Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü

Alp Kaan Kilci; Melis Ceyda Güzel; Seyhan Bekir

doi:10.70053/esas.1950627

TR EN

Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü

Öz

Bu araştırmanın amacı, sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat performansına etkisini incelemek ve bu ilişkide iyimserlik ile karamsarlığın aracı rollerini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören ve aktif olarak spor hayatına devam eden 397 sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Sporcularda İyimserlik ve Karamsarlık Ölçeği ile Stroop Testi Çapa Formu kullanılmıştır. Dikkat performansının göstergesi olarak Stroop D süresi kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve 5.000 bootstrap örneklemesine dayalı PROCESS Macro Model 4 kullanılmıştır. Bulgular, bilinçli farkındalık ile dikkat süresi arasında negatif ve anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir (r=-.24, p<.01). Bilinçli farkındalık iyimserliği pozitif yönde (B=.99, p<.001), karamsarlığı ise negatif yönde anlamlı olarak yordamıştır (B=-1.13, p<.001). Bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki toplam etkisi anlamlı bulunmuştur (B=-3.00, p<.001). İyimserliğin dolaylı etkisine ilişkin bootstrap güven aralığının sıfırı içermesi nedeniyle aracılık etkisi anlamlı değildir (B=-1.35, %95 GA [-2.67, .01]). Buna karşılık karamsarlığın dolaylı etkisi anlamlı bulunmuştur (B=-1.25, %95 GA [-2.25,-.19]). Karamsarlık modele dâhil edildiğinde doğrudan etkinin anlamlılığını koruması (B=-1.75, p=.037), aracılığa işaret etmektedir. Sonuç olarak bilinçli farkındalığın dikkat performansını doğrudan ve karamsarlığı azaltarak dolaylı biçimde desteklediği, iyimserliğin ise anlamlı bir aracı rol üstlenmediği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Bilişsel performans, bilinçli farkındalık, iyimserlik, karamsarlık, yürütücü işlevler

The Effect of mindfulness on attention in athletes: The Mediating role of optimism and pessimism

Öz

The aim of this study is to examine the effect of mindfulness on attentional performance in athletes and to determine the mediating roles of optimism and pessimism in this relationship. The study sample consisted of 397 athletes enrolled at the Faculty of Sport Sciences at Balıkesir University who were actively engaged in sports. The data collection instruments included the Mindful Attention Awareness Scale, the Optimism and Pessimism Scale for Athletes, and the Stroop Test Anchor Form. Stroop D time was used as an indicator of attentional performance. Pearson correlation analysis, multiple linear regression analysis, and PROCESS Macro Model 4 with 5,000 bootstrap samples were used to analyze the data. The findings revealed a significant negative correlation between mindfulness and attentional performance time (r = −.24, p < .01). Mindfulness significantly predicted optimism in a positive direction (B = .99, p < .001) and pessimism in a negative direction (B = −1.13, p < .001). The total effect of mindfulness on attention was found to be significant (B = -3.00, p < .001). As the bootstrap confidence interval for the indirect effect of optimism included zero, the mediating effect was not significant (B = -1.35, 95% CI [-2.67, .01]). By contrast, the indirect effect of pessimism was found to be significant (B = −1.25, 95% CI [−2.25, −0.19]). The fact that the direct effect remained significant when pessimism was included in the model (B = −1.75, p = 0.037) indicates partial mediation. Consequently, it was determined that mindfulness supports attention performance both directly and indirectly by reducing pessimism, whilst optimism did not play a significant mediating role.

