Kişisel Halkla İlişkiler Perspektifinden Sosyal Medyada Benlik Sunumu

Öz

Goffman’a göre bireyler, sosyal yaşamda tıpkı bir sahnedeki oyuncular gibi roller üstlenir; bu roller aracılığıyla başkaları üzerinde izlenim bırakmaya çalışırlar. Dijital çağda bu süreç, sosyal medya aracılığıyla sanal ortama taşınmış ve bireylerin kendilerini ifade etme biçimleri “kişisel halkla ilişkiler” stratejileriyle iç içe geçmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, bireylerin sosyal medya platformlarındaki benlik sunumlarını Erving Goffman’ın Benlik Sunumu Kuramı çerçevesinde ele almak ve bu süreci kişisel halkla ilişkiler perspektifinden nasıl yönettiklerini ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde öğrenim gören 10 öğrenciyle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun sosyal medyada benliklerine sadık kaldıklarını, kendilerini olduğu gibi yansıttıklarını, ancak zaman zaman sosyal kabul, mahremiyet ve beğeni gibi nedenlerle içerik paylaşımında seçici davrandıklarını göstermektedir. Katılımcılar sosyal medyayı hem bireysel ifade alanı hem de dijital itibarı yönetme aracı olarak değerlendirmekte; bu da kişisel halkla ilişkilerin dijital düzlemde içtenlik ile strateji arasında kurulan dengeyle sürdürüldüğünü ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• Benlik Sunumu
• Kimlik İnşası
• Sosyal Medya
• Halkla İlişkiler
• Dijital Benlik

Self-Presentation on Social Media: A Personal Public Relations Perspective

Öz

According to Erving Goffman, individuals assume roles in social life much like actors on a stage, aiming to create specific impressions on others through these roles. In the digital age, this process has extended into the virtual sphere through social media, where individuals’ self-expression practices have become increasingly intertwined with “personal public relations” strategies. In this context, the aim of the study is to examine individuals’ self-presentation on social media platforms within the framework of Goffman’s dramaturgical theory and to explore how this process is managed from a personal public relations perspective Within the scope of the study, semi-structured, in-depth interviews were conducted with 10 undergraduate students studying at Çanakkale Onsekiz Mart University, and the data obtained were analyzed using thematic analysis. The findings indicate that most participants remain faithful to their authentic selves on social media and attempt to present themselves genuinely. However, they occasionally engage in selective self-presentation due to concerns such as social acceptance, privacy, and the desire for approval. Participants perceive social media both as a space for individual expression and as a tool for managing digital reputation. This suggests that personal public relations in the digital realm are sustained through a delicate balance between authenticity and strategic self-presentation.

Anahtar Kelimeler

• Self-Presentation
• Identity Construction
• Social Media
• Public Relations
• Digital Self

Kaynakça

1. Adanur, B., & Bayrak, T. (2025). Dijital kimliğin karanlık yüzü: Characters.ai platformunun benlik sunumu kuramı ile analizi ve psikososyal riskler. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(3), 313–330. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iausos/article/1718169
2. Ardahanlıoğlu, B. (2022). Nitel araştırmalarda online derinlemesine görüşme tekniği ile veri toplama: Bir lisansüstü tez örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51(Özel Sayı 1), Ö1–Ö12. https://doi.org/10.30794/pausbed.1101939
3. Arıcı, A., & Kılınç, Ö. (2023). Kişisel halkla ilişkiler bağlamında benlik sunumu: Ünlülerin Instagram paylaşımları üzerine bir analiz. Öneri Dergisi, 18(60), 396-425. https://doi.org/10.14783/maruoneri.1164967
4. Avcı, Ö., & Hazar, Ç. M. (2024). Sosyal medya benlik sunumu ölçeği: Uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Intermedia International e-Journal, 11(21), 273–288. https://doi.org/10.56133/intermedia.1577197
5. Aydemir, F. (2018). Kültürel, ekonomik, politik bir söylem ve uygulama alanı olarak kişisel halkla ilişkiler: Teorik bir değerlendirme. Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları E-Dergisi, 1(2), 65–76.
6. Çakır, P., & Temir, E. (2022). Sosyal medyada benlik sunumu ve mahremiyet kavramı ile ilişkisi: nicel bir araştırma. Yeni Medya, 2022(13), 205-228. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1112207
7. Değer, B. E., & Sine Nazlı, R. (2022). Sosyal medyada influencer etkisi bağlamında benlik sunumu. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 25-45. https://dergipark.org.tr/en/pub/usaksosbil/article/1210396
8. Doğan, A. (2019). Yeni iletişim yollarının halkla ilişkiler uygulamaları açısından önemi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(4), 167-174. https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/article/553360

9. Girgin, Ü. H. (2018). Gelenekten postmoderne kimlik inşa süreci ve yeni medya: Facebook örneği. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 3(5), 202-230. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akader/article/408024
10. Goffman, E. (2004). Günlük yaşamda benliğin sunumu (B. Cezar, çev.), Metis Yayınları. (Orijinal eser yayın tarihi 1959).
11. Hepekiz, İ., & Gökaliler, E. (2019). Sosyal medya aracılığıyla yaratılan kişisel markalar ve benlik sunumu. Erciyes İletişim Dergisi, 6(1), 761-782. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.446869
12. Hülür, A. B. (2017). Erving Goffman: Günlük yaşamda benliğin sunumu [Kitap eleştirisi]. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 2(4), 158–165. https://dergipark.org.tr/tr/pub/akader/article/350408
13. Kavut, S. (2018). Goffman’ın benlik sunumu kuramı bağlamında sosyal medyada kimlik inşası: Instagram üzerine bir araştırma. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi (1), 1-12. https://dergipark.org.tr/en/pub/nosyon/article/759977
14. Kılınç, U. (2021). Dijital dünyada sosyal medya, benlik sunumu, gözetim-denetim ve riskler arasındaki ilişkiler. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4), 1647-1669. https://doi.org/10.16953/deusosbil.968889
15. Koca, S., & Öcal, D. (2024). Sosyal medya ekseninde kişilerarası iletişim ve benlik sunumu. Communicata, 27, 1-14. https://doi.org/10.32952/communicata.1441454
16. Mutluer, T. (2019). Sosyal medyada benlik sunumu: Instagram anneleri örneği (Tez No. 548358) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi
17. Ökten, M. S. (2024). Dijital çağda kimlik inşası: Üniversite öğrencilerinin online kimlikleri üzerine bir araştırma. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 27(2), 1-30. https://doi.org/10.18490/sosars.1575239
18. Özgen, E. (2019). Yeni medyada halkla ilişkiler etiği mümkün müdür?. Etkileşim, 3, 54-62. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2019.3.44
19. Tekin, H. H., & Tekin, H. (2012). Nitel araştırma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 3(13), 101-116. https://dergipark.org.tr/en/pub/iusosyoloji/article/4777
20. Tekvar, S. O. (2012). Yeni medya ve halkla ilişkilerde dönüşüm: Farklı kurumsal yapılarda halkla ilişkiler algısı ve sosyal paylaşım ağları (Tez No. 330898) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
21. Uslu, F., & Demir, E. (2023). Nitel bir veri toplama tekniği: Derinlemesine görüşme. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 40(1), 289-299. https://doi.org/10.32600/huefd.1184085