Araştırma Makalesi

60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi

Cilt: 8 Sayı: 31 16 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemde yürütülen doğa temelli öğrenme etkinliklerinin 60-72 aylık çocukların çevre bilinci ve zihinsel modelleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Ayrıca, çocukların çevre kavramına yönelik yansıtıcı ifadelerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda, karma metot araştırma desenlerinden yakınsak paralel desen kapsamında dizayn edilen araştırma süreci, 16 çocuk ile 8 hafta süren çevre eğitim etkinlikleri kapsamında yürütülmüştür. Bu çalışmanın nicel verileri “Çocuklar İçin Çevre Bilinci Testi” ve “Bir Çevre Çiz Test Rubriği” adlı ölçme araçları aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nitel veri toplama sürecinde ise doküman kullanılmıştır. Nicel analiz sonuçları doğrultusunda, doğa temelli öğrenme yaklaşımına dayalı uygulama sürecinin çevre bilinci üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, çocukların zihinsel model gelişimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim olmadığı tespit edilmiştir. Nitel analiz sonuçları doğrultusunda, çocuk resimlerinden elde edilen çevre kavramına yönelik yansıtıcı ifadelerin biyotik öge, abiyotik öge ve yapay unsur içerikleri kapsamında sıralandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, uygulama sürecinin sonunda çocukların yansıtıcı ifadelerinin çeşitlilik kazandığı tespit edilmiştir. Araştırmanın sınırlılıkları doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, Ordu Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Etik Kurulu’nun 19.01.2024 tarihli 2024/02 toplantısında alınan 2024/05 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür.

Kaynakça

  1. Ahi, B. (2015). Okul öncesi eğitim programına kaynaştırılan çevre eğitimi programının çocukların çevre kavramı hakkındaki zihinsel model gelişimine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
  2. Ahi, B. (2016). A Study to Determine the Mental Models in Preschool Children's Conceptualization of a Desert Environment. International Electronic Journal of Elementary Education, 8(3), 333-350.
  3. Ahi, B. (2017). The effect of talking drawings on five-year-old Turkish children's mental models of the water cycle. International Journal of Environmental and Science Education, 12(3), 349-367. https://doi.org/10.12973/ijese.2017.01232a
  4. Akbayrak, N., & Kuru, T. N. (2017). Oyun temelli çevre etkinliklerinin okul öncesi çocukların çevresel farkındalıklarına etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 1(2), 239-258. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196720171240
  5. Archibald, M. M. (2016). Investigator triangulation: A collaborative strategy with potential for mixed methods research. Journal of Mixed Methods Research, 10(3), 228-250. https://doi.org/10.1177/155868981557009
  6. Ashmann, S. (2018). Developing a nature-based four-year-old kindergarten program: OAK learning center at Bay Beach Wildlife Sanctuary in Green Bay, WI (USA). International Journal of Early Childhood Environmental Education, 6(1), 35-43.
  7. Ballantyne, R. R., & Uzzell, D. L. (1994). A checklist for the critical evaluation of informal environmental learning experiences. Environmental Education and Information, 13, 1-12.
  8. Barrable, A., & Booth, D. (2020). Increasing nature connection in children: A mini review of interventions. Frontiers in Psychology, 11, 492. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00492

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2026

Kabul Tarihi

4 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 31

Kaynak Göster

APA
Yuce, B. N., & Uluay, G. (2026). 60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi. Temel Eğitim, 8(31). https://doi.org/10.52105/temelegitim.1888930
AMA
1.Yuce BN, Uluay G. 60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi. temelegitim. 2026;8(31). doi:10.52105/temelegitim.1888930
Chicago
Yuce, Beyza Nur, ve Gülşah Uluay. 2026. “60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi”. Temel Eğitim 8 (31). https://doi.org/10.52105/temelegitim.1888930.
EndNote
Yuce BN, Uluay G (01 Mayıs 2026) 60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi. Temel Eğitim 8 31
IEEE
[1]B. N. Yuce ve G. Uluay, “60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi”, temelegitim, c. 8, sy 31, May. 2026, doi: 10.52105/temelegitim.1888930.
ISNAD
Yuce, Beyza Nur - Uluay, Gülşah. “60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi”. Temel Eğitim 8/31 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.52105/temelegitim.1888930.
JAMA
1.Yuce BN, Uluay G. 60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi. temelegitim. 2026;8. doi:10.52105/temelegitim.1888930.
MLA
Yuce, Beyza Nur, ve Gülşah Uluay. “60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi”. Temel Eğitim, c. 8, sy 31, Mayıs 2026, doi:10.52105/temelegitim.1888930.
Vancouver
1.Beyza Nur Yuce, Gülşah Uluay. 60-72 Aylık Çocukların Doğa Temelli Öğrenme Deneyimleri: Çevre Bilinci, Zihinsel Model ve Yansıtıcı İfadelerin İncelenmesi. temelegitim. 01 Mayıs 2026;8(31). doi:10.52105/temelegitim.1888930

24007          Open_Access_logo_with_dark_text_for_contrast%2C_on_transparent_background.png                      240px-Cc-nc.svg.png No APCs or Submission Charges           Copyright.svg Authors Hold Copyright without Restrictions