Kültürün Genç Kuşaklara Aktarılması: Halıcılık Geleneğinin Yaşatılması

Öz

Bu çalışma, bir proje kapsamında yürütülmüştür. Araştırmada, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin halı dokuma kültürel mirasına ve dolaylı olarak geleneklere ilişkin farkındalıklarının, müze temelli eğitim programları aracılı- ğıyla nasıl şekillendiği incelenmiştir Araştırmada, kültürel mirasın genç kuşaklara aktarımı bağlamında müze deneyimlerinin rolü değerlendirilmektedir. Çalışma kapsamında, dördüncü sınıfta öğrenim gören toplam 22 öğrenciden 21’i bir müze gezisine katılmıştır; bir öğrenci gezi günü rahatsızlığı nedeniyle etkinliğe dahil olamamıştır. Nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veri toplamak amacıyla gezi öncesinde ve sonrasında açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi ve sürekli karşılaştırmalı analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, programın öğrencilere halı dokumaya ilişkin tarihsel ve teknik bilgi kazandırmakla kalmayıp aynı zamanda kültürel farkındalık ve duygusal bağlılık geliştirdiğini ortaya koymuştur. Öğrenciler özellikle uygulamalı halı dokuma etkinliklerinin, anlatı temelli yöntemlerin ve rehber anlatımlarının öğrenme sürecine katkısını vurgulamışlardır. Çalışma, deneyim temelli öğrenme etkinliklerinin kültürel miras eğitimine entegre edilmesinin geleneksel sanatlara ilgiyi artırabileceğini ve kültürel bilginin kuşaklar arası aktarımına katkı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır. Öğrencilerin kültürel farkındalıklarının, geleneklere duyarlılıklarının ve onları aktarma sorumluluklarının arttığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel miras
• Müze temelli eğitim
• halı dokuma
• Deneyim temelli öğrenme
• Kuşaklar arası bilgi aktarımı
• Kültürel farkındalık

The Transmission of Culture to Younger Generations: Preserving the Tradition of Carpet Weaving

Öz

This study was conducted within the scope of a project and examines how primary school 4th-grade students’ awareness of carpet weaving cultural heritage and, indirectly, traditions is shaped through museum-based educational programs. The study evaluates the role of museum experiences in the context of the transmission of cultural heritage to younger generations. In this research, 21 4th-grade primary school students participated in a museum visit. A qualitative research method was adopted, and open-ended questions were asked before and after the visit to collect data. The collected data were analyzed using content analysis and constant comparative analysis techniques. The findings reveal that the program not only provided students with historical and technical knowledge about carpet weaving but also fostered cultural awareness and emotional attachment. Students particularly emphasized the contribution of hands-on carpet weaving experiences, storytelling methods, and guide narratives to the learning process. The study suggests that integrating experiential learning activities into cultural heritage education can enhance interest in traditional arts and contribute to the intergenerational transfer of cultural knowledge. It was observed that students developed increased cultural awareness, sensitivity to traditions, and a sense of responsibility for passing them on.

Anahtar Kelimeler

• Cultural heritage
• Museum-based education
• Carpet weaving
• Experiential learning
• intergenerational knowledge transfer
• Cultural

Kaynakça

1. Referans1 Altaş, Ş. ve Ergen, F. D. (2021). Kültürel Mirasımıza Yapılan Tahripçilik Konusunda Öğrencilerin Bilinçlendirilmesine Yönelik Bir Çalışma, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(4): 2913-2927.
2. Referans2 Barbieri, C. ve Mahoney, E. (2010). Cultural Tourism Behaviour and Preferences Among the Live‐performing Arts Audience: an Application of The Univorous–omnivorous Framework, International Journal of Tourism Research, 12(5): 481-496.
3. Referans3 Bayazit, M., Ceylan, U. ve Saylan, U. (2012). Geleneksel El Sanatlarının Bölge Turizmine Etkisi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1): 899-908.
4. Referans4 Binkley, J. (2006). Cultural Heritage and Tourism: an Exploration of the Meaning of Heritage for the Tourist Experience, Tourism Management, 27(1): 1-10.
5. Referans5 Ceylan, S., Emiroğlu Aydın, F. ve Bulut, İ. (2023). Kültürel Bir Miras Olan Taşpınar (Aksaray) Eldokuma Halılarının Korunması ve Turistik Ürün Olarak Sürdürülebilirliği, Uludağ Üniversitesi Fen-EdebiyatFakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(44): 229-247.
6. Referans6 Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2002). Research Methods in Education. London: Routledge.
7. Referans7 Creswell, J. W. ve Poth, C. N. (2018). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches. New Delhi: Sage Yayınları.
8. Referans8 Deniz, B. (2005). Anadolu-Türk Halı Sanatının Kaynakları, Sanat Tarihi Dergisi, 14(7): 79-103.

