An Investigation of Lawyers' Sustainable Consumption Behaviour in Relation to Different Variables

Öz

Lawyers, as active participants in many areas of social life, play an important role in promoting awareness of sustainable living and consumption. They also contribute to sustainable development through legal regulations and the activities of bar associations. This study aims to examine lawyers' sustainable consumption behaviours in relation to selected variables, including gender, professional seniority, type of institution, socioeconomic status, and marital status. The study was conducted using a quantitative survey design with a sample of 108 lawyers practising in the province of Aksaray. Data were collected using the Sustainable Consumption Behaviour Scale and analysed with SPSS 22. The findings revealed no statistically significant difference according to gender. However, significant differences were identified with respect to professional seniority, type of institution, socioeconomic status, and marital status. Based on these findings, further studies involving lawyers from different provinces are recommended to provide a broader understanding of sustainable consumption behaviour within the legal profession.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Consumption Behaviour
• Sustainable Living
• Lawyers
• Legal Profession
• Sustainability

Etik Beyan

The ethics committee approval of the thesis from which the article was produced was obtained from, Aksaray University Human Research Ethics Committee with the decision numbered E-34183927-000-00000903435 on 26.12.2023. Informed consent was obtained from all participants, and they were provided with detailed information about the purpose of the study, its methods, potential risks, and their rights.

Avukatların Sürdürülebilir Tüketim Davranışlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Toplumsal yaşamın pek çok alanında etkin rol üstlenen avukatlar, sürdürülebilir yaşam ve tüketim konusunda farkındalık oluşturma kapasitesine sahip önemli aktörlerdir. Sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşılması için gerekli yasal düzenlemelerin hazırlanması ve baroların bu süreçte aktif rol üstlenmesi, hukuk camiasının sorumluluk alanı içerisindedir. Bu çalışmanın amacı; araştırmaya katılan avukatların sürdürülebilir tüketim davranışlarının farklı değişkenler açısından (cinsiyet, mesleki kıdem, kurum türü, sosyoekonomik düzey, medeni durum) incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, Aksaray ilinde görev yapmakta olan toplam 108 avukat oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak “Sürdürülebilir Tüketim Davranışı” ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılığın görülmediği sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki kıdem düzeyi, kurum türü, sosyoekonomik düzey ve medeni durum değişkenleri açısından araştırmaya katılan avukatların sürdürülebilir tüketim davranışları incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmektedir. Bu bulgular ışığında, avukatların sürdürülebilir tüketim davranışları konusunda farklı illerde yapılan araştırmaların sayısının artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Tüketim Davranışı
• Sürdürülebilir Yaşam
• Avukat
• Hukuk
• Sürdürülebilirlik

Etik Beyan

Bu çalışmanın etik ilkelere uygunluğunun incelenmesi için Aksaray Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kuruluna başvurulmuş olup 26.12.2023 tarihli E-34183927-000-00000903435 sayılı resmi yazı ile bu çalışmanın etik ilkelere uygun olduğu belirtilmiştir. Araştırmaya katılan tüm katılımcılardan online bilgilendirilmiş onam alınmıştır ve katılımcılara çalışmanın amacı, yöntemleri, olası riskler ve hakları detaylı olarak açıklanmıştır.

Kaynakça

1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
2. Akdeniz, P. C., & Dursun, Y. (2022). Sürdürülebilir tüketim motivasyonunda sürdürülebilir moda kavramının etkisi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 79-110. https://izlik.org/JA82WX83RL
3. Akgün, A. A., & Umud, H. (2025). Üniversite öğrencilerinin sürdürülebilir tüketim davranışı sergileme düzeylerinin incelenmesi. Journal of Yasar University, 20(78), 249-266.
4. Aktaş, S. C., & Çiçek, B. (2019). Farklı kuşaktaki kadın ve erkeklerin sürdürülebilir tüketim davranışlarının incelenmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(4), 1957-1978. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.12.1264
5. Bansal, P., & Roth, K. (2000). Why companies go green: a model of ecological responsiveness. Academy of Management Journal (AMJ), 43, 717-736, https://doi.org/10.5465/1556363
6. Bayazıt, A. & Saygılı Akkaya, N. (2025). Bireylerin sürdürülebilir tüketim davranışlarının incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 16(4), 2722-2745. https://doi.org/10.20491/isarder.2024.1943
7. Çakan, S. (2023). İklim değişikliği ve yaşam hakkı: Urgenda Vakfı v. Hollanda Hükümeti davası. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(1), 19-44. https://izlik.org/JA66JE83GH
8. Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98–104. https://doi.org/10.1037/0021-9010.78.1.98

