Research Article

İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi

Number: 19 December 28, 2025
EN TR

İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi

Abstract

Grip (influenza), ani başlayan ateş, miyalji, halsizlik ve değişken şiddette solunum yolu tutulumu ile kendini gösteren, küresel ölçekte akut solunum yolu enfeksiyonlarına yol açan ve risk gruplarında yüksek mortalite ile morbiditeye neden olan bulaşıcı bir hastalıktır. Grip aşısının salgınların önlenmesinde en etkili yöntem olduğu, ancak toplumda aşı farkındalığının istenen seviyelere ulaşamadığı literatürde vurgulanmıştır. Bu araştırma, İstanbul'da yaşayan yetişkin bireylerin grip aşısına yönelik farkındalık, tutum ve algılarını niteliksel olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sağlık çalışanı olmayan 20-69 yaş arası 20 bireylerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, veriler tematik içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Katılımcıların büyük kısmı grip aşısı hakkında sınırlı bilgiye sahip olduğunu belirtmiş, uygulama yerleri ve aşıya ulaşım konularında belirsizlik yaşandığı görülmüştür. Grip aşısı yaptırmama gerekçeleri çeşitlilik göstermektedir. Bazı katılımcılar kendilerini gripten koruyabildiklerini ya da grip hastalığını ciddi bir sağlık sorunu olarak görmediklerini belirtmiş, bir kısmı ise sağlıklı oldukları için aşıya ihtiyaç duymadıklarını ifade etmiştir. Doğal yollarla iyileşmenin mümkün olduğuna inanan katılımcılar da bulunurken, az sayıda katılımcı aşının varlığından haberdar olmadığını veya aşıya karşı kişisel kaygılar taşıdığını dile getirmiştir. Bu çalışma, grip ve grip aşısına yönelik tutumların bilgi eksikliği, bireysel deneyimler, sosyal etkiler ve pandemi sonrası oluşan güvensizlikten etkilendiğini göstermiştir. Aşıya dair farkındalığın artırılması ve olumsuz algıların giderilmesi için etkili sağlık iletişimi büyük önem taşımaktadır.

Keywords

Supporting Institution

The author declared that this study has received no financial support.

Ethical Statement

The ethics approval for this study was obtained from the Marmara University Non-Interventional Research Ethics Committee on 24.12.2024 with the protocol number 09.2024.1554. The ethics approval for this study was obtained from the Marmara University Non-Interventional Research Ethics Committee on 24.12.2024 with the protocol number 09.2024.1554.Informed consent was obtained from all participants involved in the study.

Thanks

Bu çalışmaya katkı sunan tüm katılımcılara, değerli zamanlarını ve deneyimlerini paylaştıkları için teşekkür ederiz.

References

  1. Anggoro, F. K., & Jee, B. D. (2021). The substance of cold: Indonesians’ use of cold weather theory to explain everyday illnesses. Frontiers in Psychology, 12, Article 734044. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.734044
  2. Attepe Özden, S., Tekindal, M., Gedik, T. E., Erim, F., Ege, A., & Tekindal, M. A. (2022). Nitel araştırmaların rapor edilmesi: COREQ kontrol listesinin Türkçe uyarlaması. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, (35), 522-529. https://doi.org/10.31590/ejosat.976957
  3. Bakır-Keser, N., Lüleci, N. E., Hıdıroğlu, S., Açıl, C., Aksoy, E., Öztürk, R. A., Az, Z., & Karavuş, M. (2023). Evaluation of vaccine knowledge of sixth-year medical students during the pandemic: A qualitative study. Klinik Dergisi, 36(2), 124-129.
  4. Cedraschi, C., Saya, L., Klein, P., Bordet, M. F., & Carrat, F. (2013). Representations of influenza and influenza-like illness in the community--a qualitative study. BMC family practice, 14, 15. https://doi.org/10.1186/1471-2296-14-15
  5. Day, M. E., Klein, M., Sucharew, H., Carol Burkhardt, M., Reyner, A., Giles, D., Beck, A. F., & Schlaudecker, E. P. (2022). Declining influenza vaccination rates in an underserved pediatric primary care center during the COVID-19 pandemic. Vaccine, 40(44), 6391–6396. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2022.09.016
  6. Dubé, E., Gagnon, D., & MacDonald, N. E. (2020). COVID-19 pandemic and influenza vaccine hesitancy: What should we expect? Human Vaccines & Immunotherapeutics, 16(5), 1027–1029. https://doi.org/10.1080/21645515.2020.1749317
  7. Galistiani, G. F., Matuz, M., Matuszka, N., Doró, P., Schváb, K., Engi, Z., & Benkő, R. (2021). Determinants of influenza vaccine uptake and willingness to be vaccinated by pharmacists among the active adult population in Hungary: a cross-sectional exploratory study. BMC Public Health, 21(1), 521. https://doi.org/10.1186/s12889-021-10572-8
  8. Hamilton, A. B., & Finley, E. P. (2019). Qualitative methods in implementation research: An introduction. Psychiatry Research, 280, 112516. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2019.112516

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology and Social Studies of Science and Technology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 28, 2025

Submission Date

July 14, 2025

Acceptance Date

September 23, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 19

APA
Karavuş, M., Tüzün, Z., Kazez, Ş., Hıdıroğlu, S., Durgut, B., Günay, Ö., Akgünoğlu, O., Çarşanbalı, B., Lüleci, N. E., & Sayar, M. E. (2025). İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 95-112. https://doi.org/10.21733/ibad.1742075
AMA
1.Karavuş M, Tüzün Z, Kazez Ş, et al. İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD. 2025;(19):95-112. doi:10.21733/ibad.1742075
Chicago
Karavuş, Melda, Zeynep Tüzün, Şevval Kazez, et al. 2025. “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum Ve Algılarının Niteliksel Analizi”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 19: 95-112. https://doi.org/10.21733/ibad.1742075.
EndNote
Karavuş M, Tüzün Z, Kazez Ş, Hıdıroğlu S, Durgut B, Günay Ö, Akgünoğlu O, Çarşanbalı B, Lüleci NE, Sayar ME (December 1, 2025) İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi 19 95–112.
IEEE
[1]M. Karavuş et al., “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi”, IBAD, no. 19, pp. 95–112, Dec. 2025, doi: 10.21733/ibad.1742075.
ISNAD
Karavuş, Melda - Tüzün, Zeynep - Kazez, Şevval - Hıdıroğlu, Seyhan - Durgut, Beyza - Günay, Özgün - Akgünoğlu, Oğuzhan - Çarşanbalı, Berkay - Lüleci, Nimet Emel - Sayar, Mehmet Emir. “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum Ve Algılarının Niteliksel Analizi”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi. 19 (December 1, 2025): 95-112. https://doi.org/10.21733/ibad.1742075.
JAMA
1.Karavuş M, Tüzün Z, Kazez Ş, Hıdıroğlu S, Durgut B, Günay Ö, Akgünoğlu O, Çarşanbalı B, Lüleci NE, Sayar ME. İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD. 2025;:95–112.
MLA
Karavuş, Melda, et al. “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum Ve Algılarının Niteliksel Analizi”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, no. 19, Dec. 2025, pp. 95-112, doi:10.21733/ibad.1742075.
Vancouver
1.Melda Karavuş, Zeynep Tüzün, Şevval Kazez, Seyhan Hıdıroğlu, Beyza Durgut, Özgün Günay, Oğuzhan Akgünoğlu, Berkay Çarşanbalı, Nimet Emel Lüleci, Mehmet Emir Sayar. İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD. 2025 Dec. 1;(19):95-112. doi:10.21733/ibad.1742075

Cited By