Examining the relationship between personality traits and mental resilience in university students participating in amateur sports
Abstract
Mental toughness (MT) is a key concept in sports psychology, referring to an athlete’s capacity to maintain performance under pressure, recover from setbacks, and stay focused on long-term goals. Once considered a relatively stable personality trait, MT is now seen as closely related to the Big Five personality dimensions. This study aims to examine the relationship between personality traits and MT among amateur athletes. A total of 379 amateur athletes (126 female, 253 male; mean age = 18 ± 5.5) from the Faculty of Sport Sciences at Uşak University participated. Data were collected using the Ten-Item Personality Scale and the Mental Toughness Scale. Analyses were performed with SPSS 25, employing descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way ANOVA, and Pearson correlation tests. Findings revealed moderate, statistically significant positive correlations between MT and all five personality traits—extraversion, agreeableness, conscientiousness, emotional stability, and openness to experience (p<.001). In addition, athletes with longer sport participation showed higher levels of extraversion, conscientiousness, emotional stability, and MT (p<.05). These results suggest that sustained engagement in sports not only strengthens personality traits but also enhances mental toughness. Overall, the findings highlight the importance of structured athletic experiences in supporting both personality development and psychological resilience among young athletes.
Ethical Statement
The research protocol has been approved by the Scientific Research and Publication Ethics Committee of the Faculty of Social Sciences and Humanities at Uşak University (Decision No: 2024-94; Date: 04.04.2024). The study was conducted in accordance with the ethical standards outlined in the 1964 Helsinki Declaration and its subsequent revisions. Informed consent was obtained from all participants prior to the data collection process.
References
- Acar, E. (2023). Analysis of the relationship between personality traits and mental training in athletes. Revista de Gestão e Secretariado, 14(10), 16473–16483.
- Acar, E., & Karavelioğlu, M. B. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kişilik özellikleri ve izlenim yönetimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 108–127.
- Alduran, İ. (2021). Zihinsel dayanıklılık ve kişilik: Futbolcular ile rüzgar sörfçülerine yönelik bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Allen, M. S., Greenlees, I., & Jones, M. (2013). Personality in sport: A comprehensive review. International Review of Sport and Exercise Psychology, 6(1), 184–208.
- Arvanitaki, A. (2021). The relationship between personality, motivations, and basic psychological needs with psychological toughness in athletes (Master’s thesis). National and Kapodistrian University of Athens.
- Atak, H. (2013). On-Maddeli Kişilik Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması. Nöropsikiyatri Arşivi/Archives of Neuropsychiatry, 50(4), 312-319.
- Benet-Martínez, V., & John, O. P. (1998). Los Cinco Grandes across cultures and ethnic groups: Multitrait multimethod analyses of the Big Five in Spanish and English. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 729–750.
- Buhrow, C., Digmann, J., & Waldron, J. J. (2017). The relationship between sports specialization and mental toughness. International Journal of Exercise Science, 10(1), 44–52.
- Cavallera, G. M., Passerini, A., & Pepe, A. (2013). Personality traits and the role of gender in swimmers at the leisure level. Social Behavior and Personality: An International Journal, 41(4), 693–703.
- Çevikel, Y. (2019). 14–20 yaş arası erkek futbolcularda zihinsel dayanıklılığın, kişilik özellikleriyle ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Clough, P., Earle, K., & Sewell, D. (2002). Mental toughness: The concept and its measurement. In I. Cockerill (Ed.), Solutions in sport psychology (pp. 32–45). Thomson.
- Connaughton, D., Wadey, R., Hanton, S., & Jones, G. (2008). The development and maintenance of mental toughness: Perceptions of elite performers. Journal of Sports Sciences, 26(1), 83–95.
- Crust, L. (2009). The relationship between mental toughness and affect intensity. Personality and Individual Differences, 47(8), 959–963.
- Dayıcan, Y. & Demiray, E. (2021). Türkiye masa tenisi liglerinde oynayan sporcuların liderlik yönelimleri ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 257–268.
- Delaney, P. F., Goldman, J. A., King, J. S., & Nelson-Gray, R. O. (2015). Mental toughness, reinforcement sensitivity theory, and the five-factor model: Personality and directed forgetting. Personality and Individual Differences, 83, 180–184.
- Demir, İ., İbiş, S., & Miçooğulları, B. O. (2020). Takım sporları ile bireysel spor yapanların psikolojik karakteristiklerinin incelenmesi ve karşılaştırılması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(2), 55–70.
- Dimlioğlu, S. (2022). Beden eğitimi öğretmenliği ve antrenörlük eğitimi bölümlerinde okuyan öğrencilerin zihinsel dayanıklılık düzeylerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
- Erdoğan, N. (2016). Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği (ZDÖ): Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Sport Culture and Science, 4(Özel Sayı 2), 652–664.
