Uluslararası Pazar Araştırma Yöntemleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, uluslararası pazar araştırmalarında kullanılan yöntemlerin belirlenmesi, tercih edilen analiz yaklaşımlarının sınıflandırılması ve hedef pazar seçimi süreçlerinde karar vericilere sistematik bir çerçeve sunulmasıdır. Uluslararası ticarette ihracat sürecinin en kritik aşamalarından biri olan hedef pazar belirleme, farklı analitik ve analitik olmayan yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, hedef pazar seçimine yönelik 49 akademik çalışma incelenmiş ve kullanılan yöntemler sıralama, filtreleme, kümeleme ve çoklu analiz yaklaşımları olmak üzere dört ana grupta sınıflandırılmıştır. Elde edilen bulgular, çalışmaların %55’inde sıralama, %23’ünde filtreleme, %8’inde kümeleme ve %14’ünde diğer çoklu yöntemlerin kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca sıralama temelli yaklaşımlarda ağırlıklı olarak çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinin tercih edildiği belirlenmiştir. Kriter düzeyinde yapılan değerlendirmede ise en sık kullanılan kriterlerin pazar büyüklüğü, pazar büyüme oranı, kültürel özellikler, dış ticaret dengesi ve coğrafi konum olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, hedef pazar seçimi literatüründe çok kriterli karar verme yöntemlerinin baskın olduğunu ve ekonomik göstergelerin yanı sıra coğrafi ve kültürel faktörlerin de önemli rol oynadığını ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Pazar Araştırması
• Hedef Pazar Seçimi
• Pazar Seçimi Kriterleri

International Market Research Methods

Öz

The aim of this study is to identify the methods used in international market research, classify the preferred analytical approaches, and provide a systematic framework for decision-makers in target market selection processes. Target market selection, which is one of the most critical stages of the export process in international trade, is carried out using various analytical and non-analytical methods. In this context, 49 academic studies on target market selection were examined and classified into four main groups: ranking, filtering, clustering, and multiple analysis approaches. The findings indicate that ranking methods were used in 55% of the studies, filtering methods in 23%, clustering methods in 8%, and other multiple methods in 14% of the studies. It was also found that multicriteria decision-making (MCDM) methods are predominantly preferred within ranking-based approaches. At the criterion level, the most frequently used factors were identified as market size, market growth rate, cultural characteristics, trade balance, and geographical location. The results reveal that MCDM methods dominate the target market selection literature and that, in addition to economic indicators, geographical and cultural factors also play a significant role in the decision-making process. 

Anahtar Kelimeler

• International Market Research
• Target Market Selection
• Market Selection Criteria

Kaynakça

1. Aghazadeh, H., Dahooie, J. H., Mohammadi, N., Abadi, E. B. J., Meidutė-Kavaliauskienė, I., & Bayandorian, A. A. E. (2025). Innovative multi-criteria decision framework for lng and naphtha export market selection: İntegrating fuzzy delphi, bwm, and topsis. Pesquisa Operacional, 45, 1-35. https://doi.org/10.1590/0101-7438.2025.045.00289569
2. Aghdaie, M. H., & Alimardani, M. (2015). Target market selection based on market segment evaluation: A multiple attribute decision making approach. International Journal of Operational Research, 24(3), 262-278. https://doi.org/10.1504/IJOR.2015.072231
3. Aghdaie, M. H., Zolfani, S. H., & Zavadskas, E. K. (2012). Market segment evaluation and selection based on application of fuzzy ahp and copras-g methods. Journal of Business Economics and Management, 14(1), 213-233. https://doi.org/10.3846/16111699.2012.721392
4. Akpinar, M. E., & Meti̇n, İ. (2023). Entropi ve multi-moora yöntemlerini kullanarak bir vaka analizi ile uluslararası hedef pazar seçimi. 3. Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(1), 1-15. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.01.1934
5. Albadvi, A., Sharifi, S. A., & Saremi, Q. (2007). Application of promethee for market targeting: A case study on the tv market in Iran. Scientia Iranica, 14(3), 221-229.
6. Andersen, P. H., & Strandskov, J. (1997). International market selection: A cognitive mapping perspective. Journal of Global Marketing, 11(3), 65-84. https://doi.org/10.1300/J042v11n03_05
7. Atlı, H. F. (2024). Target market selection for agricultural products in international markets using fuzzy ahp and fuzzy copras mcdm techniques. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 9(3), 369-382. https://doi.org/10.35229/jaes.1452490
8. Baena-Rojas, J. J., Mackenzie-Torres, T. M., Cuesta-Giraldo, G., & Tabares, A. (2023). A hybrid multi-criteria decision-making technique for international market selection in SMEs. Polish Journal of Management Studies, 27(1), 26-45. https://doi.org/10.17512/pjms.2023.27.1.02

