An Overview of Social Studies Education within the Framework of Sustainable Economic Development

Öz

One of the leading areas in the development processes of societies and countries is the economy. Economic development can only be achieved through a conscious society. Education is one of the important requirements for the formation of individuals and societies that are aware of advanced economic systems. Social studies education is a broad discipline that covers disciplines such as history, geography, citizenship, sociology and economics. Giving future generations the basic knowledge and skills they need to have in the field of economics is one of the goals of the social studies course. In this context, this research was carried out to determine whether the content related to green economy, blue economy, bio economy and circular economy models, which are accepted for sustainable economic development understanding, are included in social studies education. The research was conducted in accordance with document analysis, one of the qualitative research methods. In the study, the 2024 Social Studies Course Curriculum was used as a document and subjected to descriptive analysis. As a result of the research, it was determined that the content of the 2024 Social Studies Curriculum includes the efficient use of natural resources, human and natural environment interaction, production, distribution, consumption, national development, entrepreneurship, budget, savings, financial literacy and sustainability literacy. However, it was observed that the curriculum did not include direct learning areas and process components related to sustainable economic development models. Based on the findings of the study, it was suggested that the content of education, especially social studies education, could be enriched in terms of sustainable economic development models. It is hoped that the research will contribute scientifically to the process of future generations to live in socioeconomic prosperity.

Anahtar Kelimeler

• Social studies education
• economics education
• sustainable economic development models

Sosyal Bilgiler Eğitimine Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Çerçevesinde Bir Bakış

Öz

Toplumların ve ülkelerin kalkınma süreçlerinde önde gelen alanlardan bir tanesi ekonomidir. Ekonomik kalkınmanın sağlanabilmesi ise özellikle bilinçli bir toplum sayesinde mümkün olabilir. Gelişmiş ekonomik sistemler hakkında bilinçli bireyler ve toplumların oluşabilmesi için eğitim önemli gerekliliklerdendir. Eğitim öğretim faaliyetleri içerisinde sosyal bilgiler eğitimi, tarih, coğrafya, vatandaşlık, sosyoloji ve ekonomi gibi bilim dallarını kapsayan geniş bir disiplindir. Ekonomi alanında gelecek nesillere sahip olmaları gereken temel bilgi ve becerileri kazandırmak sosyal bilgiler dersinin hedeflerindendir. Bu bağlamda bu araştırma, sürdürülebilir ekonomik kalkınma anlayışına yönelik olarak kabul gören yeşil ekonomi, mavi ekonomi, biyoekonomi ve döngüsel ekonomi modelleri ile ilgili içeriklerin sosyal bilgiler eğitiminde yer alma durumlarını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine uygun olarak yürütülmüştür. Çalışmada 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (SBDÖP) doküman olarak kullanılarak betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda; 2024 SBDÖP içeriğinde ekonomi ile ilgili olarak doğal kaynakların verimli kullanımı, insan ve doğal çevre etkileşimi, üretim, dağıtım, tüketim, milli kalkınma, girişimcilik, bütçe, tasarruf, finansal okuryazarlık ve sürdürülebilirlik okuryazarlığı konularının yer aldığı tespit edilmiştir. Ancak öğretim programında sürdürülebilir ekonomik kalkınma modelleri ile ilgili doğrudan öğrenme alanları ve süreç bileşenlerinin bulunmadığı görülmüştür. Araştırmanın bulgularına dayanarak eğitim ve özellikle sosyal bilgiler eğitimi içeriğinin sürdürülebilir ekonomik kalkınma modelleri bakımından zenginleştirilebileceği önerisinde bulunulmuştur. Araştırmanın, gelecek nesillerin sosyoekonomik refah içerisinde yaşayabilmeleri sürecine bilimsel anlamda katkı sağlaması umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler eğitimi
• ekonomi eğitimi
• sürdürülebilir ekonomik kalkınma modelleri

