Diyaliz Hastalarında Sosyal Bütünleşme İhtiyacı

Öz

Kronik böbrek yetmezliği, hemodiyaliz , periton diyalizi ya da böbrek nakliyle tedavisi yapılan hastalıklardan biridir. Diyaliz tedavisi, hastanın sağ kalımını sağlasa da, yaşam kalitesi hala üzerinde çalışılması gereken sorunların başında gelmektedir. Yaşam kalitesi kavramının içinde, fiziksel sağlık, ruh sağlığı, bağımsızlık düzeyi, sosyal ilişkiler, yaşama ve sağlığa bakış açısı, beklentiler  ve alışkanlıklar yer almaktadır. Kronik hastalıklarda birey yaşam boyu az yada çok hastalık etkilerini yaşar. Bu gruptaki bireylerde, hastalığa bağlı günlük yaşam aktiviteleri ve iyilik hali bozulması yaşam kalitesinin düşmesine neden olur.Bu bağlamda yaşam kalitesini arttırmak için sadece medikal gelişmelerin yeterli gelmediği, hastaların psikososyal desteğe de ihtiyaç duydukları bilinmektedir. Psikososyal destek, bazı hastalıklar için uygulansa da çoğunlukla diğer kronik hastalıklarda göz ardı edilmekte, medikal başarıya odaklanılmaktadır. Psikososyal destek için ülkemizde multidisipliner ekibin içinde ihtiyaç duyulan meslek grupları henüz yer almamaktadır. Yaşam kalitesinin hastalıkla ilişkili olarak azaldığı diyaliz hastalarında, sosyal bütünleşme ihiyacını ortaya koymak amacıyla yapılan bu çalışmada; sosyal etkileşimde bozulmayla başlayan yalnızlık, anksiyete ve depresyon, tedaviye uyum güçlüğü ve intihara eğilim gibi önemli sorunlara neden olduğu görülmüştür. Çalışmada son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda yaşam kalitesini bozan başlıca sorunlar; İş ve eğitim engeli, sağlık giderleri, psikolojik sorunlar, aile içi görev tanımındaki değişiklikler ve sosyal çevre sorunları altında toplanıp, alan yazın taraması ile irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Diyaliz Tedavisi,Sosyal Bütünleşme,Yaşam Kalitesi,Psikososyal Destek

Needs of Social Integration in Dialysis Patients

Abstract

Chronic renal failure is one of the diseases treated by hemodialysis, peritoneal dialysis or renal transplantation. Although dialysis treatment provides the survival of the patient, quality of life is still one of the main problems to be studied. The concept of quality of life includes physical health, mental health, level of independence, social relations, perspective on life and health, expectations and habits. In chronic diseases, the individual experiences the effects of more or less disease throughout his / her life. In this group of individuals, activities related to daily living and impaired well-being caused by the disease cause poor quality of life. In this context, it is known that not only medical developments are sufficient for improving the quality of life, but also patients need psychosocial support. Although psychosocial support is applied for some diseases, it is mostly ignored in other chronic diseases and focused on medical success. There are no occupational groups needed in the multidisciplinary team in our country for psychosocial support. In this study conducted to reveal the need for social integration in dialysis patients whose quality of life decreased in relation to the disease; Loneliness, anxiety and depression, difficulty in adherence to treatment and suicidal tendency have started. The more important a disease is in the society, the more important it should be and it should be considered as a public health problem. When chronic diseases are examined in this respect, it is seen that they have important morbidity and mortality. In this context, apart from medical support, from kidney protection to kidney failure and treatment conditions, the disease also expects to find solutions in terms of barriers to social integration. In this study, the main problems that impair quality of life in patients with end-stage renal disease; Work and education barriers, health expenses, psychological problems, loss of family role and status and social environment problems were gathered under the field literature review.

Keywords

• Dialysis Treatment,Social Integration,Quality of Life,Psychosocial Support

Kaynakça

1. Alden, J. ve Thomas, H. (1998). Social Exclusion in Europe: Context and Policy, International Planning Studies, Cilt: 3, Sayı: 1, s. 7-14.Bhalla, A. ve Lapeyre F. (1997). Social Exclusion: Towards an analytical and operational frame work, Development and Change, Cilt: 28, Sayı: 3.Bilir, N. (2006). Değişen Sağlık Örüntülerinde Halk Sağlığı Çalışanlarının Rolü: Kronik Hastalıklar ve Yaşlılık Sorunları Toplum Hekimliği Bülteni Cilt 25, Sayı 3 Blaxter, M. (1990). Health and Lifestyle, London: Routledge.Cohen, S. Gottlieb, B. H., Underwood, L. G. (2000). Social Relation ship and Health, Social Support Measurement and Intervention A Guide for Health and Social Scientists, Oxford University Press: New York.Çakar, B.Y.ve Atılgan, G. (2007). Sunuş, Yoksulluk ve Sosyal Dışlanma, Tes-İş Dergisi.Dutta, M. J. (2008). Communicating Health, Cambridge: Polity Press.Eryiğit Günler, O. (2014). Sosyal Sermaye, Sağlık ve Hastalık. KMÜ Sosyal ve Ekonomı̇k Araştırmalar Dergı̇si 16 (26): 107-113Frumkin, H. Frank, L. ve Jackson, R. (2004), Urban Sprawl and Public Health, Washington: Island Press. Gibson, A. (2010). Does Social Capital have a Role to Play in the Health of Communities, A Reader in Promoting Public Health, London: SAGE.Halpern, D. (2005). Social Capital, Cambridge: Polity Press.Hyyppa, M. T. (2010). Health Ties, New York: Springer.Kenyon, S. Lyons and G. Rafferty, J. (2002). Transport and Social Exclusion: Investigating the Possibility of Promoting Inclusion Through Virtual Mobility, Journal of Transport Geography, Cilt: 10 (3), 207-219.Lindström, M. (2008). Social Capital and Health- Related Behaviors, Social Capital and Health, New York: Springer.Lopez, R. I. (2012). The Built Environment and Public Health, San Francisco: Jossey- Bass.OECD (2001). The Well- being of Nations The Role Of Human and Social Capital, Paris: OECD Centre for Educational.Orhan Hançerlioğlu, Toplumbilim Sözlüğü, Remzi Kitabevi, İstanbul, 57-58Ozankaya, Özer (1986). Toplumbilim Terimleri Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1980, 29; Short, Clare (1999). Poverty Eradication and Social Integration: The Position of the UK, International Social Science Journal, Blackwell Publishers, Oxford, 51 (162), 467–73Şahin, M. M. Ünal, A. Z. (2010). Sosyal Sermaye Kuram Uygulama Eleştiri. İstanbul: Değişim Yayınevi.T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü. Ölüm İstatistikleri, (2003). DİE Matbaası: Ankara T.C. Sağlık Bakanlığı Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü, 2005, Başkent Üniversitesi. Ulusal Hastalık Yükü ve Maliyet Etkinlik Araştırması, Hastalık Yükü Final Raporu, AnkaraWalker, A. ve Walker, C. (1997). Britain Divided: The Growth of Social Exclusion in the 1980s and 1990s, Child Poverty Action Group, LondonYaka, A. (2018). Sosyoloji Yazıları, Çatışma Kültüründen Uzlaşma Kültürüne, İstanbul: Gündoğan Yayınları.