Araştırma Makalesi

Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri

Cilt: 6 26 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri

Öz

Bu çalışma, öğretmenlerin duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını öğretim süreçlerinde nasıl kullandıklarını ve nasıl bütünleştirildiğini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiş nitel bir araştırmadır. Araştırma, olgubilim deseninde yürütülmüş; çalışma grubunu oluşturan 20 öğretmen amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanan veriler kodlanarak temalar oluşturulmuştur. Bulgular, öğretmenlerin duygusal zeka kapsamında en çok duygu düzenleme ve empatiyi; pratik bilgelik kapsamında ise adalet, yansıtıcı düşünme ve kolektif muhakemeyi kullandıklarını göstermektedir. Refleksif uygulama boyutunun sınırlı düzeyde ifade edildiği, pratik bilgeliğin çoğunlukla deneyime dayalı ve sezgisel karar verme süreçleriyle ortaya çıktığı belirlenmiştir. Bütünleşmeye ilişkin bulgular, öğretmenlerin duyguları karar süreçlerinde bastırılması gereken unsurlar olarak değil, bağlama ilişkin yönlendirici ve uyarıcı sinyaller olarak değerlendirdiklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu bütünleşmenin öğretmenlerin mesleki kariyer evrelerine göre farklı yoğunluklarda ifade edildiği, ancak doğrusal bir gelişim örüntüsü sergilemediği belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin mesleki muhakemesinde bu iki yeterliliğin bütüncül biçimde ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal zeka, pratik bilgelik, bütünleştirme, öğretmenlerin kariyer evreleri

Destekleyen Kurum

Marmara Üniversitesi

Etik Beyan

Araştırma ve yayın etiği ilkelerine tam bağlılık gösterilmiştir.

Teşekkür

Araştırma sürecine değerli görüşleriyle katkı sunan tüm katılımcı öğretmenlere ve çalışmanın gelişimine katkı sağlayan uzmanlara teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Ardelt, M. (2004) – Wisdom as an expert knowledge system: integrating affect, cognition, and reflection, Human Development, 47(5), 257–285. https://doi.org/10.1159/000079154
  2. Aristotle, B. (1941). Book I: The basic works of Aristotle. R. Mckeon (Ed). Random House, 689.
  3. Bakioğlu, A. (1996, [Ay Gün]). Öğretmenlerin kariyer evreleri (Türkiye'de resmi lise öğretmenleri üzerinde yapılan bir araştırma) [Teacher stages of his career (a survey of public high school teachers in Turkey)] [Bildiri sunumu]. 2. Ulusal Eğitim Sempozyumu, İstanbul, Türkiye.
  4. Bakioğlu, A. (1998). Lider öğretmen. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(10), 11-19.
  5. Barlet, R. C. & Collins S. D., (2011), Aristotle's Nicomachean ethics. University of Chicago Press, 2011.
  6. Bar-On, R. (2006). The bar-on model of emotional-social intelligence (ESI) 1. Psicothema, 18, 13-25.
  7. Berliner, D. C. (1994). Expertise: The wonders of exemplary ‬ performance. In John N. Mangieri and Cathy Collins Block ‭(Eds.), ‬ Creating powerful thinking in teachers and students‭ (pp. ‭141‭-186).‬ Ft. Worth, TX: Holt, Rinehart and Winston.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
  8. Binet, A., & Simon, T. (1905). Methodes nouvelles pour le diagnostic du niveau intellectuel des anormaux. L’Année Psychologique, 11, 191–244.‭‬‬‬
  9. Bohlin, K.E. (2022). The practical wisdom framework: a compass for school leaders. Journal of Education, 202(2), 156-165. https://doi.org/10.1177/00220574211028828
  10. Burden, P. (1983). Why educators should consider teacher career development. Educational Considerations, 10(1), 5.

Kaynak Göster

APA
Kalkavan Parlak, E., & Bakioğlu, A. (2026). Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri. Okul Yönetimi, 6, 1-18. https://izlik.org/JA43XS84TB
AMA
1.Kalkavan Parlak E, Bakioğlu A. Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri. SAJ. 2026;6:1-18. https://izlik.org/JA43XS84TB
Chicago
Kalkavan Parlak, Esra, ve Ayşen Bakioğlu. 2026. “Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri”. Okul Yönetimi 6 (Temmuz): 1-18. https://izlik.org/JA43XS84TB.
EndNote
Kalkavan Parlak E, Bakioğlu A (01 Temmuz 2026) Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri. Okul Yönetimi 6 1–18.
IEEE
[1]E. Kalkavan Parlak ve A. Bakioğlu, “Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri”, SAJ, c. 6, ss. 1–18, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43XS84TB
ISNAD
Kalkavan Parlak, Esra - Bakioğlu, Ayşen. “Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri”. Okul Yönetimi 6 (01 Temmuz 2026): 1-18. https://izlik.org/JA43XS84TB.
JAMA
1.Kalkavan Parlak E, Bakioğlu A. Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri. SAJ. 2026;6:1–18.
MLA
Kalkavan Parlak, Esra, ve Ayşen Bakioğlu. “Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri”. Okul Yönetimi, c. 6, Temmuz 2026, ss. 1-18, https://izlik.org/JA43XS84TB.
Vancouver
1.Esra Kalkavan Parlak, Ayşen Bakioğlu. Öğretmenlerin kariyer evrelerine göre duygusal zeka becerileri ve pratik bilgelik unsurlarını bütünleştirme süreçleri. SAJ [Internet]. 01 Temmuz 2026;6:1-18. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43XS84TB