Kaynakça

1. Ahmed, M. M., & Shimada, K. (2019). The effect of renewable energy consumption on sustainable economic development: Evidence from emerging and developing economies. Energies, 12(15), 2954. https://doi.org/10.3390/en12152954
2. Al, İ. (2019). Sürdürülebilir kalkınma ve yeşil ekonomi: Türkiye için bir endeks önerisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 112-124. doi: https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=780992
3. Aldieri, L., & Vinci, C. P. (2018). Green economy and sustainable development: The economic impact of innovation on employment. Sustainability, 10(10), 3541. https://doi.org/10.3390/su10103541
4. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28. https://dergipark.org.tr/en/pub/deuhfed/issue/46796/586804
5. Bell, D. V. J. (2016). Twenty-first century education: Transformative education for sustainability and responsible citizenship. Journal of teacher education for sustainability, 18(1), 48-56. https://doi.org/10.1515/jtes-2016-0004
6. Buchanan, L. B. & Crawford, E. O. (2015). Teaching for Sustainability in a Social Studies Methods Course: Opportunities and Challenges. Social Studies Research and Practice, 10(2). pp. 135-158. https://doi.org/10.1108/SSRP-02-2015-B0012
7. Bulut, B., & Çakmak, Z. (2018). Sürdürülebilir kalkınma eğitimi ve öğretim programlarına yansımaları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2680-2697. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/623591
8. Canbulut, S. (2024). Sürdürülebilir ekonomik kalkınmada biyoekonomi yaklaşımı ve Türkiye. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.

