An Examination Of The Relationship Between Preschool Teachers’ Professional Burnout Levels And Their Perceptions of Organisational Belonging

Öz

This research aims to examine the relationship between preschool teachers' professional burnout levels and their perception of organizational belonging. The research was carried out with quantitative research method in the relational screening model. The sample of the study consists of 79 preschool teachers working in Buca district of Izmir province in the 2024-2025 academic year. In the study, teachers' professional burnout and organizational belonging perceptions were examined with socio-demographic variables such as length of experience, place where most of their professional life was spent, and management support. Maslach Burnout Inventory-Teacher Form and Organizational Belonging Scale were used as data collection tools. Data were analyzed with SPSS 26.0 program. Descriptive statistics, t-test for independent groups, one-way ANOVA, Pearson correlation coefficient and multiple linear regression analysis were used as the analysis methods. When the obtained data were examined, it was seen that in the dimensions of depersonalization and organizational belonging according to the feeling of safe variable; in the sub-dimensions of emotional exhaustion and depersonalization according to the variable of place where most of their professional life was spent; Significant differences were observed in the emotional exhaustion and organizational belonging sub-dimensions according to management support. Furthermore, Pearson analysis results revealed a negative significant correlation between the emotional exhaustion, depersonalization, and personal accomplishment sub-dimensions and organizational belonging, participatory belonging, and individual belonging. According to the regression analysis, the significant predictive effects of the variables ranged from B= -0.63 to -0.25. These findings indicate that the relationship between preschool teachers' professional burnout levels and their perceptions of organizational belonging is significant and meaningful.

Anahtar Kelimeler

• Professional burnout
• organizational belonging
• preschool teacher

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Mesleki Tükenmişlik Düzeyleri ile Örgütsel Aidiyet Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel aidiyet algıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde nicel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2024- 2025 eğitim öğretim yılında İzmir ili Buca ilçesinde görev yapan 79 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin mesleki tükenmişlik ve örgütsel aidiyet algıları; deneyim süresi, meslek hayatının çoğunun geçirildiği yer, yönetim desteği gibi sosyo- demografik değişkenlerle incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak Maslach Tükenmişlik Envanteri- Öğretmen Formu ile Örgütsel Aidiyet Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiştir. Analiz yöntemi olarak betimsel istatistikler ile birlikte bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen veriler incelendiğinde kendini güvende hissetme değişkenine göre duyarsızlaşma ve örgütsel aidiyet boyutlarında; meslek hayatının çoğunun geçirildiği yer değişkenine göre duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutlarında; yönetim desteğine göre duygusal tükenme ve kurumsal aidiyet alt boyutlarında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Ayrıca Pearson analizi sonuçlarına bakıldığında duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutları ile kurumsal aidiyet, katılımsal aidiyet ve bireysel aidiyet arasında negatif yönlü anlamlı korelasyon saptanmıştır. Yapılan regresyon analizine göre değişkenlerin anlamlı yordayıcı etkileri B= -.63 ile -.25 arasında değişmektedir. Bu bulgular, okul öncesi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel aidiyet algıları arasındaki ilişkinin önemli ve anlamlı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mesleki tükenmişlik
• örgütsel aidiyet
• okul öncesi öğretmenleri

Etik Beyan

Bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma Yayın ve Etik Kurulu’nun 30/01/2025 tarihli 18 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

Kaynakça

1. Abel, M. H., & Sewell, J. (1999). Stress and burnout in rural and urban secondary school teachers. The Journal of Educational Research, 92(5), 287-293.
2. Akın, U., & Orman, E. (2015). Öğretmenlerin örgütsel güven ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki. SDU International Journal of Educational Studies, 2(2), 92-102. https://doi.org/10.33710/sduijes.223882
3. Al Sabei, S. D., Labrague, L. J., Al‐Rawajfah, O., AbuAlRub, R., Burney, I. A., & Jayapal, S. K. (2022). Relationship between interprofessional teamwork and nurses' intent to leave work: The mediating role of job satisfaction and burnout. In Nursing Forum 57(4), 568-576.
4. Alkevli, S. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile örgüt iklimi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Çukurova Üniversitesi.
5. Altaş, S. S., & Kuzu, A. (2016). The effects of organizational assurance, affective commitment and job satisfaction on individual job performances of preschool teachers. IOSR Journal of Business and Management (IOSR-JBM), 18(9), 125-132. https://doi.org/10.9790/487X-180904125132
6. Altunkaya, G. (2019). Motivasyon ve örgütsel aidiyet ilişkisi: Batman üniversitesinde bir araştırma [Yüksek Lisans Tezi]. Batman Üniversitesi.
7. Arabikoğlu, S., & Demir, D. (2015). Okulöncesi öğretmenlerinin okula bağlılık ve örgütsel güven düzeylerinin okul yöneticilerinin liderlik uygulamalarına göre incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 83-98. https://doi.org/10.19160/e-ijer.27899
8. Arslan, K., Şahin, H., & Erkal, S. (2019). Üniversite öğrencilerinin aile aidiyetinin aile içi şiddete ilişkin görüşlerine ve bireysel özelliklerine göre karşılaştırılması. Researcher, 7(1), 168-180.