Anahtar Kelimeler

Cognitive Performance, Attention, Optimism, Pessimism, Executive Functions

Kaynakça

Augusto-Landa, J. M., Pulido-Martos, M., & Lopez-Zafra, E. (2011). Does perceived emotional intelligence and optimism/pessimism predict psychological well-being ?. Journal of Happiness Studies, 12, 463-474. https://doi.org/10.1007/s10902-010-9209-7
Badin, O.O., Smith, M.R., Conte, D., & Coutts, A.J. (2016). Mental Fatigue: Impairment of Technical Performance in Small-Sided Soccer Games. International Journal of Sports Physiology and Performance, 11(8), 1100–1105. https://doi.org/10.1123/ijspp.2015-0710
Beck, A. T (1976) Cognitive therapy for emotional disorders. New York: International Universities Press.
Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822–848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
Carver, C. S., Scheier, M. F., & Segerstrom, S. C. (2010). Optimism. Clinical Psychology Review, 30(7), 879-889. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.01.006
Chang, E. C., Maydeu-Olivares, A., & D’ Zurilla, T. J. (1997). Optimism and pessimism as partially independent constructs: Relations to positive and negative affectivity and psychological well-being. Personality and Individual Differences, 23(3), 433–440. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(97)80009-8
Conversano, C., Rotondo, A., Lensi, E., Della Vista, O., Arpone, F., & Reda, M. A. (2010). Optimism and its impact on mental and physical well-being. Clinical Practice and Epidemiology İn Mental Health, 14(6), 25-29. https://doi.org/10.2174/1745017901006010025
Çağlar, E., & Koruç, Z. (2006). d2 dikkat testinin sporcularda güvenirliği ve geçerliği. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 17(2), 58–80. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbd/article/171458
Çakaloğlu, M., & Bayar, P. (2018). Orta ve yüksek şiddetli aerobik egzersizin bozucu etkiye direnç üzerine akut etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 29(2), 78–86. https://doi.org/10.33689/spormetre.474771
Dallaway, N., Lucas, S.J.E., & Ring, C. (2022). Cognitive tasks elicit mental fatigue and impair subsequent physical task endurance: Effects of task duration and type. Psychophysiology, 59(12), https://doi.org/10.1111%2Fpsyp.14126

