Dördüncü sınıf öğrencilerinin çocuk rutinleri ile okuma tutum ve alışkanlığı arasındaki ilişki

Öz

İlkokul dönemi, çocukların okuma becerilerini kazanması ve okuma alışkanlıklarının şekillenmesi açısından kritik bir evredir. Ayrıca düzenli ve öngörülebilir günlük rutinler, öğrenmeyi destekleyerek bu gelişimi güçlendirir. Amacı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin oluşturmuş oldukları rutinlerin okuma tutum ve alışkanlık arasındaki ilişkiyi belirlemek olan çalışma nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde, ilişkisel tarama modeliyle incelemektir. Örneklem grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında, Kırşehir ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğrenim görmekte olan 268 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi ve bu öğrencilerin ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırma verileri “Çocuk Rutinleri Ölçeği” ve “Okuma Turumu ve Alışkanlık Ölçeği” olmak üzere iki farklı ölçme aracı ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programına aktarılmıştır. Analiz sürecinde verilerin genel eğilimini ortaya koymak amacıyla betimsel istatistiklerden, değişkenler arasındaki ilişki durumunu belirlemek amacıyla ise korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, dördüncü sınıf öğrencilerinin hem çocuk rutinleri ölçeğinden hem de okuma tutum ve alışkanlıkları ölçeğinden elde ettikleri puanların ortalamanın üzerinde olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çocuk rutinleri ile okuma tutum ve alışkanlıkları arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İlkokul
• Dördüncü sınıf
• Çocuk rutinleri
• Okuma tutumu.

The relationship between fourth grade pupils' children's routines and reading attitudes and habits

Öz

Primary school is a critical period for children to acquire reading skills and develop reading habits. Furthermore, regular and predictable daily routines support learning and reinforce this development. The aim of this study is to examine the relationship between the routines established by fourth-grade primary school pupils and their reading attitudes and habits within the framework of a quantitative research approach, using a correlational survey model. The sample group consisted of 268 fourth-grade primary school students enrolled in schools affiliated with the Ministry of National Education in Kırşehir during the 2024-2025 academic year and their parents. Research data were collected using two different measurement tools: the "Children's Routines Scale" and the "Reading Attitude and Habit Scale." The obtained data were transferred to the SPSS 26 software package. Descriptive statistics were used to reveal the general trend of the data during the analysis process, while correlation analyses were used to determine the relationship between variables. The research findings show that fourth-grade pupils scored above average on both the children's routines scale and the reading attitudes and habits scale. Furthermore, a significant and positive relationship was found between children's routines and reading attitudes and habits..

Anahtar Kelimeler

• Primary school
• Fourth grade
• Children's routines
• Attitude towards reading.

Kaynakça

1. Anderson, S. E., Sacker, A., Whitaker, R. C., & Kelly, Y. (2017). Self-regulation and household routines at age three and obesity at age eleven: Longitudinal analysis of the UK millennium cohort study. International Journal of Obesity, 41(10), 1459–1466. https://doi.org/10.1038/ijo.2017.94
2. Bater, L. R., & Jordan, S. S. (2017). Child routines and self-regulation serially mediate parenting practices and externalizing problems in preschool children. Child and Youth Care Forum, 46(2), 243–259. https://doi.org/10.1007/s10566-016-9377-7
3. Bayraktar, H., & Fırat, B. A. (2020). Primary school students' attitudes towards reading. Higher Education Studies, 10(4), 77-93. https://doi.org/10.5539/hes.v10n4p77
4. Clark, F. A. (2000). The concepts of habit and routine: A preliminary theoretical synthesis. The Occupational Therapy Journal of Research, 20(1), 123–137. https://doi.org/10.1177/15394492000200S114
5. Dakak, S., & Gözün Kahraman, Ö. (2024). Çocuk rutinleri ölçeği: Ölçek uyarlama çalışması. Millî Eğitim, 53 (242), 1059-1084. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1233914
6. Eisenberg, N., Smith, C. L., Sadovsky, A., & Spinrad, T. L. (2004). Effortful control: Relations with emotion regulation, adjustment, and socialization in childhood. Baumeister, R.F. and Vohs, K. D. (Ed.), Handbook of self-regulation: Research, theory, and applications inside (s. 259–282). The Guilford Press.
7. Erdoğan, D. G., & Demir, Y. E. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (32), 85-96. https://izlik.org/JA86LX87JC
8. Ferretti, L. K., & Bub, K. L. (2017). Family routines and school readiness during the transition to kindergarten. Early Education and Development, 28(1), 59–77. https://doi.org/10.1080/10409289.2016.1195671

