The Relationship between Separation–Individuation and Perceived Paternal Attitudes among Young Adults in Turkey: A Family Context Perspective

Abstract

This study aimed to examine the relationship between perceived paternal attitudes and the separation–individuation process in young adults in Turkey, while also considering factors influencing fatherhood (parental relationship, maternal support in the father–child relationship, and the father’s relationship with his own father) as well as the potential role of maternal attitudes. The sample consisted of 755 participants (640 females and 115 males). Data were collected online using the Personal Information Form, the Father Presence Questionnaire, the Shortened Version of the Perceived Parenting Styles Questionnaire – Child Form, and the Parenting Styles Scale. Data were analyzed through correlation, multiple linear regression, and hierarchical regression analyses. The results revealed a negative correlation between pathological separation–individuation and positive maternal and paternal attitudes, a positive parental relationship, maternal support in the father–child relationship, and the father’s positive relationship with his own father. Conversely, a positive correlation was observed between pathological separation–individuation and negative maternal and paternal attitudes. Moreover, the parental relationship and negative paternal attitudes (rejection and strict control) emerged as significant predictors of pathological separation–individuation. A noteworthy finding of the hierarchical regression analysis was that the predictive effect of negative paternal attitudes remained significant, albeit small, even after controlling for the factors influencing fatherhood. The findings were discussed within the framework of the existing literature, and recommendations were provided for future research.

Keywords

• Separation–Individuation
• Perceived Paternal Attitudes
• Parental Relationship
• Factors Influencing Fatherhood
• Borderline Personality Organization

Türkiye’de Genç Yetişkinlerde Ayrılma-Bireyleşme Düzeyinin Algılanan Baba Tutumları İle İlişkisinin Aile Bağlamında İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de algılanan baba tutumları ile genç yetişkinlerde ayrılma- bireyleşme sürecinin ilişkisini ve bu ilişkide babalığı etkileyen faktörler (anne-baba ilişkisi, babayla ilişkide anne desteği ve babanın kendi babasıyla ilişkisi) ve anne tutumlarının olası etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcıların sayısı 640’ı kadın 115’i erkek olmak üzere toplamda 755’tir. Katılımcıların tamamı Türkiye’dendir. Veriler katılımcılardan Kişisel Bilgi Formu, Baba Varlığı Ölçeği, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği–Çocuk Formu, Çocuk Yetiştirme Stilleri Ölçeği aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Veriler, Korelasyon, Çoklu Doğrusal Regresyon ve Hiyerarşik Regresyon analizleri ile incelenmiştir. Yapılan analiz sonuçları, ayrılma-bireyleşme patoloji düzeyinin olumlu anne ve baba tutumları, olumlu anne-baba ilişkisi, babayla ilişkide anne desteği ve babanın kendi babasıyla olumlu ilişkisi ile negatif yönde; olumsuz anne ve baba tutumlarıyla ise pozitif yönde ilişki olduğunu göstermiştir. Anne-baba ilişkisi ve olumsuz baba tutumlarının (reddedicilik ve sıkı denetim/kontrol) ayrılma-bireyleşme patoloji düzeyi üzerinde anlamlı yordayıcı gücü olduğu bulunmuştur. Hiyerarşik Regresyon analizlerinin en dikkat çekici sonucu ise babalığı etkileyen faktörler kontrol edildiğinde bile olumsuz baba tutumlarının yordayıcı gücünün küçük de olsa devam etmesidir. Elde edilen sonuçlar alan yazın bulguları doğrultusunda tartışılmış ve gelecekte yapılacak olası çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ayrılma-Bireyleşme
• Algılanan Baba Tutumları
• Anne- Baba İlişkisi
• Babalığı Etkileyen Faktörler
• Borderline Kişilik Organizasyonu

Kaynakça

1. Abraham, K. (1925). Character-formation on the genital level of libido development. E. Jones, (Ed.), (Çev, D. Bryan-A Strachey). The hogarth press the institute of psycho analysis içinde (ss. 407-417). Routledge.