9. Bosáková, L., Kubák, M., Andrejkovič, M., & Hajduová, Z. (2015). Doing business abroad: Utility function model for country selection in preliminary screening phase. Central European Journal of Operations Research, 23(1), 53-68. https://doi.org/10.1007/s10100-013-0328-1
10. Brouthers, L. E., & Nakos, G. (2005). The role of systematic international market selection on small firms’ export performance. Journal of Small Business Management, 43(4), 363-381. https://doi.org/10.1111/j.1540-627X.2005.00142.x
11. Buerki, T., Nandialath, A., Mohan, R., & Lizardi, S. (2014). International market selection criteria for emerging markets. IUP Journal of Business Strategy, 11(4), 7-41.
12. Calof, J., & Viviers, W. (2020). Big data analytics and international market selection: An exploratory study. Journal of Intelligence Studies in Business, 10(2), 13-25. https://doi.org/10.37380/jisib.v10i2.581
13. Cano, J., Campo, E., & Gómez-Montoya, R. (2017). International market selection using fuzzy weighing and monte carlo simulation. Polish Journal of Management Studies, 16(2), 40-50. https://doi.org/10.17512/pjms.2017.16.2.04
14. Cavusgil, S. T., Yeoh, P.-L., & Mitri, M. (1995). Selecting foreign distributors: An expert systems approach. Industrial Marketing Management, 24(4), 297-304. https://doi.org/10.1016/0019-8501(95)00013-Z
15. Christian, A. V., Zhang, Y., & Salifou, C. K. (2016). Country selection for international expansion: Topsis method analysis. Modern Economy, 07(04), 470-476. https://doi.org/10.4236/me.2016.74052
16. Çakıcı, E. D., & Yılmaz, K. G. (2021). Uluslararası pazarlarda hedef pazar seçimi üzerine bir araştırma. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 4(9), Article 9. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.801
17. Deaza, J. A., Díaz, N. F., Castiblanco, S. E., & Barbosa, M. I. (2020). International market selection models: A literature review. Tendencias, 21(2), 191-217. https://doi.org/10.22267/rtend.202102.147
18. Dow, D. (2000). A note on psychological distance and export market selection. Journal of International Marketing, 8(1), 51-64. https://doi.org/10.1509/jimk.8.1.51.19563
19. Duan, X., Deng, H., & Corbitt, B. (2010). A Multi-Criteria Analysis Approach for the Evaluation and Selection of Electronic Market in Electronic Business in Small and Medium Sized Enterprises. İçinde F. L. Wang, Z. Gong, X. Luo, & J. Lei (Ed.), Web Information Systems and Mining (C. 6318, ss. 128-137). Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-16515-3_17
20. Fidan, H. (2021). Critic ve mairca çok kriterli karar verme yöntemi ile uluslararası hedef pazar seçimi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 23(41), Article 41.
21. Gaston‐Breton, C., & Martín Martín, O. (2011). International market selection and segmentation: A two‐stage model. International Marketing Review, 28(3), 267-290. https://doi.org/10.1108/02651331111132857
22. Górecka, D., & Szałucka, M. (2013). Country market selection in ınternational expansion using multicriteria decision aiding methods. Multiple Criteria Decision Making, 8, 31-55.
23. Grimstad, S. M. F., Glavee-Geo, R., Soufiane, A., & Hameed, I. A. (2021). An expert system for systematic international market selection. International Journal of Export Marketing, 4(4), 410-431. https://doi.org/10.1504/IJEXPORTM.2021.122996
24. Gürsoy, İ. (2024). Dış ticaret firmalarının hedef pazar seçim kriterlerinin aralık değerli pisagor bulanık ahp yöntemi ile değerlendirilmesi: Otomotiv sektöründe bir uygulama. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 31(4), 805-822. https://doi.org/10.18657/yonveek.1468696
25. Jang, S., Morrison, A. M., & O’leary, J. T. (2004). A Procedure for target market selection in tourism. Journal of Travel & Tourism Marketing, 16(1), 19-33. https://doi.org/10.1300/J073v16n01_03
26. Koç, Y. (2014). Dış Ticaret İstihbarat Kanalları (İstanbul Sanayi Odası, Ed.). İstanbul Sanayi Odası.
27. Koç, Y. (2015). Yeni Nesil Dış Ticaret İstihbaratı (Mersin TSO, Ed.). Çukurova Kalkınma Ajansı.
28. Koç, Y., & Canıtez, M. (2012). Akşehir Kirazı İhracat Pazar Araştırması (Mevlâna Kalkınma Ajansı, Ed.). Mevlâna Kalkınma Ajansı.
29. Koç, Y., & Gündüz, M. A. (2015). Konya/Ereğli Bölgesi Süt Ürünleri Sektörü İhracat Pazar Araştırması (Mevlâna Kalkınma Ajansı, Ed.). Mevlâna Kalkınma Ajansı.
30. Malhotra, S., Sivakumar, K., & Zhu, P. (2009). Distance factors and target market selection: The moderating effect of market potential. International Marketing Review, 26(6), 651-673. https://doi.org/10.1108/02651330911001332