9. Fiese, B. H., & Everhart, R. S. (2008). Routines. Encyclopedia of infant and early child- hood development (pp. 34–41). San Diego, CA: Elsevier Academic.
10. Fiese, B. H., Eckert, T., & Spagnola, M. (2005). Family context in early childhood: A look at practices and beliefs that promote early learning. In B. Spodek & L. Saracho (Eds.), Handbook of research on the education of young children (pp. 393–409). Fairfax, VA: TechBooks.
11. Fiese, B. H., Tomcho, T. J., Douglas, M., Josephs, K., Poltrock, S., & Baker, T. (2002). A review of 50 years of research on naturally occurring family routines and rituals: Cause for celebration? Journal of Family Psychology, 16(4), 381–390. https://doi.org/10.1037/0893-3200.16.4.381
12. Frisch, C., & Rosenblum, S. (2014). Reliability and validity of the executive function and occupational routines scale (EFORTS). Research in Developmental Disabilities, 35(9), 2148–2157. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2014.05.003
13. George, D., & Mallery, P. (2001). SPSS for windows. Needham Heights, MA: A Pearson Education.
14. Gül Özdil, B., & Demir, S. (2020). Okumaya yönelik tutum ve alışkanlık ölçeği geliştirilmesi: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(30), 528-547. https://doi.org/10.35675/befdergi.666071
15. Karahan, B. (2015). 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin okumaya karşı tutum ve motivasyonlarının okuduğunu anlama becerileri ile ilişkisi (Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi- Erzurum). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
16. Kennedy, R.W. (2001). The encouraging parent: How to stop yelling at your kids and start teaching them confidence, self-discipline, and joy. New York: Three Rivers Press.
17. Kızıltaş, Y. (2023). İlkokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri: Okuma tutumu doğrultusunda bir değerlendirme. Yaşadıkça Eğitim, 37(2), 388-404. https://doi.org/10.33308/26674874.2023372486
18. Koblinsky, S. A., Kuvalanka, K. A., & Randolph, S. M. (2006). Social skills and behavior problems of urban, African American preschoolers: Role of parenting practices, family conflict, and maternal depression. American Journal of Orthopsychiatry, 76(4), 554–563. https://doi.org/10.1037/0002-9432.76.4.554
19. Kuşdemir, Y. (2019). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 75-86. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.20.01.003
20. Mayers, A. (2013). Introduction to statistics and SPSS in psychology. Upper Saddle River, NJ: Pearson. Merttürk Yeten, H. (2024). Okul öncesi dönemdeki çocuklarda çocuk rutinleri, öz-düzenleme ve dışsallaştırma davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi- İstanbul). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
21. Muñiz, E. I., Silver, E. J., & Stein, R. E. (2014). Family routines and social-emotional school readiness among preschool-age children. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 35(2), 93-99. https://doi.org/10.1097/DBP.0000000000000021
22. Nelson, J., Erwin, C., & Duffy, R. (1998). Positive discipline for preschoolers. Rocklin, CA: Prima.
23. Piscitello, J., Cummins, R. N., Kelley, M. L., & Meyer, K. (2019). Development and initial validation of the adolescent routines questionnaire: Parent and self-report. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 41(2), 208–220. https://doi.org/10.1007/s10862-018-9707-1
24. Ren, L., & Hu, B. Y. (2019). The relative importance of sleep duration and bedtime routines for the social-emotional functioning of Chinese children. Journal of Developmental and Behavioral Pediatrics, 40(8), 597–605. https://doi.org/10.1097/DBP.0000000000000693
25. Ren, L., & Xu, W. (2019). Coparenting and Chinese preschoolers' social-emotional development: Child routines as a mediator. Children and Youth Services Review, 107(104549), 1–36. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2019.104549
26. Sallabaş, E. M. (2008). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(16), 141-155. https://izlik.org/JA55AN68GA
27. Selman, S. B., & Dilworth‐Bart, J. E. (2024). Routines and child development: A systematic review. Journal of Family Theory & Review, 16(2), 272-328. https://doi.org/10.1111/jftr.12549
28. Serpell, R., Sonnenschein, S., Baker, L., & Ganapathy, H. (2002). Intimate culture of families in the early socialization of literacy. Journal of Family Psychology, 16(4), 391. https://doi.org/10.1037//0893-3200.16.4.391
29. Sytsma, S., Kelley, M., & Wymer, J. (2001). Development and initial validation of the child routines inventory. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 23(4), 241–251. https://doi.org/10.1023/A:1012727419873
30. Taş, H. (2018). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıkları ve tercihleri üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(3), 1947-1975. https://izlik.org/JA28ZG36XL
31. White, E. M., DeBoer, M. D., & Scharf, R. J. (2019). Associations between household chores and childhood self-competency. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics. 40(3), 176-182. https://doi.org/10.1097/DBP.0000000000000637
32. Yıldız, M., & Kaman, Ş. (2016). İlköğretim (2-6. sınıf) öğrencilerinin okuma ve yazma tutumlarının incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(2), 507-522. https://izlik.org/JA52UL66EL
33. Yılmaz, M., & Darıcan, A. (2015). Okumaya hazıroluşluğun ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıklarına ilişkin tutumlarına etkisi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 97-110. https://izlik.org/JA22WM27RT
34. Yurdakul, Y., Beyazıt, U., Ayhan, A. B., & Şimşek, Ş. (2020). İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile serbest zamanlarında kitap okuma alışkanlıklarının incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(2), 217-229. https://izlik.org/JA47XE47UL
35. Yurtbakan, E., & Erdoğan, T. (2020). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıklarının belirlenmesi: Bir karma yöntem. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 240-257. https://doi.org/10.16916/aded.650972