Yargıtay Kararlarına Göre Okullarda Öğretmenler Davranışlarının Haksız Tahrik Kapsamında Değerlendirilmesi

Bu araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin taraf olduğu ve Yargıtay kararlarına yansıyan olaylarda haksız tahrik uygulamasının nasıl değerlendirildiğini eğitim bilimleri perspektifiyle ortaya koymaktır. Haksız tahrik, bireyin maruz kaldığı haksız bir davranışın yol açtığı duygusal tepki sonucu suç işlemesi hâlinde cezada indirim yapılmasını öngören bir hukuki düzenlemedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesi yöntemine göre yürütülmüştür. Veriler, Yargıtay’ın çevrim içi arşivinde yapılan doküman incelemesiyle elde edilen ve ölçütlere uyan 44 karardan oluşmaktadır. İçerik analizi sonucunda olaylar; öğretmen–öğrenci, öğretmen–veli ve okul paydaşları arasındaki etkileşimler bağlamında sınıflandırılmıştır. Bulgular, sınıf yönetimi, öğrenci davranışları, iletişim becerileri ve okul iklimi gibi eğitim bilimleriyle ilişkili unsurların çatışmaların ortaya çıkmasında etkili olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, Yargıtay’ın haksız tahrik değerlendirmelerinde eğitsel bağlamı ve mesleki rolleri dikkate aldığı, bu durumun öğretmen eğitimi ve hizmet içi eğitim politikaları açısından önemli çıkarımlar sunduğu görülmüştür.

The primary aim of this study is to examine how the application of unjust provocation is evaluated from an educational sciences perspective in cases involving teachers that are reflected in the decisions of the Court of Cassation. Unjust provocation is a legal regulation that allows for a reduction in punishment when an individual commits an offense as a result of an emotional reaction caused by an unjust act they were subjected to. The study was conducted within the framework of a qualitative research approach, using the document analysis method. The data consist of 44 judicial decisions obtained through document analysis from the online archive of the Court of Cassation that met the specified criteria. As a result of content analysis, the cases were classified within the context of interactions among teachers–students, teachers–parents, and other school stakeholders. The findings indicate that factors related to educational sciences—such as classroom management, student behaviors, communication skills, and school climate—play a significant role in the emergence of conflicts. In conclusion, it was found that the Court of Cassation considers the educational context and professional roles in its evaluation of unjust provocation, offering important implications for teacher education and in-service training policies.