Ekosinema Bağlamında Belgesel Sinema ve Haptik Görsellik: All That Breathes (2022) Filmine Sinematografik Bir Bakış

Öz

Dijital çağda belgesel sinema, yapım süreçlerinden anlatı yapılarına kadar uzanan bir dönüşüm içinde, kanıt sunma işlevinin ötesine geçerek izleyiciye duyusal bir deneyim sunan bir yapıya evrilmiştir. Görsel çağrışımların ve betimleyici ritmik ögelerin şiirsel bir biçemle temsil edildiği belgesel filmler, izleyiciyle kurulan duyusal etkileşim yönünden dikkat çekicidir. Bu çalışma ekosinemasal yaklaşımın lirik ve dokusal izlerini taşıyan All That Breathes (2022) belgeselinde ekolojik atmosfer inşasının filmin teknik ve estetik anlatı unsurlarıyla nasıl oluşturulduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan çalışmada amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen film sekansları, Bill Nichols’un anlatı biçemleri ve Laura Marks’ın Haptik Görsellik (haptic visuality) kavramı çerçevesinde betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Gerçekleştirilen sinematografik analiz sonucunda filmin sığ alan derinliği, ekstrem yakın planlar ile yavaş ve uzun kamera hareketleri gibi teknikler kullanarak izleyiciyi pasif bir gözlemci konumundan çıkarıp, görüntüyü duyusal olarak deneyimleyen aktif bir konuma taşıdığı görülmektedir. Özellikle filmde öne çıkan Yeni Delhi’nin kirli atmosferinin haptik bir yüzey olarak betimlenmesi, günümüzdeki ekolojik krizin didaktik bir anlatım yerine duyusal bir dil aracılığıyla ifadesini mümkün kılmaktadır. Sonuçta filmin izleyiciye dokunan duyumsanabilir yapısı, insan-dışı çevreci bir sinematografik yaklaşımla inşa edilerek ekolojik bir sorunu duyusal ve deneyimsel bir anlatı düzleminde görünür kılmaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• Belgesel Sinema
• Sinematografi
• Haptik Görsellik
• Ekosinema
• All That Breathes

Documentary Cinema and Haptic Visuality in the Context of Ecocinema: A Cinematographic Reading of All That Breathes (2022)

Öz

In the digital age, documentary cinema has transformed, extending from production processes to narrative structures, evolving into a form that goes beyond presenting evidence to offer viewers a sensory experience. Documentary films, which present visual associations and rhythmic descriptive elements in a poetic style, are notable for the sensory interaction they establish with viewers. This study aims to reveal how the ecological atmosphere in the documentary All That Breathes (2022), which bears the lyrical and textural traces of the ecocinematic approach, is created through the film's technical and aesthetic narrative elements. Designed using qualitative research methods, the study examines selected film sequences purposively sampled. It employs descriptive analysis within the frameworks of Bill Nichols' narrative styles and Laura Marks' concept of haptic visuality. The cinematographic analysis reveals that the film uses techniques such as shallow depth of field, extreme close-ups, and slow, long camera movements to shift the viewer from a passive observer to an active participant who experiences the images sensually. In particular, the depiction of New Delhi's polluted atmosphere as a haptic surface allows the ecological crisis of today to be expressed through a sensory language rather than a didactic narrative. Ultimately, the film's tactile structure, constructed through a non-human gaze in its visual management, renders an ecological problem visible on a sensory and experiential narrative plane. 