9. Cansız Aktaş, M. (2019). Nitel veri toplama teknikleri. Özmen, H. & Karamustafaoğlu, O. (Edt.), Eğitimde araştırma yöntemleri içinde (114-135). Pegem Akademi.
10. Ciriminna, R., Albanese, L., Meneguzzo, F., & Pagliaro, M. (2022). Educating the managers of the bioeconomy. Journal of Cleaner Production, 366, 132851. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132851
11. D'Amato, D., Droste, N., Allen, B., Kettunen, M., Lähtinen, K., Korhonen, J., ... & Toppinen, A. (2017). Green, circular, bio economy: A comparative analysis of sustainability avenues. Journal of cleaner production, 168, 716-734.
12. Debrah, J. K., Vidal, D. G., & Dinis, M. A. P. (2021). Raising awareness on solid waste management through formal education for sustainability: A developing countries evidence review. Recycling, 6(1), 1. https://doi.org/10.3390/recycling6010006
13. Dinç, E., & Acun, A. (2017). Sosyal bilgiler dersinde ekonomi ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili konuların öğretiminde güncel olayların kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(41), 29-46. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/399524
14. Diyar, S., Akparova, A., Toktabayev, A., & Tyutunnikova, M. (2014). Green economy–innovation-based development of Kazakhstan. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 140, 695-699. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.04.497
15. Dogaru, L. (2021). Green economy and green growth—Opportunities for sustainable development. Proceedings, 63(1), 70. https://doi.org/10.3390/proceedings2020063070
16. Elegbede, I.O., Akintola, S.L., Azeez Jimoh, A.A., Jolaosho, T.L., Godfrey, S.S., Oliveira, A., Oladosu, A.O., Ramalho, D.C., Moruf, R.O., Afolabi, S. & Oloko, A., (2023). Blue Economy (Sustainability). In: Idowu, S., Schmidpeter, R., Capaldi, N., Zu, L., Del Baldo, M., Abreu, R. (eds) Encyclopedia of Sustainable Management. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-02006-4_401-1
17. García-González, E., Albareda-Tiana, S., Solís-Espallargas, C., & Jiménez-Fontana, R. (2022). Transformative education for sustainable consumption. Trends in Higher Education, 1(1), 1-15. https://doi.org/10.3390/higheredu1010001
18. Gedik, Y. (2020). Sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarla sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 3(3), 196-215. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijephss/issue/54205/722850
19. Hayta, N. & Akhan, N. E. (2014). İlköğretim sosyal bilgiler derslerinde ekonomi okuryazarlığının geliştirilmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 181(181), 205-230. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsadergisi/article/230376
20. Irawan, C. B., & Harnani, S. (2022). Eligibility of education and the important role of green economy in reducing poverty level. Jurnal Manajemen Jayanegara, 4(1), 32-39. https://jurnal.stiekn.ac.id/index.php/jmj/article/view/47
21. İbret, B. Ü., & Demirtaş, A. (2025). Sosyal bilgiler eğitiminde sürdürülebilir kalkınma: 2010–2024 yılları arasında hazırlanan lisansüstü tezlerin sistematik incelemesi. Temel Eğitim 7(29), 1-25. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1663967
22. Kalnbalkite, A., Pubule, J., & Blumberga, D. (2022). Education for advancing the implementation of the green deal goals for bioeconomy. Environmental and Climate Technologies, 26(1), 75-83. https://doi.org/10.2478/rtuect-2022-0007
23. Kardaş İşler, N. (2023). İlkokul sosyal bilgiler dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve yenilenmiş Bloom taksonomisi kapsamında incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 472-486. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1129679
24. Kaya, M. F., & Tomal, N. (2011). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma eğitimi açısından incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1(2), 49-65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ebader/article/554597
25. Kılıç, F., & Ay Türkmen, M. (2020). Sürdürülebilir kalkınma anlayışına yönelik döngüsel ekonomi modeli. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(4), 2538-2556 https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.20.11.1452
26. Kioupi, V., & Voulvoulis, N. (2019). Education for sustainable development: A systemic framework for connecting the SDGs to educational outcomes. Sustainability, 11(21), 6104. https://doi.org/10.3390/su11216104
27. Kirchherr, J., & Piscicelli, L. (2019). Towards an education for the circular economy (ECE): five teaching principles and a case study. Resources, Conservation and Recycling, 150, 104406. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2019.104406
28. Klarin, T. (2018). The concept of sustainable development: From its beginning to the contemporary issues. Zagreb International Review of Economics & Business, 21(1), 67-94. https://doi.org/10.2478/zireb-2018-0005
29. Koyuncu, T., & Karabulut, T. (2021). Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma ve yeşil ekonomi açısından yenilenebilir enerji: Ampirik bir çalışma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(2), 466-482. https://doi.org/10.17130/ijmeb.800169
30. Laius, A., Saarna, R., & Kont, M. (2024). Secondary school students’ understanding of circular economy and recycling at a small rural school. Interdisciplinary Journal of Environmental and Science Education, 20(3), e2409. https://doi.org/10.29333/ijese/14620
