Muhasebe Meslek Elemanlarının E-Muhasebe Uygulamalarındaki Mesleki Yetkinliklerinin Değerlendirilmesi: Kahramanmaraş İli Örneği

Öz

Bu çalışmanın amacı, Kahramanmaraş ilinde serbest olarak faaliyet gösteren muhasebe meslek elemanlarının E-muhasebe uygulamalarına yönelik yetkinliklerinin değerlendirilmesidir. E-muhasebe uygulamaları, muhasebe meslek elemanlarının yetkinliğini yakından ilgilendiren, muhasebe çalışanlarının bilgi, beceri ve yetenek gibi performansları üzerinde olumlu ya da olumsuz yönde etkili olabilecek yeni bir gelişmedir. Araştırma kapsamına alınan 224 muhasebe meslek elemanından online anket yöntemiyle veriler elde edilmiştir. Katılımcılara demografik özellikler ile birlikte dijital dönüşümün mesleki yetkinliğe etkisini belirleyen E-muhasebe tercih ve tutum ölçeklerine yönelik sorular yöneltilmiştir. Toplanan anket verileri, SPSS 25.0 istatistiksel paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, muhasebe meslek elemanlarının yaş, eğitim ve tecrübe özelliklerinin her birinde, E-muhasebe uygulama tercih ve tutumlarına ait görüşleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Meslek elemanlarının E-muhasebeye yönelik tercihlerinde, ilk sırayı E-muhasebeye geçilmesinin yerinde bir uygulama olduğu görüşü, ikinci sırayı ise E-muhasebenin denetimi kolaylaştırdığı görüşü almıştır. E-muhasebenin tercih edilmemesinin en önemli sebebi, E-dönüşümün teknik olarak zorluğu gösterilmiştir. Meslek elemanlarının E-muhasebeye yönelik tutumlarına ilişkin görüşlerinde, ilk iki sırayı E-muhasebe performansını iyileştirmek için gayret gösterdikleri ve E-muhasebe uygulama becerisinin eğitimle artırılabileceği görüşü almıştır. Muhasebe meslek elemanlarının, E muhasebe görüşlerine ilişkin ifadelerde kararsızlık yaşadıkları tespit edilmiştir. E-muhasebenin memnuniyet verici bir uygulama olduğu görüşü ile E-muhasebe uygulamalarını kullanmak istememe görüşü gibi birbiriyle çelişen bir sonuç elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe Mesleği
• Muhasebe Meslek Elemanı
• E Muhasebe
• E-Dönüşüm

Evaluation of Accounting Professionals' Professional Competencies in E-Accounting Applications: The Example of Kahramanmaraş Province

Öz

The aim of this study is to evaluate the competencies of self-employed accounting professionals in Kahramanmaraş province regarding e-accounting applications. E-accounting applications are a new development closely related to the competencies of accounting professionals, and can have a positive or negative impact on the performance of accounting employees in terms of knowledge, skills, and abilities. Data was collected from 224 accounting professionals included in the study through an online survey method. Participants were asked questions regarding their demographic characteristics, as well as e-accounting preference and attitude scales that determine the impact of digital transformation on professional competence. The collected survey data were analyzed using the SPSS 25.0 statistical software package. According to the research results, significant differences were found in the opinions of accounting professionals regarding their preference and attitudes towards e-accounting across all categories: age, education, and experience. In terms of professionals' preferences for e-accounting, the most frequently expressed view was that the transition to electronic accounting was a sound practice; this was followed by the view that electronic accounting facilitated auditing. The most important reason given for not preferring e-accounting was reported as the technical complexity of the e-transformation. In their opinions regarding their attitudes towards e-accounting, the top two views were that they strive to improve e-accounting performance and that e accounting skills can be enhanced through training. It has been observed that accounting professionals experience indecision in their statements regarding e accounting. A conflicting result was obtained, with some viewing e-accounting as satisfactory and others not wanting to use it. 