2. Akçasayar, C. (2023). Algılanan ebeveyn tutumlarının ayrılma bireyleşme düzeyleri ile savunma mekanizmaları arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
3. Akhun, M. (2012). Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveynlik biçimleri, erken dönem uyumsuz şemaları, benlik kurguları, ayrılma-bireyleşme ve duygu düzenleme güçlüğünün psikolojik belirtilerle ilişkisi. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
4. Allen, S. & Daly, K. J. (2007). The effects of father involvement. An Updates Research Sum, 603, 1-27. https://static1.squarespace.com/static/5f31005d60d8203846b53362/t/5f3ddd82d2a19e5420e487aa/1597889968240/The-Effects-of-Father-Involvement.pdf
5. Aslan, S. & Güven, M. (2010). Bağlanma ve kişisel uyum arasındaki ilişkide ayrışma bireyleşmenin aracılığı. Eğitim ve Bilim, 35 (157). https://educationandscience.ted.org.tr/article/view/885
6. Beeney, J. E., Hallquist, M. N., Ellison, W. D. & Levy, K. N. (2016). Self–other disturbance in borderline personality disorder: Neural, self-report, and performance-based evidence. Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment, 7(1), 28–39. https://doi.org/10.1037/per0000130
7. Benson, M. J. & Buehler, C. (2012). Family process and peer deviance influence son adolescent aggression: Longitudinal effects across early and middle adolescence. Child Development, 83(4), 1213–1228. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2012.01763.x
8. Blos, P. (1967). The second individuation process of adolescence. The psychoanalytic study of the child, 22(1), 162-186. https://winnicottisrael.com/wp-content/uploads/2022/03/Bloss-The-second-Individuation-Process-of-Adolescence.pdf

9. Boucher, M. È., Pugliese, J., Allard‐Chapais, C., Lecours, S., Ahoundova, L., Chouinard, R., & Gaham, S. (2017). Parent–child relationship associated with the development of borderline personality disorder: A systematic review. Personality and Mental Health, 11(4), 229–255. https://doi.org/10.1002/pmh.1399
10. Bowlby, J. (1979). The Bowlby-Ainsworth attachment theory. Behavioral and Brain Sciences, 2(04), 637–638. https://doi.org/10.1017/s0140525x00064955
11. Bögels, S., & Phares, V. (2008). Fathers’ role in the etiology, prevention and treatment of child anxiety: A review and new model. Clinical Psychology Review, 28(4), 539–558. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2007.07.011
12. Colarusso, C. A. (1990). The third individuation: The effect of biological parenthood on separation-individuation processes in adulthood. The Psychoanalytic study of the Child, 45(1), 179-194. https://doi.org/10.1080/00797308.1990.11823516
13. Can, A. (2024). Kişilik organizasyonları ve kişilik bozukluğu eğilimlerinin algılanan ebeveyn tutumları, bilişsel esneklik ve travmalar bağlamında incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul.
14. Cerda, K. G. (2022). The role of attitudinal familism in the separation-individuation process of latinx emerging adults. Doktora tezi, Pace University, New York.
15. Chae, J. J. K., & Song, H. J. (2018). Negativity bias in infants’ expectations about agents’ dispositions. British Journal of Developmental Psychology, 36(4), 620–633. https://doi.org/10.1111/bjdp.12239
16. Clarke, K., Cooper, P. & Creswell, C. (2013). The parental overprotection scale: associations with child and parental anxiety. Journal of Affective Disorders, 151(2), 618-624. https://doi.org/10.1016/j.jad.2013.07.007
17. Çelik, H. (2013). Genç yetişkinlerde babanın belirsiz kaybının aile sistemi ve bireysel psikolojik örüntüler bağlamında incelenmesi: danışmanlık psikolojisi perspektifinden karma bir araştırma. Doktora tezi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
18. Çelik, H., & Bulut, O. (2019). Examining turkish adults’ recalled experiences of their father’s presence. Journal of Family Issues, 40(9), 1224-1251. https://doi.org/10.1177/0192513X19835879
19. Delhaye, M., Kempenaers, C., Linkowski, P., Stroobants, R., & Goossens, L. (2018). Perceived parenting and separation-individuation in Belgian college students: Associations with emotional adjustment. A. Rokach, (Ed.), Marital Relationships and Parenting: Intimate relations and their correlates içinde (ss. 154-171). Routledge.