- Erikson, E. H. (2014). İnsanın 8 evresi (G. Akkaya, Çev.; 2. baskı). Okyanus Yayınları.
- Gerber, M., Kalak, N., Lemola, S., Clough, P. J., Pühse, U., Elliot, C., & Brand, S. (2012). Adolescents’ exercise and physical activity are associated with mental toughness. Mental Health and Physical Activity, 5(1), 35–42.
- Gosling, S. D., Rentfrow, P. J., & Swann, W. B., Jr. (2003). A very brief measure of the Big Five personality domains. Journal of Research in Personality, 37(3), 504–528.
- Gucciardi, D. F., Hanton, S., & Fleming, S. (2017). Are mental toughness and mental health contradictory concepts in elite sport? A narrative review of theory and evidence. Journal of Science and Medicine in Sport, 20(3), 307–311.
- Horsburgh, V. A., Schermer, J. A., Veselka, L., & Vernon, P. A. (2009). A behavioural genetic study of mental toughness and personality. Personality and Individual Differences, 46(2), 100–105.
- Hsieh, Y. C., Lu, F. J. H., Gill, D. L., Hsu, Y. W., Wong, T. L., & Kuan, G. (2023). Effects of mental toughness on athletic performance: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 22(6), 1317–1338.
- Karademir, T., & Açak, M. (2019). Üniversiteli sporcuların psikolojik dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 803–816.
- Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi (17. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
- Kayhan, R. F., Hacıcaferoğlu, S., Aydoğan, H., & Erdemir, İ. (2018). Takım ve bireysel sporlar ile ilgilenen sporcuların zihinsel dayanıklılık durumlarının incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 55–64.
- Kerulis, M. C. (2011). Personality characteristics of mixed martial artists: Counselor application for wellness (Master’s thesis). Northern Illinois University.
- Kızmaz, M. (2004). Bireysel ve takım sporu yapan sporcuların kişilik özelliklerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Koç, İ., & Gençay, Ö. A. (2021). Badminton sporcularının zihinsel dayanıklılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(1), 110-124.
- Lin, Y., Mutz, J., Clough, P. J., & Papageorgiou, K. A. (2017). Mental toughness and individual differences in learning, educational and work performance, psychological well-being, and personality: A systematic review. Frontiers in Psychology, 8, 258950.
- Lopez, A., & Santelices, O. (2012). Personality characteristics of elite table tennis athletes of the Philippines: Basis for a proposed recruitment program. International Journal of Table Tennis Sciences, 7, 1–4.
- Madrigal, L., Hamill, S., & Gill, D. L. (2013). Mind over matter: The development of the Mental Toughness Scale (MTS). The Sport Psychologist, 27(1), 62–77.
- Masum, R. (2014). A mixed method analysis of mental toughness in elite and sub-elite male and female tennis players in Pakistan. Advances in Social Sciences Research Journal, 1(6), 110–122.
- Narimani, M., & Ghaffari, G. (2007, May). The comparison of aggression and mental toughness between martial athletes: Football players and non-athletes. In 6th International Congress on Physical Education and Sport Sciences.
- Neuman, W. L. (2010). Toplumsal araştırma yöntemleri: nitel ve nicel yaklaşımlar I, Çev. S. Özge, İstanbul:Yayın Odası.
- Nicholls, A. R., Polman, R. C., Levy, A. R., & Backhouse, S. H. (2009). Mental toughness in sport: Achievement level, gender, age, experience, and sport type differences. Personality and Individual Differences, 47(1), 73–75.
- Özdemir, O., Özdemir, P. G., Kadak, M. T., & Nasıroğlu, S. (2012). Kişilik gelişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(4), 566–589.
- Papageorgiou, K. A., Mutz, J., Lin, Y., & Clough, P. J. (2018). Mental toughness: A personality trait that is relevant across achievement contexts and mental health outcomes. In V. Zeigler-Hill & T. K. Shackelford (Eds.), The SAGE handbook of personality and individual differences. SAGE.
- Piepiora, P., Čaplová, P., & Zimoń, P. (2024). On research into the relationship between personality traits and the sporting level of athletes. Frontiers in Psychology, 15, 1428107.
- Piepiora, P., Cięszczyk, I., & Krzesiński, M. (2017). Young athlete personality model using the example of selected sport disciplines. Roczniki Naukowe Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku, 4(22), 5–13.
- Şahinler, Y., & Beşler, H. K. (2021). Takım ve mücadele sporları yapan bireylerin zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 134–144.
- Saraç, H., & Aşçı, F. H. (2024). Sporcularda beş faktör kişilik özelliklerinin zihinsel dayanıklılığı yordayıcı rolü. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(2), 35–46.
- Sarı, İ., Sağ, S., & Demir, A. P. (2020). Sporda zihinsel dayanıklılık: Taekwondo sporcularında bir inceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(4), 131–147.