Anahtar Kelimeler

• Accounting Profession
• Accounting Professional
• E-Accounting
• E Transformation

Kaynakça

1. Abdalrahman, A. E. M. (2015). Design and ımplementation of electronic accounting system for Sudan E-government. International Journal of Computer Science and Information Technology Research, 3(2), 1093-1103.
2. Abidovna, A. S. (2024). The ımpact of E-accountıng ın modern busınesses. International Scientific Journal, 3(1), 928-932. https://doi.org/10.5281/zenodo.10573146
3. Ahmad, Y. A. B. (2024). Firm determinants that ınfluences ımplementation of accounting technologies in business organizations. Wseas Transactions on Business and Economics, 21, 1-11. https://doi.org/10.37394/23207.2024.21.1
4. Akman, C., & Çil Koçyiğit, S. (2024). Muhasebe uygulamalarındaki E-dönüşüm sürecine ilişkin serbest muhasebeci mali müşavirlerin görüş ve beklentileri: Ankara ili örneği. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 72, 57-82. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1339592
5. Alfartoosi, A., & Jusoh, M. A. (2020). A conceptual model of E-accounting: mediating effect of ınternal control system on the relationship between E-accounting and the performance in the small and medium enterprises. Engineering & Management, 83, 23733-23750.
6. Al-Hashimy, H. N. H., & Yao, J. (2025). The moderating role of electronic accounting information systems in enhancing efficiency in construction project management. Engineering, Construction and Architectural Management, 11, 1-24. https://doi.org/10.1108/ECAM-08-2024-1081
7. Allahverdi, M., & Karaer, M. (2019). E-dönüşümün muhasebe mesleği yeterlilikleri üzerindeki etkileri ve Türkiye’de lisans düzeyi muhasebe eğitiminin mesleki yeterlilikler açısından analizi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 21(1), 246-273. http://dx.doi.org/10.31460/mbdd.424178
8. Alptürk, E. (2008). Elektronik denetim rehberi. İstanbul: Gelirler Kontrolörleri Derneği Yayınları.