Ding, H., Zhang, L., Ma, C., Wen, H., & Zhao, X. (2025). Effects of long-term mindfulness meditation training on attentional capacity in professional male fencer athletes. Scientific Reports, 15(1), 13040. https://doi.org/10.1038/s41598-025-97179-w
Emek Savaş, D. D., Yerlikaya, D., Yener, G. G., & Tanör, Ö. Ö. (2020). Stroop testi çapa formu’nun geçerlik-güvenirlik ve norm calışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 31(1), 9-21. https://doi.org/10.5080/u23549
Eysenck, M. W., Derakshan, N., Santos, R., & Calvo, M. G. (2007). Anxiety and cognitive performance: attentional control theory. Emotion, 7(2), 336-353.
Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218–226. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.218
Ghasem Kazem, H., Mohammadzadeh, H., & Dehghanizade, J. (2025). Interactive Effect of Dispositional Mindfulness and Type of Attention Instruction on Movement-Specific Reinvestment Components and Basketball Shooting Performance Under Psychological Pressure. International Journal of Sport Studies for Health, 8(3), 1-12. https://doi.org/10.61838/kman.intjssh.8.3.4
Gillham, J., Shatté, A. J., Reivich, K. J., & Seligman, M. E. P. (2000). Optimism, Pessimism, and explanatory style. In E. C. Chang (Ed.), Optimism & Pessimism: Implications for Theory, Research, and Practice. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10385-003
Hayes, A. F. (2022). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach (3rd edn.). New York, NY: Guilford Press.
Herzberg, P. Y., Glaesmer, H., & Hoyer, J. (2006). Separating Optimism and Pessimism: A robust psychometric analysis of the revised Life Orientation Test (LOT-R). Psychological Assessment, 18(4), 433. https://doi.org/10.1037/1040-3590.18.4.433
Hofmann, S. G. & Gómez, A. F. (2017). Mindfulness-based interventions for anxiety and depression. Psychiatric Clinics of North America, 40(4), 739–749. https://doi.org/10.1016/j.psc.2017.08.008
Hölzel, B. K., Carmody, J., Vangel, M., Congleton, C., Yerramsetti, S. M., Gard, T., et al. (2011). Mindfulness practice leads to increases in regional brain gray matter density. Psychiatry Res. Neuroimaging 191(1), 36–43. https://doi.org/10.1016/j.pscychresns.2010.08.006
Ishihara, T., Kobayashi, T., Kuroda, Y. & Mizuno, M. (2018). Relationship between attention shifting and tennis performance during singles matches. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 58(12), 1883–1888. https://doi.org/10.23736/s0022-4707.18.08161-6
Jiang, J., Summerfield, C. & Egner, T. (2013). Attention sharpens the distinction between expected and unexpected percepts in the visual brain. Journal of Neuroscience, 33(47), 18438–18447. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.3308-13.2013
Josefsson T, Ivarsson A, Lindwall M, Gustafsson H, Stenling A, Böröy J, Mattsson E, Carnebratt J, Sevholt S, Falkevik E. (2017). Mindfulness Mechanisms in Sports: Mediating Effects of Rumination and Emotion Regulation on Sport-Specific Coping. Mindfulness (N Y). 8(5), 1354-1363. https://doi.org/10.1007/s12671-017-0711-4
Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144–156. https://psycnet.apa.org/doi/10.1093/clipsy.bpg016
Karasar N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayın Dağıtım. Ankara.
Kozak, M., Zorba, E., & Bayrakdar, A. (2021). Sporcularda zihinsel antrenman becerileri ile bilinçli farkındalık. Journal of Sport for All and Recreation, 3(2), 89-97. https://dergipark.org.tr/en/pub/jsar/article/1028102
Lainé, M. (2018). The Confidence Paradox: Can Confidence Account for Business Cycles?. Journal of Economic Issues, 52(1), 136–156. https://doi.org/10.1080/00213624.2018.1430946
Loke, Y. K., Price, D., Herxheimer, A. (2007). Cochrane Adverse Effects Methods Group. Systematic reviews of adverse effects: framework for a structured approach. BMC Med Res Methodol, 5, (7) 32. https://doi.org/10.1186/1471-2288-7-32
MacLeod, C. M. (1991). Half a century of research on the Stroop effect: An integrative review. Psychological Bulletin, 109(2), 163. https://doi.org/10.1037/0033-2909.109.2.163
Miller, B. T. & Clapp, W. C. (2011). From vision to decision: the role of visual attention in elite sports performance. Eye & Contact Lens: Science & Clinical Practice. 37(3), 131–139. 10.1097/ICL.0b013e3182190b7f
Moore, A., & Malinowski, P. (2009). Meditation, mindfulness and cognitive flexibility. Consciousness and cognition, 18(1), 176-186. https://doi.org/10.1016/j.concog.2008.12.008
Nowzohour, L., & Stracca, L. (2020). More than a feeling: confidence, uncertainty, and macroeconomic fluctuations. Journal of Economic Surveys, 34(4), 691–726. https://doi.org/10.1111/joes.12354
Orhan, B. E., Karaçam, A., Astuti, Y., & Govindasamy, K. (2024). The relationship between mindfulness and optimism-pessimism levels in athletes. Retos: Nuevas Perspectivas de Educación Física, Deporte y Recreación, 59. 832-842. https://doi.org/10.47197/retos.v59.106558
Özyeşil, Z., Arslan, C., Kesici, Ş., & Deniz, M. E. (2011). Bilinçli farkındalık ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 36(160). 224-235. https://doi.org/10.15390/ES.2011.940
Pashler, H., Johnston, J., & Ruthruff, E. (2001). Attention and Performance. Annual Review of Psychology, 52, 629-651. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.629
Peris-Delcampo, D., Núñez, A., Ortiz-Marholz, P., Olmedilla, A., Cantón, E., Ponseti, J., & Garcia-Mas, A. (2024). The bright side of sports: a systematic review on well-being, positive emotions and performance. BMC Psychology, 12(284). 2-11. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01769-8
Prieto-Sánchez, A., García-Ceberino, J. M., Leon-Llamas, J. L., & Villafaina, S. (2024). An incongruent 2-minute Stroop task alters the response time performance in semi-elite soccer players: A pilot study. Applied Sciences, 14(22), 10296. https://doi.org/10.3390/app142210296
Qi, Q. (2025). Mindfulness techniques for athletic excellence: the mediating role of mental resilience and moderating effect of emotional intelligence. Frontiers in Psychology, 16, 1556619. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1556619
Rasmussen, H. N., Wrosch, C., Scheier, M. F., & Carver, C. S. (2006). Self-regulation processes and health: The importance of optimism and goal adjustment. Journal of Personality, 74(6), 1721−1748. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2006.00426.x
Rathnayaka, A. (2026). Mindfulness Training for Athletes: A Systematic Review of Psychological and Performance Effects. Sri Lankan Journal of Sports and Exercise Medicine, 3(2), 28-38 https://doi.org/10.4038/sljsem.v3i2.44
Scheier, M. F., & Carver, C. S. (1985). Optimism, coping, and health: assessment and implications of generalized outcome expectancies. Health Psychology, 4(3), 219-247.
Scheier, M. F., & Carver, C. S. (1992). Effects of Optimism on psychological and physical well-being: Theoretical overview and empirical update. Cognitive Therapy and Research, 16(2), 201–228. https://doi.org/10.1007/BF01173489
Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: an introduction. In flow and the foundations of positive psychology. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-9088-8_18
Shapiro S.L, Carlson L.E, Astin J.A. & Freedman B. (2006). Mechanisms of mindfulness. Journal Of Clinical Psychology, 62(3), 373-386. https://doi.org/10.1002/jclp.20237
Si, X. W., Yang, Z. K., & Feng, X. (2024). A meta-analysis of the intervention effect of mindfulness training on athletes’ performance. Frontiers in Psychology, 15, 1375608. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1375608
Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. & Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics (Vol. 5). Boston, MA: Pearson.
Tekkurşun Demir, G. (2022). Sporcularda İyimserlik ve Karamsarlık Ölçeği’nin (SİVKÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 13(49), 875-887. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.3124
Thienot, E. (2013). Mindfulness in elite athletes: conceptualisation, measurement, and application. Doctoral dissertation, University of Western Australia
Thompson, C., Quigley, E., & Taylor, A. (2021). The influence of a short-term mindfulness meditation intervention on emotion and visual attention. Journal of Cognitive Enhancement, 5(1), 73-82.
Tingaz, E. O. (2020). Sporcu Bilinçli Farkındalık (Mindfulness) Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 71-80. https://doi.org/10.33689/spormetre.642682
Vural, C., & Okan, İ. (2021). Sporda bilinçli farkındalık: Atıcılık spor branşları üzerine bir araştırma. Mediterranean Journal of Sport Science, 4(2), 265-273. https://doi.org/10.38021/asbid.962437
Wallace, B. A., & Shapiro, S. (2006). Mental balance and well-being: Building bridges between Buddhism and western psychology. American Psychologist, 61(7), 690–701. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0003-066X.61.7.690
Wu, J., & Ai, L. (2025) How does mindfulness training affect attention and penalty kick performance in university football player. PLoS One 20(6), 1-14. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0327134
Zeidan, F., Johnson, S.K., Diamond, B.J., David, Z., & Goolkasian P. (2010). Mindfulness meditation improves cognition: evidence of brief mental training. Consciousness and Cognition, 19(2), 597–605. https://doi.org/10.1016/j.concog.2010.03.014

