SMAR’ın özel sayı politikası; özel sayı önerilerinin hazırlanması, değerlendirilmesi ve yürütülmesine ilişkin temel esasları, konuk editörlerin görev ve sorumluluklarını, özel sayı kapsamındaki çalışmaların editoryal değerlendirme ve hakemlik süreçlerini ve özel sayıların yayımlanmasına ilişkin kuralları düzenlemektedir. Özel sayılar, derginin amaç ve kapsamı ile araştırma ve yayın etiği, editoryal bağımsızlık ve bilimsel değerlendirme ilkeleri çerçevesinde yürütülür. Özel sayı kapsamında gönderilen tüm çalışmalar, davet edilmiş veya herhangi bir bilimsel etkinlikle ilişkili olmalarına bakılmaksızın SMAR’ın genel editoryal değerlendirme, hakemlik ve yayın politikalarına tabidir.
1. Özel Sayıların Amacı ve Kapsamı
SMAR, derginin amaç ve kapsamıyla doğrudan ilişkili, belirli bir bilimsel tema veya güncel araştırma alanı etrafında oluşturulan özel sayılar yayımlayabilir.
Özel sayılar; belirli bir alandaki güncel akademik tartışmaları bir araya getirmek, disiplinler arası araştırmaları teşvik etmek veya bilimsel açıdan bütünlük taşıyan özgün araştırma koleksiyonlarının yayımlanmasına olanak sağlamak amacıyla planlanabilir.
Bir özel sayı önerisinin SMAR’ın bilimsel kapsamı içerisinde bulunması ve derginin benimsediği sosyal mucitlik yaklaşımıyla anlamlı bir ilişki kurması beklenmektedir. Özel sayı oluşturulması, derginin amaç ve kapsamının geçici veya kalıcı olarak genişletildiği anlamına gelmez.
Özel sayılar SMAR’ın genel editoryal sorumluluğu altında yayımlanır. Baş Editör, düzenli sayılarda olduğu gibi özel sayıların da bilimsel ve etik bütünlüğünden sorumludur. Özel sayılarda yayımlanan çalışmalar SMAR’ın düzenli sayılarında uygulanan yazım, araştırma ve yayın etiği, editoryal değerlendirme ve hakemlik politikalarına tabidir.
2. Kimler Özel Sayı Önerisinde Bulunabilir?
Özel sayı önerileri, ilgili bilim alanında akademik uzmanlığa sahip araştırmacılar veya akademisyenler tarafından sunulabilir. Öneri bir veya birden fazla konuk editör tarafından hazırlanabilir.
Konuk editör olarak önerilen kişilerin özel sayının bilimsel alanında yeterli akademik uzmanlığa ve uygun yayın deneyimine sahip olmaları beklenmektedir. Önerilen konuk editörlerin akademik nitelikleri ve konuya ilişkin uzmanlıkları SMAR Baş Editörlüğü tarafından değerlendirilir.
Bir özel sayı önerisinin kabul edilmesi, öneriyi sunan kişinin otomatik olarak konuk editör olarak görevlendirileceği anlamına gelmez. SMAR gerekli gördüğü durumlarda önerilen editoryal yapıda değişiklik yapılmasını veya özel sayıya ek bir editör görevlendirilmesini talep edebilir.
3. Başvuru Şekli
Özel sayı önerileri SMAR’ın resmî iletişim adresi üzerinden dergi editörlüğüne iletilmelidir.
Özel sayı önerisinde aşağıdaki bilgilere yer verilmesi beklenmektedir:
Özel sayının önerilen başlığı ve teması,
Konunun bilimsel gerekçesi ve güncelliği,
SMAR’ın amaç ve kapsamıyla ilişkisi,
Özel sayının mevcut literatüre sağlaması beklenen katkı,
Önerilen konuk editör veya editörlerin adları, kurumsal bağlantıları ve uzmanlık alanları,
Özel sayı kapsamında değerlendirilmesi planlanan çalışma türleri,
Tahmini makale sayısı,
Önerilen başvuru, değerlendirme ve yayın takvimi.
Özel sayı bir kongre, sempozyum, çalıştay, araştırma projesi veya başka bir bilimsel etkinlikle ilişkiliyse bu ilişki başvuruda açık biçimde belirtilmelidir. İlgili etkinliğin adı, tarihi ve çalışmaların özel sayıya hangi yöntemle yönlendirileceğine ilişkin bilgiler editörlüğe sunulmalıdır.
Başvuru sırasında mümkünse özel sayıya ilişkin taslak çağrı metni de gönderilmelidir. SMAR Baş Editörlüğünün onayı alınmadan SMAR adına resmî bir özel sayı çağrısı yayımlanamaz.
Özel sayı başvuruları, sosyalmucit@outlook.com adresine gönderilmelidir.
4. Özel Sayı Önerilerinin Değerlendirilmesi
Özel sayı başvuruları Baş Editörlük tarafından; bilimsel tema, derginin amaç ve kapsamıyla uygunluk, önerinin özgünlüğü ve güncelliği, beklenen akademik katkı, önerilen konuk editörlerin yeterliliği, yayın takviminin uygulanabilirliği ve derginin mevcut yayın planı dikkate alınarak değerlendirilir.