9. Bansal, S. K., Bala, R., & Bansal, D. (2019). Big data analytics: implications and prospects for accounting professionals. The Management Accountant Journal, 54(5), 47-51.
10. Bayraktar, C., & Yıldırım, M. (2017). E-belge sistemleri üzerine davranışsal tutum ve kullanım niyetlerinin incelenmesi: Karabük ili muhasebe meslek mensupları örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 75, 95-114. https://doi.org/10.25095/mufad.399884
11. Baysal Artık, M., & Arslan, E. (2024). Muhasebe bürolarında çalışan muhasebe meslek mensuplarının dijitalleşmeye bakışı. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 72, 105-124. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1370711
12. Bekci, İ., Apalı, A., & Engin, M. (2020). E-dönüşümün muhasebe meslek mensuplarında memnuniyet düzeyi: Bursa ili örneği. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 579-596.
13. Bursalı, H., & Çanakçıoğlu, M. (2023). Bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavirlerin elektronik muhasebe uygulamalarının kullanımı üzerine İstanbul ilinde yapılan bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 70, 327-354. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1276012
14. Byrne, B. M. (2010). AMOS ile yapısal denklem modellemesi: Temel kavramlar, uygulamalar ve programlama. New York: Routledge.
15. Çakıraslan, S., & Öztürk, M. S. (2024). Investıgatıng the benefıts of electronıc accountıng applıcatıons for accountıng professıonals wıth analytıcal hıerarchy process. European Journal of Digital Economy Research, 5(1), 11-17.
16. Çetin, H., & Eren, T. (2015). Muhasebe meslek mensupları tarafından bürolarda kullanılan muhasebe paket programı seçimi: Konya iline yönelik bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(1), 83-100.
17. Çıtak, F., & Derya Baskan, T. (2020). Muhasebe uygulamalarındaki elektronik gelişmelerin muhasebe meslek etiğine etkisi: Kırıkkale ilindeki muhasebe meslek mensuplarının bakış açısı üzerine bir araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(Özel Sayı), 249-270. http://doi.org/10.31460/mbdd.644344
18. Deniz, F., & Güngör Tanç, Ş. (2020). Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe uygulamalarındaki E-dönüşüm sürecine ilişkin görüş ve beklentileri: Hatay ili örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 622-636.
19. Gençtürk, M., & Çarıkçı, O. (2008). Elektronik beyanname (E-beyanname) uygulamaları ve muhasebe meslek mensuplarına etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(7), 97-114.
20. Gönen, S., & Solak, B. (2017). Maliye Bakanlığı E-dönüşüm sürecinin muhasebe meslek mensupları açısından değerlendirilmesine ilişkin bir alan araştırması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 76, 63-80. https://doi.org/10.25095/mufad.400219
21. Hiçyorulmaz, E., & Akdoğan, H. (2024). Çorum serbest muhasebeci mali müşavirlerin E-muhasebe uygulamaları ile ilgili tutumları. Politik Ekonomik Kuram Dergisi, 8(1), 266-276. http://doi.org/10.30586/1433908
22. Ismailbhai, M. S. (2020). E-accountıng: a study on vıews of accountıng professıonals ın rajkot cıty. Journal of Commerce, Economics & Computer Science, 6(4), 77-80.
23. Jasim, Y. A., & Raewf, M.B. (2020). Impact of the ınformation technology on the accounting system. Cihan University-Erbil Journal of Humanities and Social Sciences, 6(1), 50-57. http://doi.org/10. 24086/cuejhss.v4n1y2020
24. Kaluvakuri, S., & Amin, R. (2018). From paper trails to digital success: the evolution of e-accounting. Asian Accounting and Auditing Advancement, 9(1), 73-88.
25. Kamau, C. G., Asser, J. H., Ibua, M. P., & Otiende, I. O. (2023). Adoption of accounting mobile apps in Kenya: The effect of user reviews and user ratings. Journal of Accounting, Business and Finance Research, 16(1), 36-43. http://doi.org/10.55217/102.v16i1.632
26. Karagöz, Y. (2019). SPSSAMOSMETA Uygulamalı İstatistiksel Analizler (2. Baskı). Ankara: Nobel Yayınları.
27. Karasioğlu, F., & Garip, O. (2019). E-muhasebe uygulamaları kapsamında güncel sorunlar ve çözüm önerileri: Karaman’da bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 433-446.
28. Kavcı, T., & Ercan, C. (2022). Muhasebe meslek mensuplarının E-muhasebe uygulamalarına ilişkin tutumlarına yönelik bir araştırma. Gaziantep Üniversitesi İslahiye İİBF Uluslararası E-Dergi, 6(6), 1-16.
29. Khatun, N. (2021). Applications of normality test in statistical analysis. Open Journal of Statistics, 11, 113-122. https://doi.org/10.4236/ojs.2021.111006
