Ortaokul Öğrencilerinin ChatGPT Yapay Zekâ Uygulaması ve Gerçek Şairler Tarafından Yazılmış Şiirlere İlişkin Yorumları

Öz

Yapay zekâ, bir bilgisayar sisteminin normalde insan zekâsı gerektiren görevleri gerçekleştirebilme yeteneğidir. Bu sistem sayesinde problem çözme, karar verme, ürün ortaya koyma ve üretme gibi insana özgü zekâ ürünleri taklit edilir. Taklit edilirken de büyük veri tabanları ve bazı algoritmalardan yararlanılır. ChatGPT, milyarlarca algoritmaya sahip olan bir yapay zekâ sohbet botudur. Söz konusu uygulama sayesinde çeşitli metinler bir veri kümesinde eğitilerek insan benzeri yanıtlar elde etmek için kullanılır. Günümüz teknoloji çağında yapay zekâ uygulamaları özellikle eğitsel anlamda çeşitli edebî ürünler meydana getirmek için kullanılmaya başlanmıştır. Bu ürünlerin başında da net bir tanımını yapmak güç olan ve estetik ögeleriyle öne çıkan şiir gelmektedir. Araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin ChatGPT yapay zekâ uygulaması ve gerçek şairler tarafından yazılmış şiirlere ilişkin yorumlamalarını ortaya koymaktır. Çalışmada nitel betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu ise Şırnak ilinin Cizre ilçesinde 2024-2025 eğitim öğretim yılı içerisinde 7. sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan 124 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ChatGPT-4.o ve gerçek bir şair tarafından üretilen aynı temadaki iki şiir örneği araştırmacıların uzman görüşü alarak hazırladıkları karşılaştırma formu ile öğrenciler üzerinde uygulanmıştır. Araştırma sürecinde şiirlerin kimin tarafından yazıldığı öğrencilerden saklı tutulmuş; yapılan karşılaştırmanın sonucunda elde edilen veriler öğrencilerle paylaşılmıştır. Elde edilen verilere göre öğrencilerin ChatGPT-4.o programının ürettiği şiirlere gerçek bir şairin ürettiği şiirden daha fazla ilgi gösterdikleri görülmüştür. Çalışma sonucunda yapay zekâ şiirlerinin birer öğretim materyali olarak kullanılabileceği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Eğitimde Yapay Zekâ
• Chatgpt
• Şiir
• Ortaokul Öğrencileri

Middle School Students' Comments on the ChatGPT AI Application and Poems Written by Real Poets

Öz

Artificial intelligence is the ability of a computer system to perform tasks that normally require human intelligence. With this system, human-specific intelligence products such as problem solving, decision making, product creation and production are imitated. Large databases and some algorithms are used during imitation. ChatGPT is an artificial intelligence chatbot with billions of algorithms. Thanks to this application, various texts are trained on a dataset and used to obtain human-like responses. In today's technological age, artificial intelligence applications have begun to be used to create various literary products, especially in educational terms. At the forefront of these products is poetry, which is difficult to give a clear definition and stands out with its aesthetic elements. The aim of the research is to reveal the interpretations of middle school students regarding the ChatGPT artificial intelligence application and poems written by real poets. A qualitative descriptive research design was used in the study. The study group consists of 124 students studying at the 7th grade level in the Cizre district of Şırnak province in the 2024-2025 academic year. In the study, two poem examples on the same theme produced by ChatGPT-4.o and a real poet were applied to the students with a comparison form prepared by the researchers after receiving expert opinion. During the research process, the students were kept secret about who wrote the poems; the data obtained as a result of the comparison was shared with the students. According to the obtained data, it was seen that the students showed more interest in the poems produced by the ChatGPT-4.o program than the poems produced by a real poet. As a result of the study, it is suggested that artificial intelligence poems can be used as teaching materials.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Artifical Intelligence in Education
• Chatgpt
• Poetry
• Middle School Students