9. Aslan, S., Ertürk, A., Arutay, Ö., Ardıç, M., & Sonkur, A. (2021). Öğretmenlerin tükenmişlik ve mental iyi oluş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: kahta ilçesi örneği. Milli Eğitim Özel Eğitim ve Rehberlik Dergisi, 1(1), 99-126. https://izlik.org/JA58DL57AH
10. Atalay, M. (2022). Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarına etki eden faktörlere ilişkin yönetici görüşleri [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
11. Başol, G., & Altay, M. (2009). Eğitim yöneticisi ve öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 58(58), 191-216.
12. Bayraktar, H. V., & Çiller, S. A. (2022). Öğretmenlerin örgütsel aidiyet düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences, 13(48), 522-542.
13. Berezina, T. N., Deulin, D. V., Sechko, A. V., & Rosenova, M. I. (2025). Влияние безопасности образовательной среды на профессиональное выгорание учителей. Перспективы науки и образования, 1(73), 692-703.
14. Budak, G., & Sürgevil, O. (2005). Tükenmişlik ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörlerin analizine ilişkin akademik personel üzerinde bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 95-108.
15. Buick, I. & Thomas, M. (2001). Why do middle managers in hotels burn out?, International Journal of Contemporary Hospitality Management, 13(6), 304-309.
16. Büyüköztürk, Ş. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (27. Bs.). Pegem Akademi.
17. Caruso, A. L., Giammanco, M. D., & Gitto, L. (2014). Burnout experience among teachers: A case study. Mediteranean Journal of Clinical Psychology. 2(1). https://doi.org/10.6092/2282-1619/2014.2.1023
18. Cemaloğlu, N. & Kayabaşı, Y. (2007). Öğretmenlerin tükenmişlik düzeyi ile sınıf yönetiminde kullandıkları disiplin modelleri arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(2), 123-155.
19. Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.). Routledge.
20. Creswell, J. (2016). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. Ankara: Eğiten Kitap.
21. Crews, M. A. (1983). An examination of the relationship between teacher burnout and organizational design [Yayımlanmış Doktora Tezi]. University of North Carolina.
22. Çağlar, Ç. (2013). Okulların akademik iyimserlik düzeyinin öğretmenlerin örgütsel bağlılığı üzerindeki etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 260-273.
23. Çubukçu, K., & Tarakçıoğlu, S. (2010). Örgütsel güven ve bağlılık ilişkisinin otelcilik ve turizm meslek lisesi öğretmenleri üzerinde incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 2(4), 57–78.
24. Dikmen, C. (2022) Sınıf öğretmenlerinin örgütsel kimlik algısının belirlenmesi [Yayımlanmış Tezsiz Yüksek Lisans Tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
25. Duman, N., Sak, R., & Şahin Sak, İ. T. (2020). Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel sinizm tutumlarının incelenmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1098–1127. https://doi.org/10.33711/yyuefd.800925
26. Durna, U., & Eren, V. (2005). Üç bağlılık unsuru ekseninde örgütsel bağlılık. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(2),210-219.
27. Ece, S., & Gültekin, S. (2018). Yönetici desteği ve örgütsel bağlılık: Kamu sektöründe bir uygulama. Akademik Bakış Dergisi, (66), 82–92.
28. Filiz, Z. (2014). Öğretmenlerin iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi [An analysis of the levels of job satisfaction and burnout of teachers]. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 10(23), 157–172. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2014.10.23.437
29. Freudenberger, H.J. (1974). Staff burn-out. Journal of Social Issues, 30: 159-165. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1974.tb00706.x
30. Girgin, G. (1995). İlkokul öğretmenlerinde meslekten tükenmişliğin gelişimini etkileyen değişkenlerin analizi ve bir model önerisi [Doktora Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
31. Girgin, G. (2010). Öğretmenlerde tükenmişliğe etki eden faktörlerin araştırılması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), 32-48.
32. Girgin, G., & Baysal, A. (2005). Zihinsel engelli öğrencilere eğitim veren öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyi ve bazı değişkenler (İzmir Örneği). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 1-10.
33. Guo, L., Huang, M., Song, S., Jili, B., Yaqin, W., Liang, J., Yujie, W., & Aiqin, S. (2022). Latent analysis of the relationship between burnout experienced by Chinese preschool teachers and their Professional engagement and career development aspirations. Early Years, 43(4), 1060-1074. https://doi.org/10.1080/09575146.2022.2050188
34. Guss, D., Gannon, R. B., Yang, Y., Navarro, S. P. P., & Norful, A. A. (2025). Exploring the impact of organizational belonging on nurse practitioners workforce well-being and team outcomes. Journal of the American Association of Nurse Practitioners, 37(11), 608–614. https://doi.org/10.1097/JXX.0000000000001201