- Sevinç, K., Özmutlu, İ., & Kapçak, V. (2022). Futbol ve basketbol sporcularının zihinsel dayanıklılık ile yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 4(2), 38–46.
- Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (M. Baloğlu, Çev. Ed.). Nobel Akademik Yayıncılık.
- Taymur, İ., & Türkçapar, M. H. (2012). Kişilik: Tanımı, sınıflaması ve değerlendirmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(2), 154–177.
- Tok, S. (2011). The Big Five personality traits and risky sport participation. Social Behavior and Personality: An International Journal, 39(8), 1105–1111.
- Watson, A. E., & Pulford, B. D. (2004). Personality differences in high-risk sports amateurs and instructors. Perceptual and Motor Skills, 99(1), 83–94.
- Witkowski, K., & Piepiora, P. (2018). Personality traits of competitive athletes according to type of pressure exerted on opponents. South African Journal for Research in Sport, Physical Education and Recreation, 40(1), 97-109.
- Yankov, G. P., Davenport, N., & Sherman, R. A. (2019). Locating mental toughness in factor models of personality. Personality and Individual Differences, 151, 109532.
Amatör sporlara katılan üniversite öğrencilerinde kişilik özellikleri ile zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Abstract
Zihinsel dayanıklılık (ZD), spor psikolojisinde sporcunun baskı altında performansını sürdürme, olumsuzluklardan toparlanma ve uzun vadeli hedeflere odaklanma kapasitesiyle ilişkilendirilen önemli bir kavramdır. Başlangıçta görece sabit bir kişilik özelliği olarak değerlendirilen ZD’nin, güncel yaklaşımlarda beş faktör kişilik boyutlarıyla yakından ilişkili olabileceği öne sürülmektedir. Bu araştırma, amatör sporcularda kişilik özellikleri ile zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Uşak Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 379 amatör sporcudan (126 kadın, 253 erkek; yaş ort.=18±5,5) oluşan bir örneklemle yürütülmüştür. Veriler “On Maddelik Kişilik Ölçeği” ve “Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği” ile toplanmıştır. Analizler SPSS 25 programında tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon testiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, ZD ile beş faktör kişilik boyutlarının (dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk, duygusal denge ve deneyime açıklık) orta düzeyde ve anlamlı şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir (p<.001). Ayrıca spor yaşı arttıkça dışadönüklük, sorumluluk, duygusal denge ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinin yükseldiği belirlenmiştir (p<.05). Sonuçlar, uzun süreli spor katılımının yalnızca kişilik özelliklerini güçlendirmekle kalmadığını, aynı zamanda zihinsel dayanıklılığı da geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, genç sporcuların psikolojik dayanıklılık ve kişilik gelişimini desteklemede yapılandırılmış sportif deneyimlerin önemine işaret etmektedir.
Ethical Statement
Bu araştırma, Uşak Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’nun 04 Nisan 2024 tarihli ve 2024-94 sayılı kararı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, 1964 Helsinki Bildirgesi ve sonraki revizyonlarında belirtilen etik standartlara uygun olarak yürütülmüştür. Veri toplama sürecinden önce tüm katılımcılardan aydınlatılmış onam alınmıştır.
References
- Acar, E. (2023). Analysis of the relationship between personality traits and mental training in athletes. Revista de Gestão e Secretariado, 14(10), 16473–16483.
- Acar, E., & Karavelioğlu, M. B. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kişilik özellikleri ve izlenim yönetimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(2), 108–127.
- Alduran, İ. (2021). Zihinsel dayanıklılık ve kişilik: Futbolcular ile rüzgar sörfçülerine yönelik bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Allen, M. S., Greenlees, I., & Jones, M. (2013). Personality in sport: A comprehensive review. International Review of Sport and Exercise Psychology, 6(1), 184–208.
- Arvanitaki, A. (2021). The relationship between personality, motivations, and basic psychological needs with psychological toughness in athletes (Master’s thesis). National and Kapodistrian University of Athens.
- Atak, H. (2013). On-Maddeli Kişilik Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması. Nöropsikiyatri Arşivi/Archives of Neuropsychiatry, 50(4), 312-319.
- Benet-Martínez, V., & John, O. P. (1998). Los Cinco Grandes across cultures and ethnic groups: Multitrait multimethod analyses of the Big Five in Spanish and English. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 729–750.
- Buhrow, C., Digmann, J., & Waldron, J. J. (2017). The relationship between sports specialization and mental toughness. International Journal of Exercise Science, 10(1), 44–52.
- Cavallera, G. M., Passerini, A., & Pepe, A. (2013). Personality traits and the role of gender in swimmers at the leisure level. Social Behavior and Personality: An International Journal, 41(4), 693–703.