20. Dallaire, D. H., Pineda, A. Q., Cole, D. A., Ciesla, J. A., Jacquez, F., LaGrange, B., & Bruce, A. E. (2006). Relation of positive and negative parenting to children's depressive symptoms. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 35(2), 313–322. https://doi.org/10.1207/s15374424jccp3502_15
21. Dirik, G., Yorulmaz, O., & Karancı, A. N. (2015). Çocukluk dönemi ebeveyn tutumlarının değerlendirilmesi: Kısaltılmış algılanan ebeveyn tutumları-çocuk formu. Türk Psikiyatri Dergisi, 26(2), 123-130. https://turkpsikiyatri.com/Data/UnpublishedArticles/hb0646.pdf
22. Downer, J. T. & Mendez, J. L. (2005). African American father involvement and preschool children’s school readiness. Early Education and Development, 16, 317-340. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1603_2
23. Eliezer, K., Yahav, R., & Or Hen, K. (2012). The internalization of the “father” object among young men and its relation to separation–individuation patterns, anxiety and depression. Child and Adolescent Social Work Journal, 29(4), 323-344. https://kerenorchen.co.il/wp-content/uploads/2014/07/The-Internalization-of-the%E2%80%98%E2%80%98Father%E2%80%99%E2%80%99-Object-Among.pdf
24. Etemadi, M., Aghebati, A., Ayatmehr, F., & Ashoori, A. (2020). Predicting borderline personality traits in adolescents based on parenting styles and emotion regulation strategies. Practice in Clinical Psychology, 8(2), 133–142. https://doi.org/10.32598/jpcp.8.2.133
25. Feldman, R. (2023). Father contribution to human resilience. Development and psychopathology, 35(5), 2402-2419. https://doi.org/10.1017/S0954579423000354
26. Flouri, E. & Buchanan, A. (2002). Life satisfaction in teenage boys: The moderating role of father involvement and bullying. Aggressive Behavior, 28, 126-133. https://doi.org/10.1002/ab.90014
27. Fonagy, P. & Target, M. (2002). Early Intervention and the Development of Self-Regulation. Psychoanalytic Inquiry, 22(3), 307–335. https://doi.org/10.1080/07351692209348990
28. Formoso, D., Gonzales, N. A., Barrera Jr, M., & Dumka, L. E. (2007). Interparental relations, maternal employment, and fathering in Mexican American families. Journal of Marriage and Family, 69(1), 26-39. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2006.00341.x
29. Freud, S. (1923). Ego ve id. (Kapkın, E. & Tekşen, A. Çev.). Payel Yayınevi.
30. Gallegos, M. I., Murphy, S. E., Benner, A. D., Jacobvitz, D. B., & Hazen, N. L. (2017). Marital, parental, and whole-family predictors of toddlers’ emotion regulation: The role of parental emotional withdrawal. Journal of Family Psychology, 31(3), 294-303. https://dx.doi.org/10.1037/fam0000245
31. Göral, F. S. (2002). Türk genç yetişkinlerin ikinci ayrılma bireyleşme süreçleri. Yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
32. Hildingsson, I., Thomas, J. E., Olofsson, R. E., & Nystedt, A. (2009). Still behind the glass wall? Swedish fathers’ satisfaction with postnatal care. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 38(3), 280–289. https://doi.org/10.1111/j.1552-6909.2009.01024.x
33. İnci, M. A., & Deniz, Ü. (2015). Baba tutumları ile çocuğun yaşı, cinsiyeti, doğum sırası ve kardeş sayısı değişkenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7(02). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/149858
34. Johnson, J. G., Cohen, P., Chen, H., Kasen, S., & Brook, J. S. (2006). Parenting behaviors associated with risk for offspring personality disorder during adulthood. Archives of General Psychiatry, 63(5), 579–587. https://doi.org/10.1001/archpsyc.63.5.579
35. Jones, K. A., Kramer, T. L., Armitage, T., & Williams, K. (2003). The impact of father absence on adolescent separation-individuation. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 129(1), 73–95.
36. Kalsner, L., & Pistole, M. C. (2003). College adjustment in a multiethnic sample: Attachment, separation-individuation, and ethnic identity. Journal of college student development, 44(1), 92-109. https://doi.org/10.1353/csd.2003.0006
37. Karabulut, H. (2017). Ergenlerin saldırgan davranışları, baba katılımı ve baba katılımının yordayıcıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
38. Karadeniz, G. (2019). Genç yetişkin erkeklerin algıladıkları baba tutumları ile bireyleşme arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolü. Doktora tezi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
39. Kennedy, M., Betts, L., Dunn, T., Sonuga-Barke, E. & Underwood, J. (2015). Applying Pleck’s model of paternal involvement to the study of preschool attachment quality: A proof of concept study. Early Child Development and Care, 185, 601-613. https://doi.org/10.1080/03004430.2014.944907
40. Kernberg, O. (1975). Sınır durumlar ve patolojik narsisizm. (Çev. M. Akay). Metis Yayınları.
41. Kılıç, S. (2022). Eş sermayesi ve baba katılımı ilişkisinde baba öz yeterliğin aracı rolü. Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
42. Kins, E., Beyers, W. & Soenens, B. (2013). When the separation-individuation process goes distinguishing between dysfunctional dependence and dysfunctional independence International Journal of Behavioral Development, 37(1), 1-12. https://doi.org/10.1177/0165025412454027