30. Kurnaz, E., Tekbaş, İ., Bozdoğan, T., & Çetin, O. (2020). Dijitalleşmeyle birlikte muhasebe eğitiminin muhasebe meslek mensupları açısından değerlendirilmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22 (Özel Sayı), 81-96. http://doi.org/10.31460/mbdd.642307
31. Leon, H., Heru, M., Ricky, Cakranegara, P. A., & Setiawan, I. (2022). The benefits of digital financial applications on ımproving the company's accounting performance. Budapest International Research and Critics Institute-Journal, 5(1), 7996-8007. https://doi.org/10.33258/birci.v5i1.4556
32. Mert, H., Güner, M., & Duyar, G. (2022). Dijitalleşme sürecinin gelişimi ve muhasebe uygulamalarına etkileri yönünden İstanbul ilinde SMMM’ler üzerinde bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 66, 195-218. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1055937
33. Ömürbek, V., Akçakanat, Ö., & Kılınç, Z. (2023). Muhasebe mesleğinde E-dönüşümün muhasebe meslek mensuplarının mutluluk ve iş tatmini seviyeleri üzerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 7(1), 1-23. http://doi.org/10.31200/makuubd.1226881
34. Öztürk, M. S., & Çarıkçı, O. (2019). Elektronik muhasebe uygulamaları kapsamında geleceğin muhasebecileri üzerine bir araştırma. AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 1007-1026.
35. Pusmaz, T., & Özulucan, A. (2021). Muhasebe meslek mensuplarının dijital muhasebe okuryazarlık düzeylerinin tespiti üzerine Kayseri ve Niğde illerinde bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 1431-1452. http://doi.org/10.25287/ohuiibf.894020
36. Rahman, M. M., Ahammed, M. U., Rouf, A., & Uddin, M. M. (2017). Obstacles and implementation of accounting software system in small medium enterprises (SMEs): Case of South Asian perspective. International Journal of Science and Business, 1(1), 7-15.
37. Sabuncu, B. (2022). The effects of digital transformation on the accounting profession. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 103-115. http://doi.org/10. 25287/ohuiibf.974840
38. Tajik, O., Golzar, J., & Noor, S. (2024). Purposive sampling. International Journal of Education and Language Studies, 2(2), 1-9.
39. Tektüfekçi Şençiçek, F. (2013). Bilgi teknolojileri destekli elektronik muhasebe uygulamalarına bütüncül bir yaklaşım. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(2), 79-90.
40. Teru, S. P., Idoko, I. F., & Bello, L. (2019). The impact of E-accounting in modern businesses. International Journal of Accounting and Finance Review, 4(2), 1-4.
41. Thabit, T. H., & Abbas, N. H. (2017). A proposed fuzzy logic based framework for E-accounting evaluation in Iraq. Qalaaı Zanıst Scıentıfıc Journal, 2(6), 1-20.
42. Thottoli, M. M., & Ahmed, E. R. (2021). Information technology and E-accounting: some determinants among SMEs. Journal of Money and Business, 2(1), 1-15. http://doi.org/10.1108/JMB-05-2021-0018
43. Trang, P. L., Hong, P. T. D., Yen, T. N. T., & Binh, N. T. H. (2022). Assessing the status of ınformation technology applications to accounting work by smes in hanoi: ımplications for E-accounting. Vietnam Journal Agricultural Sciences, 5(4), 1660-1673. http://doi.org/10.31817/vjas.2020.5.4.05
44. Tuğay, O., & Güler, A. (2021). Elektronik muhasebe uygulamaları konusunda muhasebe meslek mensuplarının görüşleri: Isparta ilinde bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 14(2), 695-726.
45. Tümen, E. (2024). Yetkinlik mi Yetenek mi?. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(16), 1-19.
46. Ulusan, H., & Bozkurt, E. (2021). Yozgat’ta faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının E-fatura ve E-defter uygulamalarına karşı tutumları. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 14(1), 1-44.
47. Ülker, Y., & Eker, S. (2024). Dijitalleşme uygulamalarının muhasebe bilgi sistemi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(18), 320-345. http://doi.org/10.54831/vanyyuiibfd.1581204
48. Wong, S. C. (2020). Competency definitions, development and assessment: a brief review. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 9(3), 95-114. http://doi.org/10.6007/IJARPED/v9-i3/8223
49. Yerlikaya, Ş., & Arslan, E. (2025). Maliye Bakanlığı E-dönüşüm uygulamalarının muhasebe meslek mensuplarının iş yaşamına ve mesleki faaliyetlerine etkisinin araştırılması. Sosyal Bilimlerde Nicel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 109-130.
50. Yücel, S., & Bağdat, A. (2022). Muhasebe eğitimi alan yükseköğretim öğrencilerinin E-muhasebe uygulamaları konusundaki ilgi ve farkındalıklarının incelenmesi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(25), 1-22. http://doi.org/10.47129/bartiniibf.1038729