Anahtar Kelimeler

• Documentary Cinema
• Cinematography
• Haptic Visuality
• Ecocinema
• All That Breathes

Kaynakça

1. All That Breathes. (2022). All That Breathes. https://www.allthatbreathes.com
2. Ankaralıgil, N. (2016). Çözümleme ve Örneklerle Sinemada Görüntü Düzenleme—Sinematografik Çerçevenin Temel Prensipleri. Literatürk Academia.
3. Brown, B. (2011). Sinematografi Kuram ve Uygulama (S. Taylaner, Çev., 3. baskı). hil yayın.
4. Dutta, D. (2023). All that breathes: An exploration of inter-species intimacy. 6(2), 162-164 . Erbalaban, Ö. N. (2025). Ekosinemanın Üç Ekolojisi ve Ekofilmlerin Ekolojik Epistemolojik Konumu. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, (15), 258-278. https://doi.org/10.56676/kiad.1657465 Glesne, C. (2015). Nitel Araştırmaya Giriş (A. Ersoy & P. Yalçınoğlu, Çev.; 5. Baskı). Anı Yayıncılık.
5. Ivakhiv, A. J. (2013). Ecologies of the Moving Image: Cinema, Affect, Nature. Wilfrid Laurier Press.
6. Macdonald, S. (2013). The ecocinema experience. İçinde S. Rust, S. Monani, & S. Cubitt (Ed.), Ecocinema Theory and Practice. Taylor & Francis.
7. Marks, L. U. (2020). Filmin Teni: Kültürlerarası Sinema, Bedenleştirme ve Duyular (S. Yılmaz, Çev.). Doruk Yayımcılık.
8. Merleau-Ponty, M. (2016). Algının Fenomenolojisi (E. Sarıkartal & E. Hacımuratoğlu, Çev.). İthaki. (Original work published 1945, Editions Gallimard)

9. Millerson, G. (2007). Sinema ve Televizyon için Aydınlatma Tekniği (S. Taylaner, Çev.). Es Yayınları.
10. Morton, T. (2025). Karanlık Ekoloji Gelecekte Müşterek Yaşama Mantığı (Ö. Karakaş, Çev.). Tellekt.
11. Nandani, N., & Meena, M. K. (2024). Human and Non-human Co-existence in the Urban Dystopia: Review of the Documentary All that Breathes. Environmental Communication, 18(7), 987-990. https://doi.org/10.1080/17524032.2024.2395893
12. Nichols, B. (2001). Introduction to documentary (Third edition). Indiana University Press.
13. Nixon, R. (2011). Slow Violence and the Environmentalism of the Poor. Harvard University Press.
14. Özdemir, B. G. (2025). Feminist Film Fenomenolojisi: Malgorzata Szumowska’nın Filmleri Üzerinden Haptik Görselin Beden ve Dokunma ile İlişkisini Anlamlandırmak. SineFilozofi, (19), 141-158. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.1518944
15. Rust, S., Monani, S., & Cubitt, S. (Ed.). (2023). Ecocinema Theory and Practice 2. Taylor & Francis. Salkaya, A. (2023). Haptik Görsellik ve Çok Duyulu Film Deneyimi: Beden ve Ruh. Filmvisio, 1(1), 1-20. https://doi.org/10.26650/Filmvisio.2023.0001
16. Saunders, D. (2014). Belgesel (A. N. Kanıyaş, Çev.). Kolektif Kitap.
17. Sen, S. (Direktör). (2022). All That Breathes (Dünyanın Bütün Nefesleri) [Belgesel Film]. https://www.allthatbreathes.com/
18. Sobchack, V. (1992). The Address of the Eye. Princeton University Press.
19. Staff, F. (2022). “We Were Always Searching for the Beauty of Coexistence, Even in the Most Polluted of Places”: DP Ben Bernhard on All That Breathes. Filmmaker Magazine. https://filmmakermagazine.com/113027-ben-bernhard-all-that-breathes-sundance-2022/
20. Şimşek, H., & Yıldırım, A. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
21. Topal, G. (2025). Ekosinema Tarihinin Arkeolojisi: Sinema Perdesinde Ekolojik Bilincin Kuramsal İzleri. IDEART Uluslararası Tasarım ve Sanat Dergisi, 3(2), 18-50.
22. Wheeler, P. (2010). Uygulamalı Sinematografi (S. Taylaner, Çev.). Es Yayınları.
23. Yılmaz, Ç. (2021). Ekosinema Çevreci Film Eleştirisine Giriş. Doruk Yayımcılık.