Turkish Journal of Special Education Research and Practice (TRSPED), bilimsel makaleleri hakem değerlendirmesine tabi tutulan (peer-reviewed) bir dergidir. Dergide yayımlanan araştırma makaleleri, derleme makaleleri ve araştırma raporlarının tamamı çift kör hakemlik (double-blind peer review) sürecinden geçirilir. Editöryal yazılar, duyurular veya editör notları gibi bazı içerikler editoryal değerlendirmeye tabi olabilir ve bu tür içerikler dergi web sitesinde hakem değerlendirmesine tabi olmayan içerik olarak açık şekilde belirtilir.
Hakem değerlendirmesi; bir makalenin, derginin editoryal kadrosunda yer almayan ve ilgili alanda uzman olan bağımsız hakemlerin görüş ve değerlendirmelerinin alınması süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu süreç, yayımlanan çalışmaların bilimsel kalitesini, güvenilirliğini ve akademik katkısını sağlamayı amaçlar.
TRSPED, bilimsel yayıncılıkta en yüksek kalite standartlarını korumak amacıyla şeffaf, titiz ve adil bir hakem değerlendirme süreci yürütmektedir. Hakemlik süreci; yazarlara yapıcı geri bildirim sağlamak, akademik diyaloğu teşvik etmek ve özel eğitim alanında yüksek kaliteli araştırmaların yayımlanmasını desteklemek amacıyla tasarlanmıştır.
Dergi, makalelerin kabulünü garanti etmez. Yayın kararı yalnızca çalışmanın bilimsel değeri ve hakem değerlendirmeleri doğrultusunda verilir.
Makale gönderimi tamamlandıktan sonra yazarlar iki iş günü içerisinde makalenin alındığını doğrulayan bir e-posta alırlar. Bu mesajda değerlendirme sürecinin aşamaları, yaklaşık zaman çizelgesi ve iletişim bilgileri yer alır.
Gönderilen her makale öncelikle bir Yardımcı Editör (Co-Editor) tarafından ön incelemeye tabi tutulur. Bu aşamada aşağıdaki ölçütler değerlendirilir:
Bu kriterleri karşılamayan makaleler genellikle bir hafta içinde yazarlara geri gönderilir ve gerekli iyileştirmelere ilişkin geri bildirim sağlanır.
Ön incelemeyi geçen makaleler değerlendirme sürecini yürütmek üzere bir Alan Editörüne (Associate Editor) atanır.
Alan Editörü, ilgili konuda uzman olan ve derginin editoryal kadrosunda yer almayan en az iki bağımsız hakemi değerlendirme süreci için görevlendirir.
TRSPED, çift kör hakemlik sistemi kullanmaktadır. Bu sistemde hem yazarların hem de hakemlerin kimlikleri değerlendirme süreci boyunca gizli tutulur.
Hakem değerlendirmesi, derginin editoryal işleyişinin temelini oluşturmaktadır ve yayımlanan araştırmaların bilimsel niteliğini güvence altına almayı amaçlar.
Hakem değerlendirme süreci genellikle 6–8 hafta içinde tamamlanmaktadır. Ancak bu süre hakemlerin uygunluğu ve makalenin niteliğine bağlı olarak değişebilir.
Alan editörleri hakemleri aşağıdaki kriterlere göre belirler:
Hakem seçiminde çıkar çatışmalarının önlenmesine ve farklı akademik bakış açılarının temsil edilmesine dikkat edilir.
Hakemler makaleleri aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirir:
Hakemler değerlendirmelerini yapılandırılmış bir değerlendirme formu aracılığıyla sunarlar. Bu form aşağıdaki bölümleri içerir:
Hakemlerin Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen etik ilkeleri takip etmeleri beklenmektedir. Bu kapsamda hakemler:
Hakemler değerlendirme sonunda aşağıdaki önerilerden birini sunabilir:
Hakem önerileri editörler için danışma niteliğindedir. Nihai karar editoryal ekip tarafından verilir.
TRSPED, hakemlerin akademik katkılarını takdir eder. Hakemlik süreci anonim olarak yürütülse de hakemlere teşekkür belgeleri ve uygun durumlarda hakem katkılarına ilişkin tanıma sağlanabilir.
Hakem raporları alındıktan sonra Alan Editörü değerlendirmeleri inceleyerek Co-Editörlere öneri sunar.
Nihai karar Co-Editörler tarafından aşağıdaki unsurlar dikkate alınarak verilir:
Yazarlar, hakem yorumlarını içeren ayrıntılı bir karar mektubu alırlar.
Olası editoryal kararlar şunlardır:
Makalenin kabul edilmesi garanti edilmez ve tamamen hakem değerlendirmeleri ile editoryal inceleme sonucuna bağlıdır.
TRSPED, yazarlara yaklaşık 12 hafta içinde nihai karar bildirmeyi hedeflemektedir. Ancak hakemlerin uygunluğu ve makalenin niteliğine bağlı olarak değerlendirme süresi değişebilir.
Dergi, çok kısa değerlendirme süreleri garanti etmez; çünkü titiz ve kapsamlı bir hakemlik süreci bilimsel kaliteyi sağlamak açısından önemlidir.
Yazarlar aşağıdaki aşamalar için bilgilendirilir:
Yazarlara revizyon için açık yönergeler ve yeniden gönderim süresi bildirilir. Revize edilen makaleler gerekli görüldüğünde yeniden hakem değerlendirmesine gönderilebilir.
Yazarlar gerek gördüklerinde editoryal ekipten ek açıklama talep edebilirler.
TRSPED, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen etik ilkeleri benimsemektedir. İntihal, veri tahrifatı ve etik dışı araştırma uygulamaları kesinlikle kabul edilmez.
TRSPED, yazarların, hakemlerin ve editörlerin katkılarını büyük değer olarak görmektedir. Yazarlar değerlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında editoryal ekip ile iletişime geçebilir.
Dergi, adil, şeffaf ve yapıcı bir hakemlik süreci yürütmeye ve özel eğitim alanında bilimsel ilerlemeye katkı sağlamaya kararlıdır.
TRSPED, editörler veya editoryal kurul üyeleri tarafından yazılan makalelerin değerlendirme sürecinde tarafsızlığı sağlamak amacıyla aşağıdaki politikaları uygulamaktadır:
Bu tür makalelerde aşağıdaki gibi bir açıklama yayımlanır:
“Bu makalenin hakem değerlendirme süreci bağımsız bir Co-Editör tarafından yürütülmüştür. Makalenin yazarı aynı zamanda derginin editörlerinden biri olduğundan değerlendirme sürecinin hiçbir aşamasına katılmamıştır. Böylece hakemlik sürecinin tarafsızlığı ve bilimsel bütünlüğü korunmuştur.”