Kaynakça

1. Akdeniz, M., & Özdinç, F. (2021). Eğitimde yapay zeka konusunda Türkiye adresli çalışmaların incelenmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi (YYU Journal of Education Faculty), 18(1), 912-932.
2. Akkaya, N., & Çıvğın, H. (2021). Türkçe eğitiminde yapay zekâ. The Journal of International Education Science, 8(29), 308-322.
3. Aksoy, H. (2023). Folklor ve gelenek kavramlarına “ChatGPT”nin yazdığı masallar üzerinden bakmak. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Özel Sayı 1, 524-536.
4. Aktay, S. (2024). Eğitimde Yapay zeka tehlikesi ve yapay zeka tespit araçları. EU 4. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Kongresi içinde (ss. 230-237). Paris, Fransa: Academy Global Publishing House.
5. Aktay, S., Gök, S., & Uzunoğlu, D. (2023). ChatGPT in education. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 7(2), 378-406.
6. Altunkaya, H. (2019). Yazınsal çocuk edebiyatı türleri. E. Akın (Ed.), Çocuklar için Edebiyat Eğitimi içinde (ss. 129-177). Anı Yayıncılık.
7. Arı, S. (2024). Sınıf öğretmenlerinin yapay zekâ kaygılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(4), 2393-2405.
8. Arslan, K. (2020). Eğitimde yapay zeka ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.