- Çevikel, Y. (2019). 14–20 yaş arası erkek futbolcularda zihinsel dayanıklılığın, kişilik özellikleriyle ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Clough, P., Earle, K., & Sewell, D. (2002). Mental toughness: The concept and its measurement. In I. Cockerill (Ed.), Solutions in sport psychology (pp. 32–45). Thomson.
- Connaughton, D., Wadey, R., Hanton, S., & Jones, G. (2008). The development and maintenance of mental toughness: Perceptions of elite performers. Journal of Sports Sciences, 26(1), 83–95.
- Crust, L. (2009). The relationship between mental toughness and affect intensity. Personality and Individual Differences, 47(8), 959–963.
- Dayıcan, Y. & Demiray, E. (2021). Türkiye masa tenisi liglerinde oynayan sporcuların liderlik yönelimleri ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 257–268.
- Delaney, P. F., Goldman, J. A., King, J. S., & Nelson-Gray, R. O. (2015). Mental toughness, reinforcement sensitivity theory, and the five-factor model: Personality and directed forgetting. Personality and Individual Differences, 83, 180–184.
- Demir, İ., İbiş, S., & Miçooğulları, B. O. (2020). Takım sporları ile bireysel spor yapanların psikolojik karakteristiklerinin incelenmesi ve karşılaştırılması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(2), 55–70.
- Dimlioğlu, S. (2022). Beden eğitimi öğretmenliği ve antrenörlük eğitimi bölümlerinde okuyan öğrencilerin zihinsel dayanıklılık düzeylerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
- Erdoğan, N. (2016). Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği (ZDÖ): Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Sport Culture and Science, 4(Özel Sayı 2), 652–664.
- Erikson, E. H. (2014). İnsanın 8 evresi (G. Akkaya, Çev.; 2. baskı). Okyanus Yayınları.
- Gerber, M., Kalak, N., Lemola, S., Clough, P. J., Pühse, U., Elliot, C., & Brand, S. (2012). Adolescents’ exercise and physical activity are associated with mental toughness. Mental Health and Physical Activity, 5(1), 35–42.
- Gosling, S. D., Rentfrow, P. J., & Swann, W. B., Jr. (2003). A very brief measure of the Big Five personality domains. Journal of Research in Personality, 37(3), 504–528.
- Gucciardi, D. F., Hanton, S., & Fleming, S. (2017). Are mental toughness and mental health contradictory concepts in elite sport? A narrative review of theory and evidence. Journal of Science and Medicine in Sport, 20(3), 307–311.
- Horsburgh, V. A., Schermer, J. A., Veselka, L., & Vernon, P. A. (2009). A behavioural genetic study of mental toughness and personality. Personality and Individual Differences, 46(2), 100–105.
- Hsieh, Y. C., Lu, F. J. H., Gill, D. L., Hsu, Y. W., Wong, T. L., & Kuan, G. (2023). Effects of mental toughness on athletic performance: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 22(6), 1317–1338.
- Karademir, T., & Açak, M. (2019). Üniversiteli sporcuların psikolojik dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 803–816.
- Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi (17. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
- Kayhan, R. F., Hacıcaferoğlu, S., Aydoğan, H., & Erdemir, İ. (2018). Takım ve bireysel sporlar ile ilgilenen sporcuların zihinsel dayanıklılık durumlarının incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 55–64.
- Kerulis, M. C. (2011). Personality characteristics of mixed martial artists: Counselor application for wellness (Master’s thesis). Northern Illinois University.
- Kızmaz, M. (2004). Bireysel ve takım sporu yapan sporcuların kişilik özelliklerinin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Koç, İ., & Gençay, Ö. A. (2021). Badminton sporcularının zihinsel dayanıklılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(1), 110-124.
- Lin, Y., Mutz, J., Clough, P. J., & Papageorgiou, K. A. (2017). Mental toughness and individual differences in learning, educational and work performance, psychological well-being, and personality: A systematic review. Frontiers in Psychology, 8, 258950.
- Lopez, A., & Santelices, O. (2012). Personality characteristics of elite table tennis athletes of the Philippines: Basis for a proposed recruitment program. International Journal of Table Tennis Sciences, 7, 1–4.
- Madrigal, L., Hamill, S., & Gill, D. L. (2013). Mind over matter: The development of the Mental Toughness Scale (MTS). The Sport Psychologist, 27(1), 62–77.
- Masum, R. (2014). A mixed method analysis of mental toughness in elite and sub-elite male and female tennis players in Pakistan. Advances in Social Sciences Research Journal, 1(6), 110–122.
- Narimani, M., & Ghaffari, G. (2007, May). The comparison of aggression and mental toughness between martial athletes: Football players and non-athletes. In 6th International Congress on Physical Education and Sport Sciences.