Editörlük özel sayı önerisini kabul edebilir, öneriye ilişkin değişiklik veya ek bilgi talep edebilir, önerilen yayın dönemini değiştirebilir ya da öneriyi uygun görmeyebilir.
Özel sayı önerisinin kabul edilmesi yalnızca özel sayı projesinin yürütülmesine izin verildiği anlamına gelir. Özel sayı kapsamında gönderilecek bireysel çalışmalar bakımından herhangi bir kabul veya yayın garantisi oluşturmaz.
5. Özel Sayılarda Editoryal Değerlendirme ve Hakemlik Süreci
Özel sayı kapsamında gönderilen çalışmalar, düzenli sayılarda yayımlanan çalışmalarla aynı bilimsel, etik ve editoryal standartlara tabidir.
Editoryal ön değerlendirme sonucunda hakem değerlendirmesine uygun bulunan çalışmalar, alanında uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından SMAR’ın çift kör hakemlik sistemi kapsamında değerlendirilir.
Bir çalışmanın özel sayı çağrısına davet edilmiş olması veya özel sayıyla ilişkili bir kongre, sempozyum, çalıştay ya da başka bir bilimsel etkinlikte sunulmuş olması, çalışmaya herhangi bir yayın önceliği veya kabul garantisi sağlamaz ve hakemlik sürecinden muafiyet oluşturmaz.
Konuk editörler özel sayının bilimsel organizasyonuna, tematik bütünlüğüne ve çalışmaların özel sayı kapsamına uygunluğunun değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. Bununla birlikte özel sayının genel editoryal gözetimi Baş Editör veya Baş Editör tarafından görevlendirilen yetkili editörler tarafından yürütülür.
Özel sayı kapsamında değerlendirilen çalışmalar hakkında nihai editoryal karar, Baş Editör veya Baş Editör tarafından görevlendirilen ve ilgili çalışma bakımından çıkar çatışması bulunmayan yetkili editör tarafından verilir. Hakem görüşleri editoryal karar sürecinin temel unsurlarından biri olmakla birlikte nihai karar yetkisi hakemlere veya konuk editörlere devredilemez.
6. Konuk Editörlerin Kendi Çalışmaları
Konuk editörlerin özel sayıya bilimsel çalışma göndermeleri mümkündür. Bununla birlikte konuk editör, kendisinin yazar veya ortak yazar olduğu bir çalışmanın teknik veya bilimsel ön değerlendirmesine, editör atanmasına, hakem seçimine, hakem raporlarının değerlendirilmesine veya nihai yayın kararına hiçbir şekilde katılamaz.
Konuk editörün yazar veya ortak yazar olduğu çalışma, çıkar çatışması bulunmayan Baş Editör veya başka bir yetkili editör tarafından bağımsız biçimde yönetilir ve özel sayıdaki diğer çalışmalarla aynı bilimsel, etik ve hakemlik standartlarına tabi tutulur.
Konuk editör veya editörlerin yazar ya da ortak yazar olduğu çalışmalar, özel sayıda yayımlanan toplam makalelerin %25’inden fazlasını oluşturamaz.
7. Özel Sayıların Yayımlanması
Özel sayılar, SMAR’ın ilan edilmiş yayın programı ve editoryal kapasitesi dikkate alınarak planlanır. Özel sayılar derginin düzenli yayın programının yerine geçmez ve düzenli sayıların zamanında yayımlanmasını engelleyecek veya aksatacak şekilde planlanamaz.
Ek veya özel sayı adedi, derginin normal yayın periyodunun 1/3’ünden fazla olamaz. SMAR yılda altı düzenli sayı yayımladığından, ilgili istisnalar dışında bir takvim yılı içerisinde en fazla iki ek veya özel sayı yayımlanabilir. Kongre veya sempozyum bildiri özetlerini içeren özel sayılar bu sayı sınırlamasının dışında değerlendirilir.
Özel veya ek sayılarda SMAR’ın yazım kuralları, araştırma ve yayın etiği politikaları, editoryal değerlendirme ve bilimsel hakemlik standartları aynen uygulanır.
Özel sayının yayımlanması durumunda özel sayının başlığı, kapsamı ve varsa konuk editör bilgileri açık biçimde gösterilir. Kongre, sempozyum veya başka bir bilimsel etkinlikle ilişkili özel sayılarda bu ilişki ve yayımlanan içeriğin niteliği okuyucunun açıkça anlayabileceği biçimde belirtilir.
Ek veya özel sayılardaki sayfa numaralandırması, aynı yıl içerisinde yayımlanan düzenli sayılardan ayırt edilebilecek biçimde düzenlenir.
Ek veya özel sayılarda yayımlanan araştırma makaleleri, derleme makaleleri ve diğer bilimsel makale türleri, derginin ilgili dönemdeki makale türü ve yayın dağılımına ilişkin değerlendirmelerine dâhil edilir. Kongre veya sempozyum bildiri özetlerinden oluşan özel sayılar bu kapsamın dışındadır.
Armağan sayıları ek veya özel sayı statüsünde değerlendirilmez; derginin düzenli yayın programı içerisinde normal sayı olarak numaralandırılır ve yayımlanır.