Dergide “Yayın Etiği”, “Araştırma Etiği” ve “Yasal/Özel izin belgesi alınması” ile ilgili kurallara uyduğunu uluslararası standartlara atıf yaparak, hem web sayfasında hem de basılı dergide her biri için ayrı başlık açarak belirtilmiştir. Dergide yayın etiğine uygunluk konusu sadece yazarların sorumluluğuna bırakılmamış, tam metinde dergi yayın etiği konusunda izleneceği yolu açık olarak tanımlanmıştır. Dergide yayımlanacak makalelerde etik kurul izini ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği makalede belirtilmiş olmalıdır. Eğer bu izinlerin alınması gerekli ise, izinin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı açıkça sunulmalıdır. Çalışma insan ve hayvan deneklerinin kullanımını gerektiriyor ise çalışmanın uluslararası deklarasyon, kılavuz vb. uygun gerçekleştirildiği beyan edilmelidir. Dergimizde yayımlanmakta olan çalışmalar ön inceleme, kör hakemlik süreci ve editöryal süreç olmak üzere üç önemli aşamadan geçmektedir. Hakemlik sürecinde her makale en az iki hakem tarafından incelenmektedir. Bu dergide yayımlanan tüm içerikler CC BY-NC 4.0 lisansı ile lisanslanmıştır. (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)
Yazarların Etik Sorumlulukları
CEBED’e çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıda belirtilen etik ilkelere uyması beklenmektedir:
Özgünlük ve Güncellik:
Yazar(lar), CEBED’e gönderdikleri çalışmaların özgün, güncel ve bilimsel katkı sağlayan nitelikte olmasını temin etmelidir.
Kaynak Gösterme ve Atıf:
Yazar(lar), çalışmalarında yararlandıkları tüm kaynaklara doğru, eksiksiz ve uygun biçimde atıfta bulunmalı; gerektiğinde doğrudan alıntılar ilgili kaynakla açıkça belirtilmelidir.
Yazarlık Hakkı:
Çalışmanın bilimsel içeriğine anlamlı bir katkı sağlamayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir. Yazarlık katkıları açıkça tanımlanmalı ve gerektiğinde beyan edilmelidir.
Çıkar Çatışması Beyanı:
Çalışma kapsamında mevcut veya potansiyel çıkar çatışması doğurabilecek tüm durumlar ve ilişkiler açıkça belirtilmelidir.
Veri Paylaşımı:
Değerlendirme süreci kapsamında gerekli görüldüğü takdirde, yazar(lar)dan çalışmalarına ilişkin ham veriler talep edilebilir. Yazar(lar), bu verileri editör veya bilim kuruluna sunmakla yükümlüdür.
Hata ve Düzeltme Sorumluluğu:
Yazar(lar), yayımlanmış veya değerlendirme sürecinde bulunan çalışmalarında herhangi bir hata veya yanlışlık tespit etmeleri durumunda, dergi editörünü derhal bilgilendirmeli ve gerekli düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapmalıdır.
Çoklu Başvuru ve Yayın Etiği:
Aynı çalışma eşzamanlı olarak birden fazla dergiye gönderilmemelidir. Daha önce başka bir dergide yayımlanmış veya değerlendirme süreci devam eden çalışmalar CEBED’e gönderilemez.
Yazarlık Değişiklikleri:
Değerlendirme süreci başladıktan sonra, yazar ekleme, çıkarma veya yazar sırası değiştirme talepleri dikkate alınmaz.
Sempozyum Bildirileri:
Daha önce bir sempozyumda sunulmuş bildiriler, tam metin olarak yayımlanmamış olmak koşuluyla değerlendirmeye kabul edilebilir. Bu durum, makalede dipnot olarak açıkça belirtilmelidir.
Tezlerden Üretilen Çalışmalar:
Lisansüstü tezlerden türetilmiş yayınlarda, çalışmanın ilgili tezden üretildiği açıkça belirtilmeli ve uygun biçimde kaynak gösterilmelidir.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
CEBED Editörleri, derginin yayın politikaları doğrultusunda aşağıda belirtilen etik ilke ve sorumluluklara uymakla yükümlüdür:
Derginin Gelişimi ve Sürdürülebilirliği:
Editörler, derginin ulusal ve uluslararası düzeyde tanınırlığını ve akademik saygınlığını artırmak için gerekli stratejik adımları atmakla sorumludur.
Yayın Kalitesinin Artırılması:
Yayımlanan çalışmaların bilimsel niteliğini ve akademik kalitesini yükseltmeye yönelik süreçleri planlamak, yürütmek ve sürekli iyileştirmek editörlerin sorumluluğundadır.