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Alp Kaan Kilci ^*
0000-0001-6445-6400
Türkiye

Melis Ceyda Güzel
0000-0001-9287-5602
Türkiye

Seyhan Bekir
0000-0002-4191-6539
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

16 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 2026

DOI

https://doi.org/10.70053/esas.1950627

IZ

https://izlik.org/JA23MF73HY

APA

Kilci, A. K., Güzel, M. C., & Bekir, S. (2026). Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü. Education Science and Sports, 8(2026), 1-15. https://doi.org/10.70053/esas.1950627

AMA

1.Kilci AK, Güzel MC, Bekir S. Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü. ESAS. 2026;8(2026):1-15. doi:10.70053/esas.1950627

Chicago

Kilci, Alp Kaan, Melis Ceyda Güzel, ve Seyhan Bekir. 2026. “Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü”. Education Science and Sports 8 (2026): 1-15. https://doi.org/10.70053/esas.1950627.

EndNote

Kilci AK, Güzel MC, Bekir S (01 Ekim 2026) Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü. Education Science and Sports 8 2026 1–15.

IEEE

[1]A. K. Kilci, M. C. Güzel, ve S. Bekir, “Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü”, ESAS, c. 8, sy 2026, ss. 1–15, Eki. 2026, doi: 10.70053/esas.1950627.

ISNAD

Kilci, Alp Kaan - Güzel, Melis Ceyda - Bekir, Seyhan. “Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü”. Education Science and Sports 8/2026 (01 Ekim 2026): 1-15. https://doi.org/10.70053/esas.1950627.

JAMA

1.Kilci AK, Güzel MC, Bekir S. Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü. ESAS. 2026;8:1–15.

MLA

Kilci, Alp Kaan, vd. “Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü”. Education Science and Sports, c. 8, sy 2026, Ekim 2026, ss. 1-15, doi:10.70053/esas.1950627.

Vancouver

1.Alp Kaan Kilci, Melis Ceyda Güzel, Seyhan Bekir. Sporcularda bilinçli farkındalığın dikkat üzerindeki etkisi: İyimserlik ve karamsarlığın aracılık rolü. ESAS. 01 Ekim 2026;8(2026):1-15. doi:10.70053/esas.1950627

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

1. Makale Gönderim Süreci

Makaleler yalnızca https://dergipark.org.tr/tr/esas üzerinden gönderilmelidir. Sistem dışındaki gönderimler kabul edilmez.

İntihal.net benzerlik raporu zorunludur. Tam metin dosyası yükleme aşamasının 3. adımında intihal.net’e yönlendirilir. Rapor hazırlanması zaman alabilir; tamamlandığında e-posta ile bilgilendirme yapılır.

Birden fazla dosya yüklendiğinde tüm benzerlik raporları editöre iletilir.

