Araştırma Makalesi

İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi

Sayı: 19 28 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi

Öz

Grip (influenza), ani başlayan ateş, miyalji, halsizlik ve değişken şiddette solunum yolu tutulumu ile kendini gösteren, küresel ölçekte akut solunum yolu enfeksiyonlarına yol açan ve risk gruplarında yüksek mortalite ile morbiditeye neden olan bulaşıcı bir hastalıktır. Grip aşısının salgınların önlenmesinde en etkili yöntem olduğu, ancak toplumda aşı farkındalığının istenen seviyelere ulaşamadığı literatürde vurgulanmıştır. Bu araştırma, İstanbul'da yaşayan yetişkin bireylerin grip aşısına yönelik farkındalık, tutum ve algılarını niteliksel olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sağlık çalışanı olmayan 20-69 yaş arası 20 bireylerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, veriler tematik içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Katılımcıların büyük kısmı grip aşısı hakkında sınırlı bilgiye sahip olduğunu belirtmiş, uygulama yerleri ve aşıya ulaşım konularında belirsizlik yaşandığı görülmüştür. Grip aşısı yaptırmama gerekçeleri çeşitlilik göstermektedir. Bazı katılımcılar kendilerini gripten koruyabildiklerini ya da grip hastalığını ciddi bir sağlık sorunu olarak görmediklerini belirtmiş, bir kısmı ise sağlıklı oldukları için aşıya ihtiyaç duymadıklarını ifade etmiştir. Doğal yollarla iyileşmenin mümkün olduğuna inanan katılımcılar da bulunurken, az sayıda katılımcı aşının varlığından haberdar olmadığını veya aşıya karşı kişisel kaygılar taşıdığını dile getirmiştir. Bu çalışma, grip ve grip aşısına yönelik tutumların bilgi eksikliği, bireysel deneyimler, sosyal etkiler ve pandemi sonrası oluşan güvensizlikten etkilendiğini göstermiştir. Aşıya dair farkındalığın artırılması ve olumsuz algıların giderilmesi için etkili sağlık iletişimi büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Sorumlu yazar, bu çalışmanın herhangi bir finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Etik Beyan

Etik kurul onayı Marmara Üniversitesi İlaç ve Tıbbi Cihaz Dışı Araştırmalar Etik Kurulundan 24.12.24 tarihinde 09.2024.1554 protokol numarası ile alınmıştır. Ayrıca ilgili üniversiteden kurum izni alınmıştır. Çalışma süresince Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesine uyulmuştur. Katılımcıların tamamından aydınlatılmış onam alınmıştır

Teşekkür

Bu çalışmaya katkı sunan tüm katılımcılara, değerli zamanlarını ve deneyimlerini paylaştıkları için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Anggoro, F. K., & Jee, B. D. (2021). The substance of cold: Indonesians’ use of cold weather theory to explain everyday illnesses. Frontiers in Psychology, 12, Article 734044. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.734044
  2. Attepe Özden, S., Tekindal, M., Gedik, T. E., Erim, F., Ege, A., & Tekindal, M. A. (2022). Nitel araştırmaların rapor edilmesi: COREQ kontrol listesinin Türkçe uyarlaması. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, (35), 522-529. https://doi.org/10.31590/ejosat.976957
  3. Bakır-Keser, N., Lüleci, N. E., Hıdıroğlu, S., Açıl, C., Aksoy, E., Öztürk, R. A., Az, Z., & Karavuş, M. (2023). Evaluation of vaccine knowledge of sixth-year medical students during the pandemic: A qualitative study. Klinik Dergisi, 36(2), 124-129.
  4. Cedraschi, C., Saya, L., Klein, P., Bordet, M. F., & Carrat, F. (2013). Representations of influenza and influenza-like illness in the community--a qualitative study. BMC family practice, 14, 15. https://doi.org/10.1186/1471-2296-14-15
  5. Day, M. E., Klein, M., Sucharew, H., Carol Burkhardt, M., Reyner, A., Giles, D., Beck, A. F., & Schlaudecker, E. P. (2022). Declining influenza vaccination rates in an underserved pediatric primary care center during the COVID-19 pandemic. Vaccine, 40(44), 6391–6396. https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2022.09.016
  6. Dubé, E., Gagnon, D., & MacDonald, N. E. (2020). COVID-19 pandemic and influenza vaccine hesitancy: What should we expect? Human Vaccines & Immunotherapeutics, 16(5), 1027–1029. https://doi.org/10.1080/21645515.2020.1749317
  7. Galistiani, G. F., Matuz, M., Matuszka, N., Doró, P., Schváb, K., Engi, Z., & Benkő, R. (2021). Determinants of influenza vaccine uptake and willingness to be vaccinated by pharmacists among the active adult population in Hungary: a cross-sectional exploratory study. BMC Public Health, 21(1), 521. https://doi.org/10.1186/s12889-021-10572-8
  8. Hamilton, A. B., & Finley, E. P. (2019). Qualitative methods in implementation research: An introduction. Psychiatry Research, 280, 112516. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2019.112516

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

14 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

23 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Karavuş, M., Tüzün, Z., Kazez, Ş., Hıdıroğlu, S., Durgut, B., Günay, Ö., Akgünoğlu, O., Çarşanbalı, B., Lüleci, N. E., & Sayar, M. E. (2025). İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 95-112. https://doi.org/10.21733/ibad.1742075
AMA
1.Karavuş M, Tüzün Z, Kazez Ş, vd. İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD. 2025;(19):95-112. doi:10.21733/ibad.1742075
Chicago
Karavuş, Melda, Zeynep Tüzün, Şevval Kazez, vd. 2025. “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, sy 19: 95-112. https://doi.org/10.21733/ibad.1742075.
EndNote
Karavuş M, Tüzün Z, Kazez Ş, Hıdıroğlu S, Durgut B, Günay Ö, Akgünoğlu O, Çarşanbalı B, Lüleci NE, Sayar ME (01 Aralık 2025) İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi 19 95–112.
IEEE
[1]M. Karavuş vd., “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi”, IBAD, sy 19, ss. 95–112, Ara. 2025, doi: 10.21733/ibad.1742075.
ISNAD
Karavuş, Melda - Tüzün, Zeynep - Kazez, Şevval - Hıdıroğlu, Seyhan - Durgut, Beyza - Günay, Özgün - Akgünoğlu, Oğuzhan - Çarşanbalı, Berkay - Lüleci, Nimet Emel - Sayar, Mehmet Emir. “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi. 19 (01 Aralık 2025): 95-112. https://doi.org/10.21733/ibad.1742075.
JAMA
1.Karavuş M, Tüzün Z, Kazez Ş, Hıdıroğlu S, Durgut B, Günay Ö, Akgünoğlu O, Çarşanbalı B, Lüleci NE, Sayar ME. İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD. 2025;:95–112.
MLA
Karavuş, Melda, vd. “İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, sy 19, Aralık 2025, ss. 95-112, doi:10.21733/ibad.1742075.
Vancouver
1.Melda Karavuş, Zeynep Tüzün, Şevval Kazez, Seyhan Hıdıroğlu, Beyza Durgut, Özgün Günay, Oğuzhan Akgünoğlu, Berkay Çarşanbalı, Nimet Emel Lüleci, Mehmet Emir Sayar. İstanbul’da Yetişkinlerin Grip Aşısına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Algılarının Niteliksel Analizi. IBAD. 01 Aralık 2025;(19):95-112. doi:10.21733/ibad.1742075

Cited By