Etik İlkelerin Uygulanması:
Dergi süreçlerine dahil olan tüm paydaşlar (yazarlar, hakemler, kurul üyeleri ve okuyucular) için etik ilkelerin gözetilmesi, uygulanması ve geliştirilmesi editörlerin görevidir.
Politika ve Yönerge Güncellemeleri:
Derginin gelişimine katkı sağlamak amacıyla, yayın ve etik politikalarında gerekli güncellemeleri yapmak ve bu değişiklikleri şeffaf biçimde kamuoyuna duyurmakla yükümlüdürler.
Web Sayfasının Yönetimi:
Derginin web sayfasını düzenli olarak güncel tutmak, yayımlanan içeriklerin erişilebilirliğini ve doğruluğunu sağlamak editörlerin sorumluluğundadır.
Okuyucu İletişimi ve Geri Bildirim:
Okuyuculardan gelen görüş ve önerileri dikkate almak; yayın, kapsam ve etik konularında gelen geri bildirimleri değerlendirerek derginin gelişimine katkıda bulunmak editörlerin etik yükümlülüklerindendir.
Okuyucu Taleplerine Yanıt:
Okuyuculardan gelen sorulara ve bilgilendirme taleplerine, etik ilkeler çerçevesinde, zamanında ve açıklayıcı biçimde yanıt verilmelidir.
Editörler Kurulu ile İş Birliği:
Editörler Kurulu ile düzenli toplantılar yaparak derginin yayın politikaları, etik ilkeleri ve gelişim stratejileri hakkında görüş alışverişinde bulunmak ve ortak karar süreçlerini yönetmekle sorumludurlar.
Kurul Eğitimi ve Bilgilendirme:
Gerektiğinde Editörler Kurulu üyelerine CEBED’in yayın ve etik politikaları hakkında bilgilendirme ve eğitim desteği sağlamak editörlerin sorumluluğundadır.
Kurul Geri Bildirimi ve Değerlendirme:
Kuruldan gelen geri bildirimleri dikkate alarak derginin yayın süreçlerini sürekli olarak geliştirmek ve bilimsel standartlara uygunluğu sağlamak editörlerin görevleri arasındadır.
Tarafsızlık ve Bilimsel Değerlendirme:
Kurul üyelerinin tarafsız biçimde hareket etmelerini sağlamak, değerlendirmelerin yalnızca bilimsel ölçütler temelinde yapılmasını teşvik etmek editörlerin etik yükümlülüğüdür.
Değerlendirme Sürecinin Yönetimi:
Gönderilen çalışmaların konularına göre uygun Editörler Kurulu üyelerini belirlemek, değerlendirme süreçlerinde iletişimi sağlamak ve sürecin adil biçimde yürütülmesini temin etmek editörlerin sorumluluğundadır.
Alan Editörlerinin Etik Görev ve Sorumlulukları
CEBED Alan Editörleri, derginin yayın ilkeleri ve etik politikaları doğrultusunda aşağıdaki görev ve sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür:
Hakem Seçimi:
Aday çalışmanın konusu, yöntemi ve kapsamına uygun uzmanlık alanına sahip hakemleri belirlemekle sorumludurlar.
Hakem Rehberliği:
Hakemlerin değerlendirme sürecinde ihtiyaç duyabilecekleri bilgi, yönlendirme ve rehberliği sağlamak Alan Editörlerinin görevidir.
Çıkar Çatışması Gözetimi:
Yazarlar ile hakemler arasında olası çıkar çatışmalarını tespit etmek ve bu tür durumların değerlendirme sürecini etkilememesi için gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.
Gizlilik İlkesi:
Değerlendirme sürecine ilişkin hakem kimlikleri ve iletişim bilgileri gizli tutulmalı; bu bilgiler yalnızca yetkili kişilerle paylaşılmalıdır.
Tarafsızlık ve Bilimsel Değerlendirme:
Hakemleri tarafsız, nesnel ve bilimsel ölçütlere dayalı değerlendirme yapmaları konusunda teşvik etmek Alan Editörlerinin etik sorumluluklarındandır.
Hakem İletişimi:
Hakemlerin derginin yayımlama ve etik politikalarına ilişkin sorularını yanıtlamak; gerektiğinde sürece ilişkin açıklayıcı bilgilendirme yapmakla yükümlüdürler.
Hakem Havuzunun Geliştirilmesi:
Derginin hakem havuzunu genişletmek, güncel tutmak ve alanında yetkin yeni hakemleri sürece dahil etmek Alan Editörlerinin sorumluluğundadır.
Değerlendirme Süreci Takibi:
Hakemlerin değerlendirme sürecini zamanında tamamlamalarını sağlamak amacıyla gerekli hatırlatmaları yapmak ve süreci etkin biçimde takip etmekle yükümlüdürler.