9. Referans9 Glaser, B. G. ve Strauss, A. L. (2017). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. New York: Routledge Yayınları.
10. Referans10 Harrison, R. (2012). Heritage: Critical Approaches. London: Routledge Yayınları.
11. Referans11 Johnson, L. ve Lee, M. (2018). Tourism and Cultural Heritage: Examining the Relationship Between Preservation and Public Engagement, Journal of Tourism and Cultural Change, 16(3): 204-218.
12. Referans12 Kamaruddin, Z. (2013). Sustainability of Malay Traditional Craft and Craftmanship as Cultural Heritage in Kuala Kangsar, Perak, Malaysia, Journal of Architecture, Planning and Construction Management, 3(1): 152-170.
13. Referans13 Karakaş, N. ve Kılıç, F. (2020). Cultural Heritage Products and Consumer Behavior in Turkey: The case of carpets, Journal of Turkish Tourism Research, 18(3): 221-235.
14. Referans14 Kaygalak Çelebi, S. (2024). An Exploratory Study About Child-Friendly Trips: Tour Guides Perspectives, Tourism: An International Interdisciplinary Journal, 72(3): 500-512.
15. Referans15 Kolb, D. A. (2015). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development (2nd ed.). New Jersey: Pearson Education Yayınları.
16. Referans16 Lowenthal, D. (2015). The Heritage Crusade and the Spoils of History. United Kingdom: Cambridge University Yayınları.
17. Referans17 Lukić, T., Stojanović, T., Đerčan, B., Bubalo Živković, M. ve Živković, J. (2015). The Geographical Aspects of Traditional Handicrafts in Serbia, European Researcher. Series A, 100(11): 531-545. https://doi.org/10.13187/er.2015.100.747
18. Referans18 McDonald, J. ve Simpson, S. (2017). Heritage Tourism and its role in Education, Journal of Heritage Tourism, 12(4): 315-325.
19. Referans19 Mellegård, V. ve Boonstra, W. J. (2020). Craftsmanship as a Carrier of Indigenous and Local Ecological Knowledge: Photographic Insights from Sámi Duodji and Archipelago Fishing, Society & Natural Resources, 33(10): 1252-1272.
20. Referans20 Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. New Delhi: Yayınları.
21. Referans21 Özdemir, F. (2021). Modernizing Traditional Crafts: The Fusion of Traditional Turkish Carpet Weaving Techniques and Contemporary Design, International Journal of Design and Craft Studies, 25(4): 98-112.
22. Referans22 Öztürk, T. ve Aktaş, G. (2020). The Role of Traditional Handicrafts in Local Culture Preservation and Tourism Development: A Case Study from Anatolia, International Journal of Tourism and Hospitality Management, 15(2): 52-67.
23. Referans23 Pine, B. J. ve Gilmore, J. H. (2011). The Experience Economy (Updated ed.). Boston: Harvard Business Review Yayınları.
24. Referans24 Stringer, E. T. ve Aragón, A. O. (2020). Action Research (fifth edition). The United States of America: Sage Publications Yayınları.
25. Referans25 Sullivan, R. ve Parsons, E. (2012). Tourism and Cultural Heritage: a Relationship that Works, Annals of Tourism Research, 39(3): 989-1008.
26. Referans26 Tilden, F. (2007). Interpreting Our Heritage. North Carolina: University of North Carolina Yayınları.
27. Referans27Tseëlon, E. (2017). Reading Traditional Crafts and National Costumes Through the Concept of Threshold: The Oriental carpet as a case study, Critical Studies in Fashion & Beauty, 8(2): 239-274.
28. Referans28 Tyosoft. (2024, Nisan 10). Silikon Vadisi yöneticilerinin çocukları teknoloji olmayan okula gidiyor. https://www.tyosoft.com/tr/blog/silikon-vadisi-yoneticilerinin-cocuklari-teknoloji-olmayan-okula-gidiyor. Erişim: 26.05.2025
29. Referans29 Üztemur, S., Dinç, E. ve Acun, İ. (2018). Sosyal Bilgiler Öğretiminde Müze ve Tarihi Mekân Kullanımının 7. Sınıf Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Algılarına Etkisi: Bir Eylem Araştırması, Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 11(1): 135-168. https://doi.org/10.30831/akukeg.358211.
30. Referans30 Xu, S. (2024). Integration of Traditional Elements and Modern Education-The Inheritance and Reform of Seal Cutting Art Education, Arts Educa, 38: 344-357.
31. Referans31 Yılmaz, A. ve Demirtaş, M. (2018). The Integration of Carpet Weaving into Tourism: A case Study from Kayseri, Turkey, Journal of Tourism and Cultural Heritage, 10(1): 103-115.
32. Referans32 Yu, P. L., Lertcharnrit, T. ve Smith, G. S. (2023). Heritage and Cultural Heritage Tourism: International Perspectives. İsviçre: Springer Nature Yayınları.
33. Referans33 Zhang, M., Guo, X., Guo, X. ve Jolibert, A. (2023). Consumer Purchase Intention of Intangible Cultural Heritage Products (ICHP): Effects of Cultural Identity, Consumer Knowledge, and Manufacture Type, Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 35(3): 726-744. https://doi.org/10.1108/APJML-11-2021-0831