Performansın iki yüzü: Fiziksel aktivite ve sporcu beslenme bilgi düzeyi
Öz
Bu çalışmanın amacı, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin sporcu beslenme bilgisi farkındalığını belirlemek; farkındalık düzeyinin cinsiyet, aktif spor yapma durumu ve spor branşına göre farklılaşıp farklılaşmadığını ve fiziksel aktivite düzeyiyle ilişkisini incelemektir. Kesitsel ve ilişkisel tasarımdaki araştırmaya başlangıçta 130 öğrenci katılmış; eksik veya hatalı doldurulan sekiz anket çıkarıldıktan sonra analizler 122 öğrenci üzerinden gerçekleştirilmiştir. Veriler, Sporcu Beslenme Bilgisi Farkındalığı Ölçeği ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu kullanılarak toplanmış ve SPSS 23 programında analiz edilmiştir. Katılımcıların genel olarak orta ve yüksek düzeyde sporcu beslenme bilgisi farkındalığına sahip olduğu belirlenmiştir. Farkındalık puanları cinsiyet, aktif spor yapma durumu ve spor branşına göre anlamlı farklılık göstermemiştir (p > .05). Katılımcıların %19,7’si inaktif, %27,0’si minimal aktif ve %53,3’ü çok aktif olarak sınıflandırılmıştır. Aktif spor yapan öğrencilerin fiziksel aktivite düzeyleri anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur (p < .001). Sporcu beslenme bilgisi farkındalığı ile IPAQ toplam MET puanı arasında zayıf düzeyde pozitif, ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir ilişki belirlenmiştir (r = .146, p = .108). Sonuç olarak, iki değişken arasındaki zayıf pozitif ilişki mevcut örneklemde istatistiksel olarak doğrulanamamıştır. Bulgular, teorik beslenme bilgisinin uygulamaya aktarılmasını destekleyen eğitim yaklaşımlarının önemine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Beslenme bilgisi, fiziksel aktivite, IPAQ, sporcu beslenmesi
Kaynakça
- Akkaya, B., & Salici, O. (2025). Üniversite sporcularında beslenme bilgisi ve besin takviyesi kullanımı: SDÜ ve yurtdışı üniversiteler karşılaştırması. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(3), 386–396. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1680390
- Birkenhead, K. L., & Slater, G. (2015). A review of factors influencing athletes’ food choices. Sports Medicine, 45, 1511–1522. https://doi.org/10.1007/s40279-015-0372-1
- Boidin, A., Tam, R., Mitchell, L., Cox, G. R., & O’Connor, H. (2021). The effectiveness of nutrition education programmes on improving dietary intake in athletes: A systematic review. British Journal of Nutrition, 125(12), 1359–1373. https://doi.org/10.1017/S0007114520003694
- Brown, C. E. B., Richardson, K., Halil-Pizzirani, B., Atkins, L., & Yücel, M. (2024). Key influences on university students’ physical activity: A systematic review using the Theoretical Domains Framework and the COM-B model of human behaviour. BMC Public Health, 24, Article 418. https://doi.org/10.1186/s12889-023-17621-4
- Burke, L. M., Hawley, J. A., Wong, S. H., & Jeukendrup, A. E. (2011). Carbohydrates for training and competition. Journal of Sports Sciences, 29 (sup1), S17–S27. https://doi.org/10.1080/02640414.2011.585473
- Contento, I. R. (2008). Nutrition education: Linking research, theory, and practice. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 17(S1), 176–179. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18296331/
- Craig, C. L., Marshall, A. L., Sjöström, M., Bauman, A. E., Booth, M. L., Ainsworth, B. E., Pratt, M., Ekelund, U., Yngve, A., Sallis, J. F., & Oja, P. (2003). International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Medicine & Science in Sports & Exercise, 35(8), 1381–1395. https://doi.org/10.1249/01.MSS.0000078924.61453.FB
- Daher, J., Mountjoy, M., & El Khoury, D. (2025). The effectiveness of an online nutrition education program on varsity athletes’ nutritional and dietary supplement knowledge. Nutrients, 17(1), 44. https://doi.org/10.3390/nu17010044
- Devlin, B. L., & Belski, R. (2015). Exploring general and sports nutrition and food knowledge in elite male Australian athletes. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 25(3), 225–232. https://doi.org/10.1123/ijsnem.2013-0259
- Dunn, D., Turner, L. W., & Denny, G. (2014). Nutrition knowledge and attitudes of college athletes. The Sport Journal, 17. https://thesportjournal.org/article/nutrition-knowledge-and-attitudes-of-college-athletes/