Kültürel Mirasın Dijitalleşmesi: Sanal Miras Turizmi
Öz
İnsan yaşantısının her aşamasındaki ortak somut/soyut kavramlar kültürel mirası oluşturmakta ve bunlar zamanla zarar görebilmekte veya yok olmaktadır. Bunu önlemek adına, koruma ve arşivleme amacıyla kültürel miras örneklerinin dijital ortama aktarımına başlanmıştır. Sanal, artırılmış, karma gerçeklik ile yapay zeka sistemleri sayesinde kültürel miras ögeleri orijinal formlarına uygun olarak 3 boyutlu ortamlara aktarılabilmektedir. Bu sayede insanların merak ettiği ancak gidemediği ya da erişemediği kültürel miras alanlarını, internet aracılığıyla sanal ortamda ziyaret etme imkanı sağlanmıştır. Kültürel miras turizmine artan talepler, yeni turizm türlerini oluşturarak sanal miras turizmi kavramını ortaya çıkarmıştır. Bu bakış açısıyla değerlendirildiğinde sanal miras turizmi, turizm endüstrisinin geleneksel çeşitliliğine alternatif olarak dönüştürücü bir katkı sağlamakta ve yeni bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Çalışmada konuya dair geniş bir literatür taraması yapılarak, kültürel mirasın dijitalleşme süreçleri, farklı ülkelerdeki dijital miras çalışmaları ile dijital müze örnekleri, dijital mirasın ortaya çıkardığı avantajlar/dezavantajları, Türkiye’deki dijital kültürel miras çalışmaları, sanal miras turizmi ve geleceği hakkında değerlendirmeler yapılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akpınar, S. (2003). Türkiye’nin Turizm Merkezlerinde Ekoturizm Yaklaşımları. Turizm Bakanlığı, Yatırımlar Genel Müdürlüğü Planlama Dairesi Yayınları. 1-5.
- Aliağaoğlu, A. (2004). Sosyo-Kültürel Miras Turizmi ve Türkiye’den Örnekler, Coğrafi Bilimler Dergisi, 2(2): 50-64.
- Alman Arkeoloji Enstitüsü. (2021). Meilenstein des Kulturerhalts in der Südosttürkei: Fertigstellung der Konservierung des Leoparden-Säulen-Gebäudes in Göbekli Tepe. https://www.dainst.org/en/newsroom/meil ensteindes-kulturerhalts-in-der-suedosttuerkei/74, Erişim Tarihi: 05.05.2026.
- Azuma, R. (1997). A survey of Augmented Reality, Presence, Teleoperators and Virtual Environments, 6(4): 355-385.
- Barcelo, J. A. (2009). Computational Intelligence in Archaeology. New York: The IGI Group.
- Bearman, D. and Jennifer T. (1999, 22-26 September). Cultural Heritage Informatics: Selected Papers From ICHIM, International Cultural Heritage Informatics Meeting, Washington, D.C. http://www.dlib.org/dlib/november99/ ichim99_introduction.html. Erişim Tarihi: 25.03.2025.
- Bednarczyk, M. (2017). The Use of Augmented Reality in Geomatics, Proceedings of the International Conference on Environmental Engineering, 10: 1-7. https://doi.org/10.3846/enviro.2017.162.
- Bianchi, C. (2006). Making Online Monuments More Accessible Through İnterface Design, Digital Heritage, Londra. Routledge Yayıncılık. ss. 22.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kültürel Miras Turizmi, Ziyaretçi ve İzleyici Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
15 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
11 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 2