43. Klein, M. (2023). Sevgi, suçluluk ve onarım ve diğer yazıları (1921-1945) (Çev. A. Tekşen). Alfa Yayıncılık.
44. Krampe, E. M. & Newton, R. R. (2006). The father presence questionnaire: A new measure of the subjective experience of being fathered. Fathering: A Journal of Theory, Research & Practice about Men as Fathers, 4(2), 159-190. https://www.academia.edu/download/42099249/245-422-1-PB.pdf
45. Kritzas, N. & Grobler, A. A. (2005). The relationship between perceived parenting styles and resilience during adolescence. Journal of Child and Adolescent Mental Health, 17(1), 1-12. https://doi.org/10.2989/17280580509486586
46. Kuzucu, Y. & Özdemir, Y. (2013). Ergen ruh sağlığının anne ve baba katılımı açısından yordanması. Eğitim ve Bilim, 38, 96-112. https://doi.org/10.15390/ES.2013.1130
47. Kohut, H. (1971). Kendiliğin çözümlenmesi. (Çev. C. Atbaşoğlu, B. Büyükkal & C. lşcan). Metis Yayınları.
48. Lacan, J. (1949). The mirror stage as formative of the functions of the I as revealed in psychoanalytic theory. (Çev. A. Sheridan). W.W. Norton & Co.
49. Lacan, J. (1971). Fallusun anlamı. (Çev. S. M. Tura). Alfa Yayıncılık.
50. Lapsley, D. K., & Edgerton, J. (2002). Separation‐individuation, adult attachment style, and college adjustment. Journal of Counseling & Development, 80(4), 484-492. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2002.tb00215.x
51. Lesourd, S. (2005). Özne nasıl susturulur? Söylemlerden liberal laf ebeliklerine (Çev. Ö. Soysal & Ü. Edeş). Doğu Batı Yayınları.
52. Luyckx, K., Soenens, B., Vansteenkiste, M., Goossens, L., & Berzonsky, M. D. (2007). Parental psychological control and dimensions of identity formation in emerging adulthood. Journal of Family Psychology, 21(3), 546–550. https://doi.org/10.1037/0893-3200.21.3.546
53. Mahler, M. S., & Gosliner, B. J. (1955). On symbiotic child psychosis. The Psychoanalytic Study of the Child, 10(1), 195–212. https://doi.org/10.1080/00797308.1955.11822556
54. Mahler, M. S., Pine, F., & Bergman, A. (1975). İnsan yavrusunun psikolojik doğumu. (Çev. A. Babaoğlu). Metis Yayınları.
55. Masterson, J. F. (2010). Gerçek kendilik. (Çev. P. Üzeltüzenci). Litera Yayıncılık.
56. Masterson, J. F. (1976). Narsistik ve borderline kişilik bozuklukları, bir bütüncül gelişimsel yaklaşım. (Çev. B. Açıl). Litera Yayıncılık.
57. Matejevic, M., Todorovic, J., & Jovanovic, A. D. (2014). Patterns of family functioning and dimensions of parenting style. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 141, 431-437. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.05.075
58. Mattanah, J. F., Hancock, G. R., & Brand, B. L. (2004). Parental attachment, separation-individuation, and college student adjustment: A structural equation analysis of mediational effects. Journal of counseling Psychology, 51(2), 213. https://scihub.st/10.1037/0022-0167.51.2.213
59. Mitchell, S., & Margaret, J. (2012). Freud ve sonrası. (Çev. A. Eğrilmez). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. Parman, T. (2002). Erkek olmak ya da üçün üçü olmak. Psikanaliz Yazıları, 5, 27-38.
60. Pedro, M. F., Ribeiro, T., & Shelton, K. H. (2012). Marital satisfaction and partners’ parenting practices: The mediating role of coparenting behavior. Journal of Family Psychology, 26(4), 509–522. https://sci-hub.st/10.1037/a0029121
61. Peleg-Popko, O. (2002). Bowen theory: A study of differentiation of self, social anxiety, and physiological symptoms. Contemporary Family Therapy, 24, 355-369. https://doi.org/10.1023/A:1015355509866
62. Perris, C., Jacobsson, L., Linndström, H., von Knorring, L., & Perris, H. (1980). Development of a new inventory for assessing memories of parental rearing behaviour. Acta Psychiatrica Scandinavica, 61(4), 265-274. https://doi.org/10.1111/j.1600-0447.1980.tb00581.x
63. Pleck, J. H. (2010). Paternal involvement. The role of the father in child development, 58 -89. Pruett, K. (2000). Father-need. Broadway Books.
64. Rakipi, S. (2015). Parenting styles: Their impact on adolescent separation and college adjustment. Doctoral Dissertation, Capella University, Minnesota.