9. Davidson, D. J., & Freudenburg, W. R. (1996). Gender and environmental risk concerns: A review and analysis of available research. Environment and Behavior, 28(3), 302-339. https://doi.org/10.1177/0013916596283003
10. Dernbach, J. C., Russell, I. S., & Bogoshian, M. (2022). Lawyering to make a difference: Ethics and leadership for a sustainable society. Wake Forest Journal of Business & Intellectual Property Law, 23(1), 19-36. https://ssrn.com/abstract=4318062
11. Dernbach, C. J., Russell, I. S., & Bogoshian, M. (2023). The lawyer's duty of competence in a climate-imperiled world. University of Missouri-Kansas City Law Review, 92(4), 24-02. https://ssrn.com/abstract=4742669.
12. Diamantopoulos, A., vd. (2003). Can socio-demographics still play a role in profiling green consumers? A review of the evidence and an empirical investigation. Journal of Business Research, 56(6), 465-480. https://doi.org/10.1016/S0148-2963(01)00241-7
13. Dinavasova, J. (2019). Bireylerin çevresel tutumlarının sürdürülebilir tüketim davranışına üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstütüsü, İstanbul.
14. Doğan, O., Bulut, Z. A., & Çımrın, F. K. (2015). Bireylerin sürdürülebilir tüketim davranışlarının ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. Atatürk University Journal of Economics & Administrative Sciences, 29(4), 659-678. https://izlik.org/JA36XY24LW
15. Durmuş, B., Yurtkoru, E. S., & Çinko, M. (2011). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. Beta Basım Yayım.
16. Fuchs, D. A., & Lorek, S. (2002). Sustainable consumption governance in a globalizing world. Global Environmental Politics, 2(1), 19-45. https://doi.org/10.1162/152638002317261454
17. Griskevicius, V., Tybur, J. M., & Van den Bergh, B. (2010). Going green to be seen: Status, reputation, and conspicuous conservation. Journal of Personality and Social Psychology, 98(3), 392-404. https://doi.org/10.1037/a0017346
18. Hayta, A. (2009). Sürdürülebilir tüketim davranışının kazanılmasında tüketici eğitiminin rolü. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 143-151. https://izlik.org/JA87DR33MS
19. Hermansson, G., & Johansson, E. (2020). Advocating sustainability: How sustainability is viewed and practised by Swedish business law firms. (Report No. E2020:074). Chalmers University of Technology.
20. Hines, J. M., Hungerford, H. R., & Tomera, A. N. (1987). Analysis and synthesis of research on responsible environmental behavior: A meta-analysis. Journal of Environmental Education, 18(2), 1-8. https://doi.org/10.1080/00958964.1987.9943482
21. Kandemir, H. K. (2021). Sürdürülebilir şirketler ve hukuki çerçevesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(41), 853-876. https://doi.org/10.46928/iticusbe.949544.
22. Karaca, Ş. (2018). Yaşam tarzının sürdürülebilir tüketim davranışı üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir çalışma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(3), 403-425.
23. Karasar, N. (2002). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, teknikler ve ilkeler. Nobel Yayınevi.
24. Kiracı, H. & Kayabaşı, A. (2010). Real and spurious sustainable consumption behavior in Turkey: A field research. Innovative Marketing, 6(2), 43-47
25. Luchs, M. G., & Mooradian, T. A. (2012). Sex, personality, and sustainable consumer behaviour: Elucidating the gender effect. Journal of Consumer Policy, 35(1), 127–144. https://doi.org/10.1007/s10603-011-9179-0
26. McLaren, S.J. (2007). Defining a role for sustainable consumption initiatives in New Zealand. 2nd International Conference on Sustainability Engineering and Science, Auckland, NZ.
27. Minton, A. P., & Rose, R. L. (1997). The effects of environmental concern on environmentally friendly consumer behavior: An exploratory study. Journal of Business Research, 40(1), 37-48. https://doi.org/10.1016/S0148-2963(96)00209-3.
28. Mont, O., & Plepys, A. (2008). Sustainable consumption progress: Should we be proud or alarmed? Journal of Cleaner Production, 16(4), 531–537. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2007.01.009