- Neuman, W. L. (2010). Toplumsal araştırma yöntemleri: nitel ve nicel yaklaşımlar I, Çev. S. Özge, İstanbul:Yayın Odası.
- Nicholls, A. R., Polman, R. C., Levy, A. R., & Backhouse, S. H. (2009). Mental toughness in sport: Achievement level, gender, age, experience, and sport type differences. Personality and Individual Differences, 47(1), 73–75.
- Özdemir, O., Özdemir, P. G., Kadak, M. T., & Nasıroğlu, S. (2012). Kişilik gelişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(4), 566–589.
- Papageorgiou, K. A., Mutz, J., Lin, Y., & Clough, P. J. (2018). Mental toughness: A personality trait that is relevant across achievement contexts and mental health outcomes. In V. Zeigler-Hill & T. K. Shackelford (Eds.), The SAGE handbook of personality and individual differences. SAGE.
- Piepiora, P., Čaplová, P., & Zimoń, P. (2024). On research into the relationship between personality traits and the sporting level of athletes. Frontiers in Psychology, 15, 1428107.
- Piepiora, P., Cięszczyk, I., & Krzesiński, M. (2017). Young athlete personality model using the example of selected sport disciplines. Roczniki Naukowe Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego i Turystyki w Białymstoku, 4(22), 5–13.
- Şahinler, Y., & Beşler, H. K. (2021). Takım ve mücadele sporları yapan bireylerin zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 134–144.
- Saraç, H., & Aşçı, F. H. (2024). Sporcularda beş faktör kişilik özelliklerinin zihinsel dayanıklılığı yordayıcı rolü. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(2), 35–46.
- Sarı, İ., Sağ, S., & Demir, A. P. (2020). Sporda zihinsel dayanıklılık: Taekwondo sporcularında bir inceleme. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(4), 131–147.
- Sevinç, K., Özmutlu, İ., & Kapçak, V. (2022). Futbol ve basketbol sporcularının zihinsel dayanıklılık ile yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 4(2), 38–46.
- Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (M. Baloğlu, Çev. Ed.). Nobel Akademik Yayıncılık.
- Taymur, İ., & Türkçapar, M. H. (2012). Kişilik: Tanımı, sınıflaması ve değerlendirmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(2), 154–177.
- Tok, S. (2011). The Big Five personality traits and risky sport participation. Social Behavior and Personality: An International Journal, 39(8), 1105–1111.
- Watson, A. E., & Pulford, B. D. (2004). Personality differences in high-risk sports amateurs and instructors. Perceptual and Motor Skills, 99(1), 83–94.
- Witkowski, K., & Piepiora, P. (2018). Personality traits of competitive athletes according to type of pressure exerted on opponents. South African Journal for Research in Sport, Physical Education and Recreation, 40(1), 97-109.
- Yankov, G. P., Davenport, N., & Sherman, R. A. (2019). Locating mental toughness in factor models of personality. Personality and Individual Differences, 151, 109532.
Details
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Exercise and Sports Psychology |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | September 29, 2025 |
| Acceptance Date | February 9, 2026 |
| Publication Date | February 20, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.70053/esas.1792972 |
| IZ | https://izlik.org/JA54UC56CB |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 8 Issue: 2026 |
Aim & Scope
Education Science and Sports, eğitim bilimleri ve spor bilimleri alanlarında kuramsal bilgi üretimine, yöntemsel yeniliklere ve disiplinlerarası bilimsel etkileşime katkı sunan yüksek nitelikli araştırmalar yayımlamayı amaçlayan, hakemli ve açık erişimli bir akademik dergidir. Dergi, bilimsel özgünlüğü, yöntemsel titizliği ve alanyazına katkı potansiyeli yüksek çalışmaları destekleyerek uluslararası akademik toplulukta görünürlüğü ve bilimsel etkiyi artırmayı hedeflemektedir.
Dergi, araştırma çıktılarının zamanında erişilebilirliğini sağlamak amacıyla Sürekli Yayın (Continuous Publishing) modelini benimsemekte; böylece hakemlik ve editoryal süreçleri tamamlanan çalışmaların gecikmeksizin bilimsel dolaşıma girmesine olanak tanımaktadır.
Spor Bilimleri makale kabul alanları
Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi
Fiziksel Aktivite ve Sağlık
Hareket ve Antrenman Bilimleri
Rekreasyon
Spor Bilişimi ve Teknolojisi
Spor Yönetimi
Sporda Psikososyal Alanlar
Eğitim Bilimleri makale kabul alanları
Açık ve Uzaktan Eğitim
Dil Eğitimi
Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi
Özel Eğitim
Matematik Eğitimi
Türkçe Eğitimi
Eğitim Yönetimi, Planlaması
Eğitim Tarihi ve Politikaları
Eğitim Programları ve Öğretim
Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme
Eğitim Felsefesi, Psikolojisi, Sosyolojisi
Fen Bilgisi Eğitimi
Felsefe Grubu Eğitimi
Güzel Sanatlar Eğitimi
Sosyal Bilgiler Eğitimi
Tarih Eğitimi
Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
Okul Öncesi Eğitimi
Author Guidelines
Çalışmalar https://dergipark.org.tr/tr/esas üzerinden sisteme giriş yapıldıktan sonra yüklenmelidir. Sistem üzerinden gönderilmeyen yayınlar kabul edilmemektedir.