65. Reinelt, E., Stopsack, M., Aldinger, M., Ulrich, I., Grabe, H. J., & Barnow, S. (2013). Longitudinal transmission pathways of borderline personality disorder symptoms: From mother to child? Psychopathology, 47(1), 10–16. https://doi.org/10.1159/000348583
66. Sarpkaya, Y. (2022). Bireyleşme sürecinde algılanan ebeveyn tutumları ile duygu düzenleme becerileri ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
67. Stavrou, P. D. (2022). The Failure of separation and individuation in adolescence leading to addictions. Psychology, 13(8), 1314-1334. https://doi.org/10.4236/psych.2022.138085
68. Steinberg, L. (2007). Risk taking in adolescence: New perspectives from brain and behavioral science. Current directions in psychological science, 16(2), 55-59. https://doi.org/10.1111/j.1467-8721.2007.00475.x
69. Stein, R. (2006). Father regression: Clinical narratives and theoretical reflections. The International Journal of Psychoanalysis, 87(4), 1005–1027. https://doi.org/10.1516/5QTJ-WGNM-Q762-EX14
70. Sümer, N., & Güngör, D. (1999). Yetişkin bağlanma stilleri ölçeklerinin Türk örneklemi üzerinde psikometrik değerlendirmesi ve kültürlerarası bir karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 14(43), 71-106.
71. Taşkın, N. (2011). Çocukların gelişiminde katkıları unutulanlar: Babalar. Eğitime Bakış Dergisi, 7, 43-47.
72. Torres, N., Veríssimo, M., Monteiro, L., Ribeiro, O., & Santos, A. J. (2014). Domains of father involvement, social competence and problem behavior in preschool children. Journal of Family Studies, 20(3), 188–203. https://doi.org/10.1080/13229400.2014.11082006
73. Turan, K. (2023). Panik bozukluğu tanısı almış bireylerin erken dönem nesne ilişkilerinin ayrılma bireyleşme süreçleri ile ilişkisi. Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
74. Uludağlı, N. P. (2017). Baba katılımında etkili faktörler ve baba katılımının baba, anne ve çocuk açısından yararları. Türk Psikoloji Yazıları, 20(39), 70-88. https://www.researchgate.net/profile/Nilay-Pekel-Uludagli/publication/318233612_Baba_Katiliminda_Etkili_Faktorler_ve_Baba_Katiliminin_Baba_Anne_ve_Cocuk_Acisindan_Yararlari/links/596727b3aca2728ca6722388/Baba-Katiliminda-Etkili-Faktoerler-ve-Baba-Katiliminin-Baba-Anne-ve-Cocuk-Acisindan-Yararlari.pdf
75. Uzelli, Ö. (2022). The examination of the roles of parenting styles, big-five personality traits, and borderline characteristics on interpersonal dependency in university students. Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
76. Vaish, A., Grossmann, T. & Woodward, A. (2008). Not all emotions are created equal: The negativity bias in social-emotional development. Psychological Bulletin, 134(3), 383– 403. https://doi.org/10.1037/0033-2909.134.3.383
77. Winnicott, D. W. (1971). Oyun ve gerçeklik. (Çev. T. Birkan). Metis Yayınları.
78. Winnicott, D. W. (1960). The maturational processes and the facilitating environment: studies in the theory of emotional development. M. R. Khan, (Ed.), Ego distortion in terms of true and false self içinde (ss. 140-152). Hogarth Press and The Institute of Psychoanalysis.
79. Winnicott, D. W. (1964). Çocuk, aile ve dış dünya. (Çev. N. Nirven & N. Diner). Pinhan Yayıncılık.
80. Yaman, B. (2005). Ergenlerde ayrılma-bireyleşme ve psikolojik uyum üzerinde ana-baba evlilik ilişkisinin ve aile ilişkilerinin etkisi. Yüksek Lisans tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.
81. Yuan, A. S. V. & Hamilton, H. A. (2006). Stepfather involvement and adolescent well-being: Do mothers and nonresidential fathers matter? Journal of Family Issues, 27(9), 1191- 1213. https://doi.org/10.1177/0192513X06289214
82. Zielinski, M. J., Borders, A. & Giancola, P. R. (2015). Does hostile rumination mediate the associations between reported child abuse, parenting characteristics and borderline features in adulthood? Personality and Mental Health, 9(4), 288–297. https://doi.org/10.1002/pmh.1311
83. Zupančič, M. & Kavčič, T. (2014). Student personality traits predicting individuation in relation to mothers and fathers. Journal of Adolescence, 37(5), 715– 726. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2013.12.005