Makaleler Microsoft Word formatında yüklenmelidir. Çalışmanızı düzenlerken Formlar sayfasındaki şablonları kullanınız.

2. Makale Yapısı

Makalede şu bölümler bulunmalıdır: Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma, Sonuç, Kaynakça.

Başlıklar sola yaslı olmalı ve ilk harf büyük yazılmalıdır.

Türkçe makaleler için: Referans bölümünden sonra yer alacak Genişletilmiş İngilizce özet (en az 750 kelime) zorunludur. Özet; Giriş, Yöntem, Bulgular ve Sonuç bölümlerini içermelidir.

İngilizce makaleler için: Makalenin ilk sayfasında yer alacak Türkçe özet zorunludur.

Çalışmanın yayın dilinde yazılan özet 200 kelimeyi geçmemelidir. Diğer dildeki özet için kelime sınırlaması bulunmamaktadır.

Çalışma ile ilgili 3–7 anahtar kelime verilmelidir ve virgülle ayrılmalıdır.

3. Biçimsel Kurallar

Yazı tipi: Book Antiqua

Yazı boyutu:

Çalışma başlığı: 14 punto

Bölüm başlıkları: 12 punto

Özet: 9 punto

Metin: 11 punto

Sayfa kenar boşlukları: Üst/Alt 1,75 cm; Sol/Sağ 2,0 cm

Paragraflar: Girinti yapılmamalı; satır aralığı tek (öncesi/sonrası 0 nk). Başlık ve paragraflardan sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.

Şekil ve Tablolar:

Başlıklar: 11 punto; içerik 9 punto (gerektiğinde 7–9 punto).

APA 7 stiline uygun hazırlanmalıdır.

Örnek:

Şekil 1.
Birinci düzey doğrulayıcı faktör analizi yol diyagramı

Tablo 1.
Ölçek uygulamasının güvenirlik sonuçları

Kaynakça:

10 punto

Asılı girinti

Tek satır aralığı, öncesi/sonrası 0 nk

Kaynaklar ve çalışma sayfaları numaralandırılmamalıdır.

4. Dil ve Çeviri
İngilizce çeviri için yetkin kişilerden veya kurumlardan destek alınmalıdır.

5. Ek Notlar
Daha fazla gösterim için lütfen APA Style Reference Examples' ı tıklayınız.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Education Science and Sports dergisi, Committee on Publication Ethics (COPE), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) ve Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından belirlenen uluslararası etik standartlara tam uyum göstermeyi taahhüt etmektedir. Yayın süreci, şeffaflık, tarafsızlık ve akademik liyakat ilkeleri doğrultusunda yürütülmektedir.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
•İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
•Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
•Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
•Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
•Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
•Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,

Etik Kurul İzni
Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul kararı alınmış olmalı ve karara ilişkin bilgi makale metinlerinde belirtilmelidir. ULAKBİM TR Dizin tarafından alınan kararlar doğrultusunda 2020 yılından itibaren yayımlanacak çalışmalar için Etik Kurul İzni gerekmektedir. Etik Kurul gerektiren araştırmalar;

• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.

Etik Kurul izin bilgilerine (kurul adı, tarih, sayı no) makalenin yöntem bölümünde ve ilk/son sayfasında açıkça yer verilmelidir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.

Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE ilkelerini dikkate alınır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.

Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.

Editoryal Katkıların Sınırlandırılması
Tarafsızlık ve etik ilkeler gereği, yayın sahibi, editörler veya danışma kurulu üyelerine ait makaleler 2027 yılından itibaren dergide yayımlanmayacaktır.
Bu karar, çıkar çatışmalarını önlemek, yayın sürecinde şeffaflığı sağlamak ve derginin akademik güvenilirliğini korumak amacıyla alınmıştır.
Dergi, yalnızca bağımsız araştırmacılar tarafından hazırlanan çalışmaları değerlendirmeye alacak; böylece hakemlik süreci ve bilimsel kalite standartları daha güçlü şekilde güvence altına alınacaktır.

Paydaşların Sorumlulukları
1. Yayıncının Etik Sorumlulukları
Dergi, yayıncılık sürecinde tarafsızlığı ve akademik dürüstlüğü esas alır.
Tüm makaleler, bilimsel içeriğe ve akademik kaliteye göre değerlendirilir, hiçbir ayrımcılık yapılmaz.
Etik ihlallerine karşı COPE yönergeleri doğrultusunda gerekli adımları atar ve gerektiğinde makaleleri geri çeker.