Bu dergi intihal.net benzerlik raporu istemektedir. Makale yükleme aşamasının 3. adımda tam metin dosyası yüklendiğinde intihal.net'e iletilecektir. Raporun hazırlanması zaman alabilir. Bu nedenle işlem tamamlandığında tarafınıza e-posta gönderilecektir. Son adımda sonuç raporuna göre makale gönderimini tamamlayabilir ya da 3. adıma geri dönerek işlemi tekrarlayabilirsiniz. Birden fazla dosya yükleyip benzerlik raporu aldığınızda tüm raporlar editöre iletilecektir.
Yazım kuralları aşağıdaki gibidir.
Yazı Tipi: Book Antiqua
Yazı Büyüklüğü: Eser Adı: 14 punto
Eser içerisindeki Başlıklar 12,
Özet 9, Metin 11
Sayfa Kenar Boşlukları: Üst ve Alt 1,75 Sol ve sağ 2,0 cm boşluk bırakılmalıdır.
İngilizce çeviri için yetkin kişi ve kurumlardan destek alınmalıdır.
Makale metninde paragraf girintisi yapılmamalı, satır aralıkları “tek” ve “0 nk” olmalıdır. Başlıklardan ve paragraflardan sonra tek satır boşluk bırakılmalıdır.
Tablo, grafikler, şekiller vb. görseller başlıkları 11 punto, içerik 9 punto olmalı (gerekli hallerde 7-9 punto) ve APA 7 stiline göre hazırlanmalıdır.
Çalışma sayfaları ve Kaynakça numaralandırılmamalıdır.
Makale içerisinde Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma, Sonuç ve Kaynakça bölümleri olmalı, başlıklar sola yaslı ve tüm harfleri büyük olarak yazılmalıdır.
Makaleler sisteme “Microsoft Word” formatında yüklenmelidir. Çalışmanızı düzenlerken lütfen Formlar sayfası altında yer alan şablonları kullanınız.
Makalelerde yayın diline göre uzun özete yer verilmesi zorunludur.
Kaynakça 10 Punto olmalı, Girinti, Özel (asılı) ve satır aralığı önce/sonra 0 nk ve Tek olmalıdır.
Özet en fazla 200 kelime olmalıdır.
Genişletilmiş Türkçe Özet, çalışmanın son sayfasında yer almalı ve en az 750 kelime olmalı ve araştırma bölümlerine (Giriş, Yöntem, Bulgular ve Sonuç) burada yer verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Çalışmanın içeriği ile ilgili 3-7 arasında anahtar kelime verilmeli ve anahtar kelimeler virgül ile ayrılmalıdır. İlk Anahtar kelime büyük harf ile başladıktan sonra diğerleri küçük harf ile gösterilmelidir.
Şekiller için: Şekil yazısı ve numara normal, metin kısmı alt satırda ve italik olarak yazılmalıdır. Örnek aşağıda verilmiştir.
Şekil 1.
Birinci düzey doğrulayıcı faktör analizi Path diagramı
Tablolar için: Tablo yazısı ve numarası normal, metin kısmı alt satırda ve italik olarak yazılmalıdır. Örnek aşağıda verilmiştir.
Tablo 1.
Ölçek Uygulaması Güvenirlik Sonuçları
Daha fazla gösterim için lütfen APA Style Reference Examples' ı tıklayınız.
Ethical Principles and Publication Policy
Dergimizde yer alan çalışmalar ile ilgili oluşabilecek anlaşmazlıklarda Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından verilen yönergeler referans alınmaktadır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Genel
Orijinal makalelerin yazarları, çalışmanın doğru bir açıklamasını sunmanın yanı sıra, çalışmanın öneminin nesnel bir tartışmasını da sunmalıdır. Veriler çalışmada doğru bir şekilde gösterilmelidir. Bir çalışma, başkalarının çalışmayı kontrol etmesine veya tekrar etmesine izin vermek için yeterli ayrıntı ve referansları içermelidir. Ayrıca yazarların çalışmalarını Education Science and Sports dergisi makale kılavuzunda belirtilen formata göre hazırlamaları gerekmektedir.
