Action research. Providence: Brown University.
14. Fokides, E., & Sfakianou, M. (2017). Virtual museums in arts education: Results of a pilot project in primary school settings. Asian Research Journal of Arts & Social Sciences, 3(1), 1–10. https://doi.org/10.9734/ARJASS/2017/33601
15. Gökaydın, N. (1998). Eğitimde tasarım ve görsel algı. Ankara: MEB Yayınları.
16. Güllühan, N. Ü., & Bekiroğlu, D. (2023). Sınıf öğretmenlerinin sanal müzelere ilişkin görüşleri: Bir durum çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 25–40. https://izlik.org/JA24JK42SG
17. Immordino-Yang, M. H., Darling-Hammond, L., & Krone, C. R. (2019). Nurturing nature: How brain development is inherently social and emotional, and what this means for education. Educational Psychologist, 54(3), 185–204. https://doi.org/10.1080/00461520.2019.1633924
18. Johnson, A. P. (2014). Eylem araştırması el kitabı (Çev. Ed.: Y. Uzuner & M. Özten Anay). Ankara: Anı Yayıncılık. Kanatlı, F., & Çekici, Y. (2013). Türkçe öğretiminde disiplinlerarası olanaklar. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 223–234. https://izlik.org/JA65XU67FW
19. Karakuş, M., Türkkan, B. T., & Karakuş, F. (2017). Fen bilgisi ve ilköğretim matematik öğretmenlerinin disiplinlerarası yaklaşıma yönelik görüşlerinin belirlenmesi. İlköğretim Online, 16(2), 509–524. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.304714
20. Karatay, M., & Taş, M. (2021). Eylem araştırmasının eğitim alanında kullanımı ve önemi. International Journal of Society Researches, 17(38), 5545–5568. http://opusjournal.net
21. Kayalıoğlu, S., & Altuğ, N. Ü. (2022). Görsel sanatlar dersinin ilkokul düzeyinde diğer derslerle ilişkilerinin incelenmesi. Türk Akademik Yayınlar Dergisi, 6(1), 1–25. https://izlik.org/JA74KT58YK
22. Kim, J., & Wiehe Beck, A. (2016). Understanding “the other” through art: Fostering narrative imagination in elementary students. International Journal of Education and the Arts, 17(2), 1–33. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1094512.pdf
23. Lukaka, D. (2023). Art education and its impact on creativity and critical thinking skills: A review literature. International Journal of Arts and Humanities, 1(1), 31–39. https://bluemarkpublishers.com/index.php/IJAH/issue/view/1
24. McMillan, J. H., & Schumacher, S. (2010). Research in education: Evidence-based inquiry. London: Pearson.
25. McNiff, J., & Whitehead, J. (2011). All you need to know about action research. New York: Sage.
26. Mills, G. E. (2003). Action research: A guide for the teacher researcher (2nd ed.). New York: Merrill Prentice Hall.
27. Mostert, W. A. (2022). The construction of knowledge through visual perceptual training in visual arts. South African Journal of Childhood Education, 12(1), 1–8. https://doi.org/10.4102/sajce.v12i1.988
28. Nielsen, T. W. (2006). Towards a pedagogy of imagination: A phenomenological case study of holistic education. Ethnography and Education, 1(2), 247–264. https://doi.org/10.1080/17457820600715455
29. Ooms, E. C., Wu, T. M., Kokemuller, A. R., Montgomery, S. E., & Rule, A. C. (2018). Arts integration into elementary science: Force and motion and natural disasters. Journal of STEM Arts, Crafts, and Constructions, 3(2), 77–100. https://scholarworks.uni.edu/journal-stem-arts/vol3/iss2/7/
30. Özer, N. Ö., & Kalkan, A. (2016). İlkokul öğretmenlerinin Görsel Sanatlar dersindeki üç boyutlu çalışmalara ilişkin materyal kullanımı (sabundan heykel örneği). International E-Journal of Advances in Education, 2(6), 383–393. https://doi.org/10.18768/ijaedu.280566
31. Özkök, A. (2004). Disiplinlerarası yaklaşıma dayalı sanat eğitiminin yaratıcı problem çözme becerisine etkisi ve bir model önerisi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
32. Park, S., Lee, J. M., Baik, Y., Kim, K., Yun, H. J., Kwon, H., Jung, Y. K., & Kim, B. N. (2015). A preliminary study of the effects of an arts education program on executive function, behavior, and brain structure in a sample of nonclinical school-aged children. Journal of Child Neurology, 30(13), 1757–1766. https://doi.org/10.1177/0883073815579710
33. Saban, A. (2021). Curriculum development through action research: A model proposal for practitioners. Pegem Journal of Education and Instruction, 11(1), 299–354. https://doi.org/10.14527/pegegog.2021.009
34. Sırmalı, E. (2020). Sanat eğitiminde algı çeşitliliğinin Gestalt ilkeleri ile uygulanması. Uluslararası Sanat Tasarım ve Eğitim Dergisi, 1(1), 17–24. https://izlik.org/JA49WK87DR
35. Tezcan, Ö., Ada, S., & Baysal, Z. N. (2016). Eğitim alanında eylem araştırmaları. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32, 133–148. https://izlik.org/JA79TA37LY
36. Tower, R. B., & Singer, J. L. (1980). Imagination, interest, and joy in early childhood: Some theoretical considerations and empirical findings. In P. McGhee & A. J. Chapman (Eds.), Children’s humor (pp. 27–57). Chichester: John Wiley and Sons.
37. Vygotsky, L. S. (1990). Imagination and creativity in childhood. Soviet Psychology, 28(1), 84–96. https://doi.org/10.2753/RPO1061-0405280184
38. Wagner, T. (2008). The global achievement gap: Why even our best schools don’t teach the new survival skills our children need and what we can do about it. New York: Basic Books.
39. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.