2. Editörlerin Etik Sorumlulukları
Gönderilen makaleleri bilimsel içerik, özgünlük ve akademik katkı temelinde değerlendirir.
Çıkar çatışmalarından kaçınır ve tarafsızlık ilkesine bağlı kalır.
Hakem sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile yürütülmesini sağlar.
Yayın sürecinde gizliliği korur ve makaleleri yalnızca bilimsel ölçütlere göre kabul eder veya reddeder.
Etik ihlallerini tespit etmek için intihal tarama sistemleri kullanır ve gerektiğinde araştırmayı destekleyen kurumlarla iş birliği yapar.

3. Yazarların Etik Sorumlulukları
Gönderilen makalelerin özgün ve daha önce başka bir yerde yayımlanmamış olduğunu taahhüt eder.
Araştırmalarında akademik dürüstlüğe uygun hareket eder ve intihalden kaçınır.
Kullanılan kaynakları eksiksiz bir şekilde atıf kurallarına uygun olarak belirtir.İnsan veya hayvanlarla yapılan araştırmalarda etik kurul onayı alındığını ve etik kurallara uygun hareket edildiğini beyan eder.
Çalışmanın tüm yazarları, akademik katkılarına uygun şekilde belirtilmelidir. Yazar listesinde haksız yazarlık veya yazar hariç bırakma (ghost authorship) gibi etik ihlaller yapılmamalıdır.

4. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Değerlendirme sürecinde tarafsız, bağımsız ve gizlilik ilkelerine uygun hareket eder.
Değerlendirme sürecinde elde edilen bilgileri gizli tutar ve kişisel çıkarları için kullanmaz.
Hakem ve makale yazarı arasında tanışıklık ilişkisi mevcut ise bu durumu derhal dergi kuruluna bildirir ve değerlendirmeyi reddeder.
Hakem raporları yalnızca yazım düzeltmeleri değil, bilimsel içerik ve metodolojiye dair değerlendirmeleri içermelidir.
Kendi uzmanlık alanı dışında olan makaleleri değerlendirmemelidir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız
Education Science and Sports dergisinde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşılması durumunda lütfen ilyasgorgut@hotmail.com veya esasjournal@gmail.com adreslerine e-posta yoluyla bildiriniz.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Bilimsel Yayın Koordinatörü

İlyas GÖRGÜT

Alan Eğitimleri (Diğer), Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Baş Editör

Erkut TUTKUN

Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık, Fiziksel Uygunluk

Editörler

Nurgün VAROL

Eğitim Yönetimi, Eğitimde Liderlik, Eğitim Politikası

Sinan UĞRAŞ

Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Alan Editörleri

Aysun ÇOLAK

Eğitim, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi, Zihinsel Engelli Eğitimi, Öğretmen ve Öğrenci Refahı

Turgay ALAKURT

Eğitim, Öğretim Teknolojileri, Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem

Yasin ALTIN

Ölçek Geliştirme, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Diğer), Egzersiz ve Spor Psikolojisi

MD

Meryem DEMIR GÜDÜL

Okul Psikolojik Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Rahime ÇELIK GÖRGÜT

Matematik Eğitimi

Sinan ÖZER

Sınıf Eğitimi, İlköğretim, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Dijital Oyun Tasarımı, Hanehalkı Finansmanı ve Finansal Okuryazarlık

İbrahim LIMON

Eğitim Yönetimi

Nurullah Emir EKINCI

Beden Eğitimi ve Oyun, Spor ve Rekreasyon

EE

Emre ER

Eğitim Planlaması

Veli Volkan GÜRSES

Antrenman

MK

Mevlüt KARA

Eğitim Yönetimi, Eğitimde Liderlik, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer)

Ayşe Gül ÇETIN

Seramik Tasarımı

Neslihan ARIKAN FIDAN

Karşılaştırmalı ve Kültürlerarası Eğitim, Spor Sosyolojisi, Spor Tarihi

Sevcan YAĞAN

Okul Öncesi Eğitim, Çocuk Gelişimi Eğitimi, Cinsiyet, Cinsellik ve Eğitim

EK

Esra KARAKUŞ TAYŞI

Türkçe Eğitimi

ÜÜ

Ümit Doğan ÜSTÜN

Egzersiz ve Spor Bilimleri, Spor ve Rekreasyon

Muhammed Emre KARAMAN

Spor ve Egzersiz Beslenmesi, Tıbbi biyokimya - Proteinler, Peptitler ve Proteomik, Gen ve Moleküler Tedavi, Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık

Selçuk AYDEMIR

Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi

Utku IŞIK

Spor Sosyolojisi, Spor ve Egzersiz Psikolojisi, Sağlık Bilimleri, Egzersiz ve Spor Bilimleri, Spor ve Rekreasyon, Egzersiz ve Spor Psikolojisi

EÖ

Eda ÖZ

Eğitim Programları ve Öğretim, Eğitimde Program Geliştirme, Öğretim Tasarımı

Yağmur GÜLER

Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Beden Eğitimi ve Eğitim Programlarının Geliştirilmesi, Beden Eğitimi ve Oyun, Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Nehir YALÇINKAYA

Spor ve Beslenme

BC

Bayram CEYLAN

Antrenman, Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Uygunluk

Defne ÖCAL KAPLAN

Fiziki Antropoloji, Fiziki Antropoloji ve Paleoantropolojide Biyometri, Sağlık Bilimleri, Egzersiz ve Spor Bilimleri, Antrenman

Pero Duygu DUMANGÖZ

Egzersiz ve Spor Bilimleri, Beden Eğitimi ve Oyun

SD

Samet DEMIR

Sınıf Eğitimi

Yayın ve Danışma Kurulu

Amayra TANNOUBI

Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Fatma AVCI

Eğitim Programları ve Öğretim, Hayat Boyu Öğrenme, Okul Öncesi Eğitim

AQ

Antonio Luis QUIÑONERO

Beden Eğitimi ve Eğitim Programlarının Geliştirilmesi

Tünay ÖZÇELIK

Eğitim Programları ve Öğretim, Özel Yetenekli Eğitimi, Kapsayıcı Eğitim

Mine KOYUNCU ŞAHIN

Eğitim, Okul Öncesi Eğitim, Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset

NÖ

Nedim ÖZDEMIR

Eğitim Yönetimi

Barış ERIÇOK

Eğitim, Eğitim Yönetimi, Eğitimde Denetim, Eğitimde Liderlik, Yükseköğretim Politikaları, Yükseköğretim Yönetimi, Yükseköğretimde Uluslararasılaşma, Eğitim Felsefesi

GY

Gülseren YURCU

Turizm

IT

Itır TARI CÖMERT

Adli Sosyal Bilimler, Adli Psikoloji, Spor ve Egzersiz Psikolojisi, Egzersiz ve Spor Psikolojisi

Mehmet GÜLLÜ

Beden Eğitimi ve Eğitim Programlarının Geliştirilmesi, Egzersiz ve Spor Bilimleri, Beden Eğitimi ve Oyun, Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Ülkü ÜLKER

Yapay Zeka (Diğer), Eğitim, Öğrenme Kuramları, Öğretim Kuramları, Öğretim Tasarımı, Öğretim Teknolojileri, Informal Öğrenme, Okul Dışı Öğrenme, Hayat Boyu Öğrenme, Yetişkin Eğitimi, Karşılaştırmalı ve Kültürlerarası Eğitim, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Kapsayıcı Eğitim, Öğrenme, Motivasyon ve Duygu, Öğrenme Psikolojisi

Wonyoung KIM

Spor ve Dinlence İşletmeciliği, Turizm Pazarlaması

Yasemin YALÇIN

Spor Sosyolojisi, Spor ve Egzersiz Psikolojisi, Egzersiz ve Spor Bilimleri, Egzersiz ve Spor Psikolojisi, Spor Tarihi

AA

Ahmet AYPAY

Yükseköğretim Politikaları, Yükseköğretim Sistemleri, Yükseköğretim Yönetimi

Semiyha TUNCEL

Eğitim Yönetimi, Spor Sosyolojisi, Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

AV

Andriy VOVKANYCH

Eğitim, Konuşma Engelli Eğitimi, Beden Eğitimi ve Oyun, İş Terapisi, Rehabilitasyon

Mehmet SINCAR

Eğitim Yönetimi

Kürşad YILMAZ

Eğitim, Eğitim Yönetimi, Eğitim Planlaması, Eğitimde Liderlik

Selahattin TURAN

Teftiş ve Planlama, Eğitimde Liderlik, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer)

Tennur YERLISU LAPA

Spor ve Rekreasyon

Ramesh C. SHARMA

Sanal ve Karma Gerçeklik, Otonom Ajanlar ve Çok Yönlü Sistemler, Öğretim Teknolojileri, Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem

ET

Ersin TÜRE

Eğitimde Program Geliştirme

Perihan Tuğba ŞEKER

Okul Öncesi Eğitim

Dana BADAU

Egzersiz ve Spor Bilimleri, Egzersiz ve Spor Psikolojisi

AV

Alfonso VALERO-VALENZUELA

Beden Eğitimi ve Eğitim Programlarının Geliştirilmesi, Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Davide MALFA