9. Börekci, A., & Sevli, O. (2023). Müzik performansında yaratıcılık: yapay zekâ bunun neresinde? M. Kaptan (Ed.), Güzel Sanatlar Üzerine Güncel Konular ve Araştırmalar içinde (ss. 67-84). Özgür Yayınları.
10. Bulut, M. A., Davarcı, M., Bozdoğan, N. K., & Sarpkaya, Y. (2024). Yapay zekânın eğitim üzerindeki etkileri. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(3), 976-986.
11. Ceyhan Akça, N., Aslan Cobutoğlu, S., Özbek, Ö. Y., & Akça, M. F. (2024). Yapay zekânın edebiyatta kullanım serüveni. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (39), 283-306.
12. Coşkun, F., & Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay zekanın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54(3), 947-966.
13. Çakıcıoğlu, E. (2013). Çocuklar için şiirler. Akvaryum Yayınevi.
14. Çakmak Güleç, H., & Geçgel, H. (2005). Çocuk edebiyatı. Kök Yayıncılık.
15. Çakmak, U., Yüce, H., & Çakmak, E.F. (2024). Eğitimde yapay zeka uygulamaları ve yapay zekanın geleceği üzerine öğretmen tutumları. International QMX Journal, 3(2), 1099-1109.
16. Demir Dülger, E., & Gümüşeli, A. İ. (2023). Okul müdürleri ve öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanılmasına ilişkin görüşleri. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(1), 133-153.
17. Google (2025). https://gemini.google.com/ (Erişim Tarihi: 20.02.2025)
18. Gün, M., & Durmuş Öz, B. (2024). Türkçe eğitiminde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT örneği. International Journal of Language Academy, 12(3), 98-119.
19. Güzey, C., Çakır, O., Athar, M. H., Yurdaöz, E., ve Saad, S. (2023). Eğitimde yapay zeka konusunda yapılmış çalışmaların içerik analizi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 5(1), 66-77. https://doi.org/10.53694/bited.1060730
20. Katı, T. N., & Can, U. (2024). Yapay zekâ ile üretilen metinlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma becerisine yönelik kullanılabilirliği: Chatgpt-3.5 örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 538-569.
21. Kaya, M. (2013). Okuma-yazma öğretiminde şiir. Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(1), 49-96.
22. Kızıldağ, H. (2023). Yapay zekâ bir masal yaratıcısı/anlatıcısı olabilir mi?: chatgpt masalları. Turkish Studies - Language, 18(3), 1759-1775.
23. Kurt, G. (2024). Yapay zekânın çeviriyle imtihanı: arapça-türkçe şiir çevirisi üzerine bir inceleme. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (42), 638-652.
24. Kuşçu, Ö. (2020). Çocuk edebiyatı türleri. Ş. Ceylan (Ed.), Çocuk Edebiyatı içinde (ss. 125-146). Eğiten Kitap.
25. Kutlucan, E., & Seferoğlu S. S. (2024). Eğitimde yapay zekâ kullanımı: ChatGPT’nin KEFE ve PEST analizi. TEBD, 22(2), 1059-1083. https://doi.org/10.37217/tebd.1368821
26. MEB (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
27. Meço, G., & Coştu, F. (2022). Eğitimde yapay zekânın kullanılması: betimsel içerik analizi çalışması. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 12(23), 171-193.
28. Microsoft (2025). https://opilot.microsoft.com/ (Erişim Tarihi: 20.02.2025)
29. OpenAI (2025a). https://chat.openai.com/ (Erişim Tarihi: 20.02.2025)
30. OpenAI (2025b). https://openai.com/index/hello-gpt-4o/ (Erişim Tarihi: 20.02.2025).
31. Oruç, T., Yeşilyurt, M., & Kurt, M. (2024). Eğitimde yapay zekâ konulu çalışmaların betimsel analizi. Temel Eğitim Dergisi, 24, 44-60.
32. Önkaş, N. A. (2013). Klâsik şiir örneklerinin türkçe eğitiminde kullanılması üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 1-14.
33. Özkan, M. (2024). Yapay zekâ çağında etkili öğretim. Elma Yayınevi.
34. Rouhiainen, L. (2020). Yapay zekâ geleceğimizle ilgili bugün bilmeniz gereken 101 şey. Pegasus Yayınları. Sandelowski, M. (2000). What ever happened to qualitative description? Research in Nursing and Health, 23(4), 334-340.
35. Sontay, G., Kazancı, Y., & Karamustafaoğlu, O. (2024). Öğretimde yapay zekâ uygulamaları hakkında sınıf öğretmenleri ne düşünüyor? İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 98-120. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1586392
36. Şen, M., Şen, Ş. N., & Şahin, T. G. (2024). Chatgpt’nin yaratıcı drama planı yazma becerisi üzerine bir inceleme. Journal of History School, 17(72), 2517-2553.
37. Şimşek, Ş. (2017). Konuşma ve yazma etkinliklerinde şiir kullanımı. Turkish Studies, 12(34), 371-380.
38. Tekin, N. (2023). Eğitimde yapay zekâ: türkiye kaynaklı araştırmaların eğilimleri üzerine bir içerik analizi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(Özel Sayı), 387-411. https://doi.org/10.51119/ereegf.2023.49
39. Temizyürek, F., Şahbaz, N. K., & Gürel, Z. (2016). Çocuk edebiyatı. Pegem Akademi.
40. Tunç, G. (2023). Yapay zekâ şiiri öldürür mü? Chatgpt-4 örneğinde sanal zekânın şiir yorumlamasının imkânları ve sınırlılıkları. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 7(2), 1145-1165.
41. Turanoğlu, O., Özcan, H. B., Dursun, Y., & Hancı, E. (2024). Chatgpt yapay zekâ uygulamasının ders içeriğinde kullanmasına yönelik bir uygulama. International QMX Journal, 3(6), 1786-1793.
42. Uzun, L. (2023). ChatGPT-4 ve dil eğitimine etkisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
43. Ünsal, G., & Karaoğlan Yılmaz, F. G. (2024). Eğitimde yapay zekâ ve derin öğrenme alanında 2019-2023 yıllar arasında yayınlanan makalelerin betimsel analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 8(2), 177-197.
44. Yalçın, A., & Aytaş, G. (2017). Çocuk edebiyatı. Akçağ Yayınları.
45. Yazbahar, Z. (2023). “Ben, dijital şair openai”: yapay zekâ tarafından yazılan şiirlerde varoluşçuluk. Edebî Eleştiri Dergisi. 7(2), 442-456.
46. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
47. Ziyanak, S., & Eser, E. (2023). Yapay zekâ uygulamalarının eğitim ve öğretime etkisi. M. Aktaş (Ed.), Yapay Zekâ Yönetim ve Eğitim içinde (ss. 183-203). Nobel Akademik Yayıncılık.