29. Moser, S., & Kleinhückelkotten, S. (2018). Good intents, but low impacts: Diverging importance of motivational and socioeconomic determinants explaining pro-environmental behavior, energy use, and carbon footprint. Environment and Behavior, 50(6), 626-656. https://doi.org/10.1177/00139165177106
30. Ndulo, M. B. (2021). Law, lawyers and sustainable development: Reflections of a fellow traveler. Southern African Journal of Policy and Development, 5(2), 21-32.
31. Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (7th ed.). McGraw-Hill Education.
32. Rainey, H. G., & Bozeman, B. (2000). Comparing public and private organizations: Empirical research and the power of the a priori. Journal of Public Administration Research and Theory, 10(2), 447-469. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.jpart.a024276
33. Roberts, J. A. (1996). Green consumers in the 1990s: Profile and implications for advertising. Journal of Business Research, 36(3), 217-231. https://doi.org/10.1016/0148-2963(95)00150-6
34. Sancakdar, O. (2023). İklim değişikliğinin kamu hizmeti, sürdürülebilir kalkınma ve temel haklara etkilerinden kesitler ve iklim davaları. İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi, (22), 99-129. https://doi.org/10.26650/ihid.22.005.
35. Savaş, B. (2025). Ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aksaray.
36. Şener, A., & Hazer, O. (2008). Values and sustainable consumption behavior of women: A Turkish sample. Sustainable Development, 16(5), 291-300.
37. Seyfang, G. (2007). Growing sustainable consumption communities: The case of local organic food networks. International Journal of Sociology and Social Policy, 27, 120-134.
38. Seymen Çakar, A. (2025). İklim adaleti kavramı ve devletlerin ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluğu. Antalya Bilim Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13(26), 201-230.
39. Stern, P. C. (2000). Toward a coherent theory of environmentally significant behavior. Journal of Social Issues, 56(3), 407-424. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00175
40. Straughan, R. D., & Roberts, J. A. (1999). Environmental segmentation alternatives: A look at green consumer behavior in the new millennium. Journal of Consumer Marketing, 16(6), 558-575. https://doi.org/10.1108/07363769910297506
41. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
42. Tokmak, G. (2019). Materyalist eğilim ve tüketici ahlakının gösterişçi tüketim eğilimi üzerindeki etkisi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi (IBAD), 5, 359-378. https://doi.org/10.21733/ibad.628704
43. Tore, İ. (2025). Kurumsal yönetim kapsamında iklim değişikliği raporlaması: Düzenleyici perspektiften halka açık anonim şirketlerde raporlamaya ilişkin güncel standartların değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(2), 493-534. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1463154.
44. Türkoğlu Üstün, K. (2021). Yeni bir dönemin başlangıcı: Avrupa yeşil mutabakatı ve Türk çevre hukuku ve politikalarına etkileri. Memleket Siyaset Yönetim (MSY), 16(36), 329-366.
45. Wiernik, B. M., Ones, D. S., & Dilchert, S. (2013). Age and environmental sustainability: A meta-analysis. Journal of Managerial Psychology, 28(7-8), 826–856. https://doi.org/10.1108/JMP-07-2013-0221
46. Yıldırım Soysal, H. (2025). Hukuk ve sürdürülebilirlik kesişiminde yeni bir ‘onarım hakkı’ anlayışı ve onarım hakkına ilişkin Avrupa Birliği düzenlemelerinin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 74(2), 1141-1174. https://doi.org/10.33629/auhfd.1651301
47. Yüksel, C. (2022). İklim değişikliğiyle mücadelede bir araç olarak uluslararası insan hakları hukuku. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, 10(2), 339-366. https://doi.org/10.26650/JPLC2022-1171800.
48. Zelezny, L.C., Chua, P.-P. and Aldrich, C. (2000), New ways of thinking about environmentalism: elaborating on gender differences in environmentalism. Journal of Social Issues, 56, 443-457. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00177