35. Karakelle, S., & Canpolat, S. (2010). Tükenmişlik düzeyi yüksek ilköğretim öğretmenlerinin öğrencilere yaklaşım biçimlerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 33(147), 106-120.
36. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (19. bs.). Nobel Yayın Dağıtım.
37. Kaur, A. (2025). A comparative study on selected psychological characteristics between rural and urban physical education teachers of Punjab. Global Insights Journal, 5(03), 87-91.
38. Kocabas, I., & Düztaş, M. (2011). Kırsal alan ve kent merkezinde çalışan okul yöneticilerinin tükenmişlik düzeyleri. Education Sciences. 6(1), 569-588.
39. Koç, H. (2009). Örgütsel bağlılık ve sadakat ilişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(28), 200-211. Küçükozan, Y. (2015). Örgütsel bağlılık ile cinsiyet arasındaki ilişki: Hastanelerde çalışan sağlık personeli üzerinde bir araştırma. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(1), 14-37.
40. Lee, J. C.-k., Zhang, Z., & Yin, H. (2011). A multilevel analysis of the impact of a professional learning community, faculty trust in colleagues and collective efficacy on teacher commitment to students. Teaching and Teacher Education, 27(5), 820–830. https://doi.org/10.1016/j.tate.2011.01.006
41. Leszczyńska, A. (2018). Work related values and organizational commitment relative to gender and age. CBU International Conference Proceedings, 6, 296–302. https://doi.org/10.12955/cbup.v6.1172
42. Marshall, E., & Samuels, P. (2017). Checking normality for parametric tests. University of Sheffield/Birmingham City University.
43. Martinussen, M., Richardsen, A.M. & Burke, R.J. (2007). Job Demands, Job Resources, and Burnout Among Police Officers, Journal of Criminal Justice, 35, 239-249.
44. Maslach, C., & Jackson S.E. (1986). Maslach burnout inventory manual. Consulting Psychologist Press.
45. Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99-113.
46. Mirzaei-Alavijeh, M., & Jalilian, F. (2024). Organizational commitment in Kermanshah University of Medical Sciences faculty members. Educational Research in Medical Sciences, 12(1), e138564. https://doi.org/10.5812/erms-138564
47. Nagar, K. (2012). Organizational commitment and job satisfaction among teachers during times of burnout. Vikalpa:The Journal of Decision Makers. 37(2), 43-60. https://doi.org/10.1177/0256090920120205
48. Osterman, F. K. (2000). Students' need for belonging in the school community. Review of Educational Research, 70(3): 323-367.
49. Özbek,.Y.M.F. (2011). Örgüt içerisindeki güven ve işe yabancılaşma ilişkisinde örgüte uyum sağlamanın aracı rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 231-248.
50. Öztop, S. (2014). Kurumsal aidiyet bilincinin çalışanların örgütsel değişim algısı üzerinde etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 299-316
51. Öztoprak, M., & Aydoğan, Z. F. (2023). Öğretmenlerin İş Tükenmişliği ve Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin İşgören Performansları Üzerine Etkisinin İncelenmesi. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (17), 57-79.
52. Özyavuz, M. V. (2021). Öğretmenlerin duygusal zeka ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sabahattin Zaim Üniversitesi.
53. Pallant, J. (2024). SPSS kullanma kılavuzu: IBM SPSS ile adım adım veri analizi (S. Balcı & B. Ahi, Çev., 5. baskı). Anı Yayıncılık.
54. Patton, M. Q. (2015). Quailitive research & evaluation methods (4th ed.). Sage Publications.
55. Pazukhina, S. V. (2022). Psychological and social causes of Professional and personal burnout of a modern school teacher. South-Russian Journal of Social Sciences, 23(2), 129-145. https://doi.org./10.31429/26190567-23-2-129-145
56. Seferoğlu, S. S., Yıldız, H., & Yücel, Ü. A. (2014). Öğretmenlerde tükenmişlik: Tükenmişliğin göstergeleri ve bu göstergelerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(174), 348-364.
57. Septiani, S., Sutarto, J., Utomo, C. B. & Widiyanto. (2024). Happy teachers, quality schools: Improving teacher performance through happiness, motivation, and quality of work life. Perspektivy Nauki i Obrazovania, 72(6), 733–746. https://doi.org/10.32744/pse.2024.6.46
58. Shackleton, N., Bonell, C., Jamal, F., Allen, E., Mathiot, A., Ellbourne, D., & Viner, R. M. (2025). Teacher stress and contextual and compositional elements of school enviroment. Institute of Child Health, University College London.
59. Şahin, R., & Kavas, E. (2016). Örgütsel adalet ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin belirlenmesinde öğretmenlere yönelik bir araştırma: Bayat örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(14), 119-140. https://doi.org/10.21076/vizyoner.245975
60. Şahin, Ş. (2008). Beden eğitimi öğretmenlerinin tükenmişlik ve yaşam doyumu düzeyleri [Yüksek Lisans Tezi]. Mersin Üniversitesi.
61. Tatar, O. F. (2023). Örgütsel aidiyet algısı ölçeği (ÖAAÖ): geçerlik ve güvenirlik çalışması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(1), 758-780.