Egzersiz ve Spor Psikolojisi

MA

Mehmet Bahaddin ACAT

Eğitim, Eğitim Programları ve Öğretim, Eğitimde Program Geliştirme, Öğretim Teknolojileri, Hayat Boyu Öğrenme, Yetişkin Eğitimi, Değerler Eğitimi, Kimya Eğitimi, Cinsiyet, Cinsellik ve Eğitim

Turan Akman ERKILIÇ

Eğitim Yönetimi

Hakkı KAHVECI

Eğitim, Felsefe Eğitimi, Eğitim Politikası, Eğitim Felsefesi, Eğitim Sosyolojisi

AM

A. Dilşad MIRZEOĞLU

Beden Eğitimi ve Eğitim Programlarının Geliştirilmesi, Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

NÇ

Nazım ÇOĞALTAY

Eğitim Yönetimi

Laurențiu-Gabriel TALAGHIR

Eğitimde Program Geliştirme, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Beden Eğitimi ve Eğitim Programlarının Geliştirilmesi, Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Ekrem Levent İLHAN

Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)

Taner ATMACA

Eğitim Yönetimi, Eğitim Sosyolojisi

Murat POLAT

Eğitimde Liderlik, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer), Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Eğitim Politikası

AB

Adela BADAU

Temel Eğitim (Diğer), Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi

Ali DURAN

İkinci Bir Dil Olarak İngilizce, Çeviribilim, Eğitim Yönetimi, Eğitimde Liderlik

OA

Ozan ATALAG

Egzersiz ve Spor Bilimleri

Jerónimo GARCÍA-FERNÁNDEZ

Fiziksel Uygunluk, Müşteri İlişkileri Yönetimi, Spor ve Dinlence İşletmeciliği

Murat ELIÖZ

Fiziksel Uygunluk

Ahmet KILIÇ

Eğitim Yönetimi, Eğitimde Liderlik, Değerler Eğitimi, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Din Eğitimi

Mehmet DEMIREL

Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi, Spor ve Rekreasyon, Turizm

SK

Saffet KARAYAMAN

Yönetim Bilişim Sistemleri, Eğitim Yönetimi, Kamu Yönetimi, Yönetim Psikolojisi, Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış, Endüstriyel Organizasyon, Organizasyon, Örgütsel Davranış, Strateji, Yönetim ve Organizasyon Eğitimi, Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Deniz GÖRGÜLÜ

Eğitim Yönetimi, Özel Yetenekli Eğitimi, Yükseköğretim Yönetimi, Eğitim Sosyolojisi, Yönetim Psikolojisi

Rafael OLIVEIRA

Egzersiz ve Spor Bilimleri, Antrenman, Beden Eğitimi ve Oyun, Egzersiz Fizyolojisi, Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite, Fiziksel Aktivite ve Sağlık, Fiziksel Uygunluk

Mehmet Şükrü BELLIBAŞ

Eğitim Yönetimi, Eğitimde Liderlik, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi (Diğer)

Zekai PEHLEVAN

Eğitim, Egzersiz ve Spor Bilimleri

İbrahim Hakan KARATAŞ

Eğitim Yönetimi, Eğitim Planlaması, Yükseköğretim Politikaları, Yükseköğretim Yönetimi, Yükseköğretimde Uluslararasılaşma

Ertuğ CAN

Eğitim Yönetimi, Eğitimde Denetim, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Yükseköğretimde Kalite Güvencesi, Eğitim Politikası, Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Nurper ÖZBAR

Egzersiz ve Spor Bilimleri, Antrenman, Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık, Fiziksel Uygunluk, Spor Biliminde Hareket Eğitimi

ÜZ

Ümit ZEYBEK

Sağlık Bilimleri

Cengiz ARSLAN

Antrenman, Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite, Fiziksel Aktivite ve Sağlık

Aliye MENEVŞE

Egzersiz ve Spor Bilimleri, Egzersiz Fizyolojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık, Spor ve Dinlence İşletmeciliği

Şengül KORKUT

Sınıfiçi Ölçme Uygulamaları, Eğitimde Program Geliştirme, Öğretim Tasarımı, İlköğretim, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Çocuk Gelişimi Eğitimi, Özel Yetenekli Eğitimi, Sosyal Psikoloji, Eğitim Psikolojisi

HA

Hakan ACAR

Egzersiz ve Spor Bilimleri