Hakem Değerlendirme Dili ve Üslubu:
Hakemleri yapıcı, saygılı ve akademik üsluba uygun biçimde geri bildirim vermeleri yönünde teşvik etmek Alan Editörlerinin etik yükümlülükleri arasındadır.
Hakemlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
CEBED’e gönderilen çalışmalar, çift-kör hakemlik ilkesi doğrultusunda, ilgili alanda uzman en az iki hakem tarafından değerlendirilmektedir. Hakem değerlendirmeleri sonucunda olumlu ve olumsuz görüşlerin eşitlenmesi durumunda, nihai karar editör veya üçüncü bir hakem tarafından verilmektedir.
CEBED’de hakemlik süreci gizlilik, tarafsızlık ve bilimsel etik ilkeleri temelinde yürütülmektedir. Bu kapsamda, hakemlerin aşağıda belirtilen etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
Yayın İlkelerini Bilme ve Gözetme:
Hakemler, CEBED’in yayın ilkeleri, etik politikaları ve değerlendirme süreci hakkında bilgi sahibi olmalı ve bu ilkelere uygun biçimde hareket etmelidir.
Uzmanlık Alanında Değerlendirme:
Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarıyla doğrudan ilişkili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir. Uzmanlık dışı konularda yalnızca genel fikir sahibi olmak amacıyla değerlendirmeye katılmamalıdırlar.
Tarafsızlık ve Nesnellik:
Hakemler, değerlendirmelerini objektif ölçütlere dayandırmalı; kişisel önyargılardan, çıkar ilişkilerinden veya yazar(lar)ın kimliğiyle ilişkili olabilecek etkilerden kaçınmalıdır.
Değerlendirmeyi Reddetme Sorumluluğu:
Hakemler, çıkar çatışması, tarafsızlığı engelleyici bir durum veya zaman kısıtı söz konusu olduğunda değerlendirmeyi kabul etmemeli ve durumu derhal editöre bildirmelidir.
Zamanında Değerlendirme:
Hakemler, kendilerine tanımlanan değerlendirme süresine riayet etmeli ve süreci belirtilen zaman aralığında tamamlamalıdır.
Gizlilik İlkesi:
Hakemlik süreci tamamen gizlidir. Hakemler, değerlendirdikleri çalışmaya ait hiçbir bilgiyi üçüncü kişilerle paylaşmamalı veya kendi araştırmalarında izin almadan kullanmamalıdır.
Etik Uygunsuzluk Bildirimi:
Hakemler, değerlendirdikleri çalışmanın daha önce yayımlandığını veya aynı anda başka bir dergiye gönderildiğini fark etmeleri hâlinde, bu durumu derhal editöre bildirmelidir.
Yapıcı ve Saygılı Geri Bildirim:
Hakemler, değerlendirmelerini yapıcı, açık, nazik ve bilimsel üsluba uygun bir biçimde sunmalıdır. Düşmanca, küçük düşürücü, hakaret içeren veya iftira niteliğindeki ifadelerden kesinlikle kaçınmalıdır.
Açık Erişim Politikası
CEBED Açık Erişim bir dergidir ve yayımladığı içeriği doğrudan açık erişime sunar. Dergi, yayımladığı içerikle bilimin Açık Erişim politikasıyla desteklenmesi ve geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bilinen standartlarda kaynak gösterilmesi koşuluyla, ticari kullanım amacı ve içerik değişikliği dışında kalan tüm kullanım (çevrimiçi bağlantı verme, kopyalama, baskı alma, herhangi bir fiziksel ortamda çoğaltma, dağıtma vb.) haklarını (ilgili içerikte aksi belirtilmediği sürece) "Creative Commons Alıntı 4.0 Uluslararası Lisansı aracılığıyla kullanıma sunmaktadır. Kaynak, atıf vermek kaydıyla ticari amaç haricinde kopyalanabilir, dağıtılabilir ve yeniden kullanılabilir, ancak üzerinde hiçbir değişiklik yapılamaz. İçeriğin ticari amaçlı kullanımı için yayınevinden yazılı izin alınması gereklidir.
Aşırmacılık (İntihal) Taraması
Dergipark’ın intihal.net üzerinden aldığı rapora ek olarak, her makale için iThenticate raporu da sisteme yüklenmelidir. Raporlar, makalenin tam metni ve intihal sayfalarını birlikte içermelidir. İntihal.net ve iThenticate raporlarındaki benzerlik oranları birbirine yakın olmalıdır. Kaynakça ve beş kelimeden az ifadeler hariç tutulduğunda, benzerlik oranı en fazla %20 olmalıdır. Bu kural tezden üretilmiş makaleler için de geçerlidir. Makale kabul edilmiş olsa bile editör/alan editörleri son kontrolde farklı bir durum tespit ederse makale yazara iade edilir.
27 Ekim 2025
Sayfa
50-67