31. Lee, K. H., Noh, J., & Khim, J. S. (2020). The blue economy and the United Nations’ sustainable development goals: Challenges and opportunities. Environment international, 137, 105528. https://doi.org/10.1016/j.envint.2020.105528
32. Lewandowski, I., Gaudet, N., Lask, J., Maier, J., Tchouga, B., & Vargas-Carpintero, R. (2018). Context. in Bioeconomy. 5–16. https://doi.org/10.1007/978-3-319-68152-8
33. Martínez-Vázquez, R. M., Milán-García, J., & de Pablo Valenciano, J. (2021). Challenges of the blue economy: Evidence and research trends. Environmental Sciences Europe, 33(1), 61. https://doi.org/10.1186/s12302-021-00502-1
34. Mavi, D. (2023). XI. Kalkınma Planı’nda eğitim politikaları: Millî Eğitim Bakanlığı’nın görevleri nelerdir?. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (41), 36-49. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1227445
35. Millî Eğitim Bakanlığı, (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7. sınıflar), Ankara: MEB.
36. Millî Eğitim Bakanlığı, (2024). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (4, 5, 6 ve 7. sınıflar): Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Ankara: MEB Yayınları.
37. Mitula, M. G. (2023). A study on the importance of the blue economy education to all citizens of Zanzibar. The Journal of Maritime Science and Technology (JMST), 1(1), 21-26. https://journal.dmi.ac.tz/index.php/1DMI1/article/view/27
38. Önder, H. (2018). Sürdürülebilir kalkınma anlayışında yeni bir kavram: döngüsel ekonomi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (57), 196-204. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/525632
39. Özkara, F. Ç., & Keklik, A. (2021). Gelecek için biyoekonomi kavramı: Bir drama atölyesi. Yaratıcı Drama Dergisi, 16(1), 1-20. https://dergipark.org.tr/en/pub/ydrama/issue/60339/880753
40. Özuyar, P., & Gürsoy, Ç. (2021). Türkiye’deki bilimsel yayınlarda döngüsel ekonomi teriminin yeri. İşletme Akademisi Dergisi, 2(4), 315-331. https://doi.org/10.26677/TR1010.2021.910
41. Pubule, J., Blumberga, A., Rozakis, S., Vecina, A., Kalnbalkite, A., & Blumberga, D. (2020). Education for advancing the implementation of the bioeconomy goals: An analysis of Master study programmes in bioeconomy. Environmental and Climate Technologies, 24(2), 149-159. https://doi.org/10.2478/rtuect-2020-0062
42. Puspaningtyas, M., & Harnani, S. (2021). Education and technology in human capital management studies in Indonesia. Jurnal Manajemen Jayanegara, 1(1), 1-2. https://jurnal.stiekn.ac.id/index.php/jmj/article/view/94
43. Rusmingsih, D., & Afriani, I. A. H. (2021). Education and economic development in Indonesia based on human capital theoretical perspective. Splash Magz, 1(1), 46-52. https://ssrn.com/abstract=3890160
44. Sakellaris, G. (2021). Bioeconomy education. in Bio#Futures; Koukios, E., Sacio-Szyma´nska, A., Eds.; Springer. 489–506. https://doi.org/10.1007/978-3-030-64969-2
45. Segura, E. A. & Zamar, M. D. G. (2021). Sustainable economic development in higher education institutions: A global analysis within the SDGs framework. Journal of Cleaner Production, 294, 126133. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.126133
46. Tosun, A., & Gökçe, N. (2024). 2018 ve 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının sürdürülebilir kalkınma amaçları açısından incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(40), 249–283. https://doi.org/10.29228/INESJOURNAL.78214
47. Tunç, K. (2022). Türkiye ve seçilmiş OECD ülkelerinde eğitim ve kalkınma ilişkisinin sınanması: ARDL modeliyle kanıtlar. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(1), 146-160. https://doi.org/10.46849/guiibd.1123092
48. Tutar, F., & Ekici, M. (2022). Türkiye'de tarım eksenli sürdürülebilir kalkınma için biyoekonomi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3), 595-610. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1034343
49. United Nations Environment Programme, (2024). https://www.unep.org/regions/asia-and-pacific/regional-initiatives/supporting-resource-efficiency/green-economy (Erişim tarihi: 2.10.2024).
50. Urmetzer, S., Lask, J., Vargas-Carpintero, R., & Pyka, A. (2020). Learning to change: Transformative knowledge for building a sustainable bioeconomy. Ecological Economics, 167, 106435. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2019.106435
51. Walshe, N. (2017). An interdisciplinary approach to environmental and sustainability education: developing geography students’ understandings of sustainable development using poetry. Environmental Education Research, 23(8), 1130–1149. https://doi.org/10.1080/13504622.2016.1221887
52. Wang, G., Sadiq, M., Bashir, T., Jain, V., Ali, S. A., & Shabbir, M. S. (2022). The dynamic association between different strategies of renewable energy sources and sustainable economic growth under SDGs. Energy Strategy Reviews, 42, 100886. https://doi.org/10.1016/j.esr.2022.100886
53. World Bank, (2017). The Potential of the Blue Economy: Increasing long-term benefits of the sustainable use of marine resources for small island developing states and coastal least developed countries. World Bank, Washington DC. http://projects.mcrit.com/blueeconomy/images/WB_REFDOC.pdf
54. Yalçınkaya, E., & Er, T. (2019). Sosyal bilgiler eğitiminde finansal okuryazarlık. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 9(1), 1-24. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/748456
55. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin yayıncılık.
56. Yılmaz, V. (2017). Yeşil büyüme ve Türkiye’ de uygulanabilirliği. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Cumhuriyet Üniversitesi.