Eğitim tarihi alanındaki akademik çalışmaların konu, yöntem ve kavramsal çerçeve açısından karşılaştırmalı analizi
Öz
Son yıllarda eğitim tarihi alanında yayımlanan çalışmalar artarken bu artışın hangi konu ve dönemlerde yoğunlaştığı, hangi yöntemsel tercihlerle üretildiği ve kavramsal çerçevelerin nasıl kurulduğu sorusu da giderek önemli hale gelmektedir. Bu doğrultuda bu araştırma, eğitim tarihi alanında üretilen ulusal ve uluslararası akademik çalışmaların konu, yöntem ve kavramsal çerçeve bakımından nasıl bir eğilim sergilediğini ve bu çalışmalar arasında hangi benzerliklerin ve farklılıkların bulunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma 2020-2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalara odaklanmış, nitel yaklaşımla doküman incelemesi deseninde yürütülmüştür. Ölçüt örnekleme ile TR Dizin’den 50 ulusal makale ve History of Education ve History of Education Quarterly dergilerinden 25’er olmak üzere 50 uluslararası makale seçilmiş, toplam doküman içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde ele alınan çalışmaların; odaklandığı konu, yöntem tercihleri, veri kaynakları, analiz teknikleri ve kavramsal dayanakları kodlanmış, kavramsal çerçeveler ayrıca araştırma problemine yakınlık ve kapsam genişliği açısından sınıflandırılmıştır. Bulgular, ulusal makalelerde Cumhuriyet dönemine odaklanıldığını ve Köy Enstitüleri temasının en sık çalışılan konu olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte; tarih eğitimi, öğretmen eğitimi, kurum tarihi ve vatandaşlık eğitimi de tekrarlanan başlıklar arasındadır. Uluslararası makaleler ise büyük ölçüde ABD bağlamında yoğunlaşmakta ve 17. yüzyıldan günümüze uzanan daha geniş bir zaman aralığında Afro-Amerikan topluluklar, eğitimde ırkçılık, sivil haklar ve öğrenci hareketleri gibi temalar öne çıkmaktadır. Kavramsal çerçeve bakımından ulusal makalelerde geniş ve problemle dolaylı ilişkili çerçeveler daha yaygınken, uluslararası makalelerde araştırma sorusuyla daha doğrudan ilişkilendirilen ve daha dengeli çerçeveler baskındır. Nitekim hem ulusal hem de uluslararası makalelerde gözlemlenen yöntem ve analiz adımlarının yeterince açık yazılmaması yöntemsel izlenebilirliği zayıflatmaktadır. Sonuç olarak bulgular, dönem ve tema çeşitliliğinin artırılması, kavramsal çerçevenin araştırma sorusuyla daha sıkı ilişkilendirilmesi ve yöntem raporlamasının daha açık yazılması gerektiğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
içerik analizi, araştırma eğilimleri, akademik yazım, eğitim tarihi, karşılaştırmalı analiz
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Akandere, O., & Esen, S. (2021). Köy enstitülerinde iş ve üretim odaklı eğitim, küme çalışmaları ve imece. Atatürk Yolu Dergisi, 69, 25–49. https://doi.org/10.46955/ankuayd.1028290
- Akgül, A., Birinci, T., & Sayın, İ. (Eds.). (2023). Nitelikli bilimsel araştırma makalesi nasıl yazılır? [How to write a qualified scientific research article?] İÜC Yayınevi. https://doi.org/10.5152/6900
- Akgül, L. H. (2020). Demokrat Parti döneminde Millî Eğitim Şûraları. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(2), 631–647. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.688428
- Armağan, A. (2013). How to write an introduction section of a scientific article? Turkish Journal of Urology, 39(Suppl 1), 8. https://doi.org/10.5152/tud.2013.046
- Åström Elmersjö, H. (2021). An individualistic turn: Citizenship in Swedish history and social studies syllabi, 1970–2017. History of Education, 50(2), 220–239. https://doi.org/10.1080/0046760X.2020.1826052
- Aysal, N. (2005). Anadolu’da aydınlanma hareketinin doğuşu: Köy Enstitüleri [The birth of the enlightenment movement in Anatolia: Village Institutes]. Atatürk Yolu Dergisi, 9(35–36), 267–282. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000047
- Baş, E. (2023). Köy Enstitülerinde uygulanan öğretim programlarının incelenmesi [Investigation of the teaching programs applied in Village Institutes] [Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
- Becerikli, S. (2020). Türkiye’de ortaokul öğretmeni yetiştiren orta öğretmen okullarının kısa tarihçesi (1923–1946). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(1), 368–391. https://doi.org/10.37217/tebd.728790
- Beltrán Tapia, F. J., Díez-Minguela, A., Martinez-Galarraga, J., & Tirado-Fabregat, D. A. (2021). The uneven transition towards universal literacy in Spain, 1860–1930. History of Education, 50(5), 605–627. https://doi.org/10.1080/0046760X.2021.1890237
- Benli, F. (2020). İlkokullara öğretmen yetiştirme (1923–2018). Millî Eğitim Dergisi, 49(228), 71–105. https://doi.org/10.37669/milliegitim.824834