31. Marchi, G., Vignola, M., Facchinetti, G., & Mastroleo, G. (2014). International market selection for small firms: A fuzzy-based decision process. European Journal of Marketing, 48(11/12), 2198-2212. https://doi.org/10.1108/EJM-09-2012-0512
32. Mersin TSO. (2016). Hedef Pazar Araştırma Raporu: Diğer Ahşap Mobilyalar (Nos. TR62-15-ÜRET/0036). Mersin TSO.
33. Mersin TSO. (2017a). Hedef Pazar Araştırma Raporu: Limon (Nos. 2017-16). Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Ticari Bilgi ve İstihbarat Merkezi.
34. Mersin TSO. (2017b). Hedef Pazar Araştırma Raporu: Mercimekler (Nos. 2017-12). Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Ticari Bilgi ve İstihbarat Merkezi.
35. Mersin TSO. (2019). Afrika Ülke Raporu (No. TBİM: 2019-4). Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Ticari Bilgi ve İstihbarat Merkezi.
36. Minifie, J. R., & West, V. (1998). A small business international market selection model. International Journal of Production Economics, 56-57, 451-462. https://doi.org/10.1016/S0925-5273(98)00073-5
37. Mobin, M., Mohammad, D., & Salmon, C. S. (2014). Food product target market prioritization using MCDM approaches. 1-10.
38. Oey, E., Noviyanti, N. A., & Lim, S. (2018). Evaluating international market selection with multi-criteria decision making tools—A case study of a metal company in Indonesia. International Journal of Business Excellence, 16(3), 341-361. https://doi.org/10.1504/IJBEX.2018.095645
39. Oey, E., & Soewandi, H. (2024). Exploring international market selection for Indonesian tuna—With a staggered elimination round in ELECTRE I. International Journal of Applied Decision Sciences, 17(3), 388-410. https://doi.org/10.1504/IJADS.2024.138205
40. Özekenci, E. K. (2024). International market selection based on integrated mcdm methods: A case study of iron and steel sector. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(1), 274-293. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1440711
41. Öztürkçü, N., & Aydemir, M. F. (2024). Hibrit Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri İle Uluslararası Hedef Pazar Seçimi: Ayakkabı Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Iksad Publishing House.
42. Restrepo Morales, J. A., & Vanegas López, J. G. (2015). Internacionalización de las pymes: Análisis de recursos y capacidades internas mediante lógica difusa. Contaduría y Administración, 60(4), 836-863. https://doi.org/10.1016/j.cya.2015.07.008
43. Robertson, K. R., & Wood, V. R. (2001). The relative importance of types of information in the foreign market selection process. International Business Review, 10(3), 363-379. https://doi.org/10.1016/S0969-5931(01)00021-X
44. Russow, L. C., & Okoroafo, S. C. (1996). On the way towards developing a global screening model. International Marketing Review, 13(1), 46-64. https://doi.org/10.1108/02651339610111344
45. Struyk, S. (1995). The international market selection process of small- and medium-sized agri-food firms [Doktora Tezi]. Michigan State University.
46. Tosun, N. (2017). Target market selection in fresh fruit-vegetable sector using fuzzy vikor method. Pressacademia, 4(4), 465-471. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.734
47. Turgut, M., & Ersöz, C. (2024). Narenciye sektörünün ihracat performansı: Hedef pazar analizi. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 62-79.
48. Ünal, Z., & İpekçi̇ Çeti̇n, E. (2019). Gübre üreticisinin hedef pazar seçiminde bütünleşik AHP-TOPSIS yöntemi. Mediterranean Agricultural Sciences, 32(3), 357-364. https://doi.org/10.29136/mediterranean.584120
49. Vanegas-López, J. G., Baena-Rojas, J. J., López-Cadavid, D. A., & Mathew, M. (2021). International market selection: An application of hybrid multi-criteria decision-making technique in the textile sector. Review of International Business and Strategy, 31(1), 127-150. https://doi.org/10.1108/RIBS-07-2020-0088
50. Yavuz, A. (2016). Coğrafi pazar seçiminde promethee ve entropi yöntemlerine dayalı çok kriterli bir analiz: Mobilya sektöründe bir uygulama. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 163-177.
51. Ye Sheng, S., & Mullen, M. R. (2011). A hybrid model for export market opportunity analysis. International Marketing Review, 28(2), 163-182. https://doi.org/10.1108/02651331111122650
52. Yeşilkaya, M., & Çabuk, Y. (2023). A hybrid mathematical model for international target market decision: The case of fibreboard industry. Wood Material Science & Engineering, 18(6), 2013-2028. https://doi.org/10.1080/17480272.2023.2212267