Çoklu Yayın
Education Science and Sports Dergisi, araştırma makalesinin tüm yazarlarının, makalenin daha önce yayımlanmadığını ve başka herhangi bir dergide yayınlanmak üzere değerlendirilmediğini belirten bir yazı imzalamasını gerekli kılmaktadır. Ayrıca Yazar veya yazarlar yayımlama, yeniden basımlar, çeviriler, fotoğraflar ve çoğaltmalar, tamamen veya kısmen elektronik olarak depolama, çoğaltma ve dağıtma münhasır hakkı da dahil olmak üzere tüm hakları Education Science and Sports dergisine devretmeyi kabul etmelidir. (Gönderme ve Yayın Kabul Sözleşmeleri) Ancak yazarların telif hakları saklıdır. Bu dergiye gönderim, listelenen tüm yazarların şartları kabul ettiği anlamına gelir.
Orijinallik, İntihal ve Alıntılama
Makalelerin özgünlüğünü sağlamak yazarların sorumluluğundadır. Makalelerdeki verilerin gerçek olması beklenir. Yazarlar yalnızca orijinal eserler sunmalı ve başkalarının eserlerini veya sözlerini uygun şekilde alıntılamalı veya tırnak içerisinde göstermelidir. Yazarın, gönderisinin orijinal çalışma olduğunu gösteren bir beyan göndermesi gerekmektedir. Yazarlar, hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler. Education Science and Sports dergi editörleri ile iletişim kurmalı ve inceleme, yorum ve önerilerine yanıt vermelidirler. Ayrıca ilgili son tarihlere de uymalıdırlar. Yazarlar, hataları geri çekmek veya düzeltmekle yükümlüdür. Gönderildikten sonra makalede tespit edilen tüm hatalar, Editöre hızlı bir şekilde iletilmelidir. Yayımlanan materyalin yazarları, düzeltilmesi gereken herhangi bir bölümün farkına varırlarsa derhal dergiyi bilgilendirmekle yükümlüdürler.Makale Yazarlığı
Yazarlık, rapor edilen çalışmanın anlayışına, tasarımına, yürütülmesine veya yorumlanmasına önemli katkılarda bulunmuş kişilerle sınırlı olmalıdır. Önemli katkılarda bulunanların tümü ortak yazarlar olarak listelenmelidir. Sorumlu yazar, katkıda bulunan tüm ortak yazarların yazar listesine dahil edilmesini sağlayacaktır. Sorumlu yazar ayrıca tüm ortak yazarların makalenin son halini onayladığını ve yayınlanmasını kabul ettiğini doğrulayacaktır. Yazar/yazarlar, başlık sayfasında listelenen tüm Yazarların çalışmaya önemli ölçüde katkıda bulunduğunu, makaleyi okuduklarını, verilerin ve yorumlarının geçerliliğini ve meşruiyetini ve yorumlanmasını onaylama ve Education Science and Sports dergisine sunulmasını kabul etmelidir. Dergi, yazar listesinin içeriğinde ve sıralamasında tüm yazarların doğru olduğunu ve Editörün resmi onayı olmadan yazar listesinde herhangi bir değişiklik yapılamayacağını kabul eder. Ayrıca Yazarlar da Education Science and Sports dergisinde Yayın Etiği İlkeleri'nin ihlalinin tespiti durumunda Editörün kabul veya ret konusundaki kararlarını kabul etmiş sayılırlar. Editörler tüm yazarlardan onay ve yazar listesinin neden değiştirilmesi gerektiğine dair ayrıntılı bir bilgilendirme almadıkça, gönderimden sonra hiçbir ek yazar eklemeyecektir. Tüm Ortak Yazarlar adına, Gönderi için Sorumlu Yazar tüm sorumluluğu üstlenecektir. Yayın Etiği ve Yayının Kötüye Kullanım şartlarının ihlali, makalenin geri çekilmesine neden olabilir.
Çıkar Çatışmaları
Tüm yazarlar, makalelerinin sonuçlarını veya yorumlarını etkileyebilecek herhangi bir finansal veya diğer önemli çıkar çatışmalarını açıklayan bir beyana yer vermelidir. Proje için tüm mali destek kaynakları açıklanmalıdır.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Editörler, derginin şekillendirilmesine rehberlik eden uluslararası bir danışma kurulu ve gönderilen yazılar için uluslararası editörler kurulu ile birlikte çalışır. Editörler, yayınladıkları tüm araştırma materyallerinin uluslararası kabul görmüş etik yönergelere uygun olmasını sağlamalıdır.
Editörler, yayının içeriğinden ve genel kalitesinden sorumludur. Editörler, yayını iyileştirmeye çalışırken her zaman yazarların ve okuyucuların ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmalıdır. Editörler, makalelerin kalitesini ve akademik kayıtların bütünlüğünü garanti etmelidir.
Editörler kararlarını yalnızca makalelerin önemine, özgünlüğüne, açıklığına ve yayın kapsamına uygunluğuna dayandırmalıdır. Editörler, yazarlar, hakemler ve kurul üyeleri arasında herhangi bir çıkar çatışmasına izin vermemelidir.
Yayın kurulu, gönderilen yazıların alındığını onaylamalı ve gönderilen yazıların verimli, adil ve zamanında inceleme sürecini sağlamalıdır (İnceleme prosedürü).
Editörün, bir yazarın gönderilen bir makalenin reddine karşı yaptığı itirazı adil bir şekilde ele alması gerekir. Editör, yalnızca makalenin önemine, özgünlüğüne ve açıklığına ve dergiyle olan ilgisine atıfta bulunarak bir makaleyi yayınlanmak üzere kabul etmeye veya reddetmeye karar vermelidir. Editör, herhangi bir makaleyi, herhangi bir endişe ortaya çıkarsa kabul edildikten sonra da dahil olmak üzere, yayınlanmadan önce herhangi bir zamanda reddedebilir.
Editörler, özellikle, gönderilen bir makalenin yazarının bir editörün olduğu durumlarda ortaya çıkabilecek herhangi bir çıkar çatışmasını bildirmelidir, makale bağımsız hakem değerlendirmesi için başka bir editöre iletilmelidir.
Editörler, bir makale yayınlanmış olsun ya da olmasın, suistimalden şüphelenirlerse harekete geçmeli ve soruna bir çözüm bulmak için tüm makul girişimleri ısrarla yapmalıdır.
Editörler, herhangi bir akademik suistimal veya yayınlanan bir makalenin hatalı olduğuna dair ikna edici kanıtlarla ilgili olarak, genellikle yazara danışarak karar vermekten sorumludur. Bu, resmi bir "geri çekme" veya düzeltmenin yayınlanmasını gerektirebilir.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Tüm gözden geçirme kararları objektif olmalıdır.
İncelemeler objektif olarak yapılmalıdır. Yazar(lar)ın kişisel eleştirisi kabul edilemez. Hakemler görüşlerini uygun destekleyici argümanlarla açıkça ifade etmelidir. Gözden geçirenlerin, inceleme taleplerine derhal yanıt vermeleri ve üzerinde anlaşılan süre içinde incelemeleri göndermeleri beklenir. Hakemlerin yorumları yapıcı, dürüst ve kibar olmalıdır.
İncelenen makaleler gizli olarak ele alınmalıdır.
Hakemler gönderilen bir makaleyi gizli bir belge olarak görmeli ve kamuya açıklanmamalıdır ve bu nedenle bir makaledeki yayınlanmamış bilgileri kullanmamalı, paylaşmamalı veya ifşa etmemelidir. Hakemler, makale yayınlanmadan önce bir yazarın çalışmasını kamuya açık olarak tartışmamalıdır. Hakemler, makaleyi kişisel kullanımları için saklamamalı ve incelemelerini gönderdikten sonra makalelerin kopyalarını imha etmelidir.
Hakemler, incelenen makalelerle ilgili olarak herhangi bir çıkar çatışması olmamalıdır.
Hakemler, yazıya ilişkin görüşlerini önyargıya uğratabilecek her türlü çıkar çatışmasını editörlere açıklamalı ve önyargı potansiyeli varsa, belirli yazıları gözden geçirmekten kaçınmalıdır. Hakemler, gözden geçirdikleri çalışma hakkındaki bilgilerini, yayınlanmadan önce kendi ilgi alanlarını geliştirmek için kullanmamalıdır.
Hakemler makaleyi zamanında değerlendirmelidir.
Hakemler, belirtilen zaman sınırları içinde belirli bir araştırma makalesini titizlikle değerlendirerek sorumluluklarını yerine getirmelidir. Hakemler belirli bir süre içinde makaleyi inceleyemezlerse, derhal editöre e-posta ile yayın kurulunu bilgilendirmelidirler.
Hakemler, henüz atıf yapılmamış ilgili yayınlanmış çalışmaları belirtmelidir.
Hakemler, incelenen makale ile yayınlanmış herhangi bir makale arasındaki önemli benzerlikleri editörün dikkatine sunmalıdır.
Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız
Education Science and Sports dergisinde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşılması durumunda lütfen ilyasgorgut@hotmail.com veya esasjournal@gmail.com adreslerine e-posta yoluyla bildiriniz.
Price Policy
Gönderilen, değerlendirilen veya yayımlanan makaleler için makale gönderim ücreti (submission fee) veya makale işleme ücreti (article processing charge – APC) alınmaz.
Dergimizde yayımlanan tüm içerikler, açık erişim ilkeleri doğrultusunda ücretsiz olarak erişime sunulmaktadır.
Okuyucular, yayımlanan makalelere herhangi bir maliyet olmaksızın ulaşabilir ve içerikleri Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansı kapsamında kullanabilir.
