Konu: SÜHFD'ye Gönderilecek Çalışmalarda Yapay Zeka Kullanımı Hakkında Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi'ne yayınlanmak üzere gönderilen çalışmalarda yapay zeka araçlarının kullanımının nasıl olması gerektiğine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu çerçevede Editör Kurulu, aşağıdaki hususları karara bağlamıştır: Bilgilendirme Araştırma yayınlarında ChatGPT ve benzeri üretken yapay zekâ araçlarının kullanımına ilişkin Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından ortaya konulan ilkeler doğrultusunda, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Editörlüğü yapay zekâ araçlarının bilimsel yayın süreçlerinde etik, şeffaf ve sorumlu biçimde kullanılmasını esas almaktadır. Bu form, yapay zekâ teknolojilerinin akademik araştırmalarda kullanımına ilişkin temel ilkeleri belirlemek, yazarların sorumluluklarını açıklığa kavuşturmak ve bilimsel dürüstlüğün korunmasını sağlamak amacıyla hazırlanmış ve yol gösterici niteliktedir. I. Genel İlkeler Yapay zekâ araçları hukuki kişiliğe sahip olmadıkları ve eser sahibinin gerçek kişi olması gerektiği için yazarlık sıfatını taşıyamaz. Bu nedenle yapay zekâ sistemleri yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez, çıkar çatışmasının varlığı ya da yokluğu konusunda beyanda bulunamaz, telif hakkı veya lisans sözleşmelerine taraf olamaz ve yayımlanan çalışmanın sorumluluğunu üstlenemez. Yapay zekâ tarafından oluşturulan içeriklere yazarlık atfedilemez ve bu içerikler kaynak gösterilirken yapay zekâya yazar sıfatı tanınamaz. Makalenin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmış olması, çalışmanın bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğunu hiçbir şekilde ortadan kaldırmaz. Makalenin tamamı ile yapay zekâ tarafından oluşturulan veya oluşturulmasına katkı sağlanan tüm içeriklerden münhasıran yazarlar sorumludur. Bu kapsamda COPE ilkelerinin ihlali niteliğindeki her türlü etik ihlal, bilimsel hata veya hukuki sorumluluk yazarlara aittir. Yapay zekâ araçları, akademik araştırmanın ve bilimsel muhakemenin yerine geçecek şekilde kullanılmamalı; araştırmanın özgün fikrinin oluşturulması, hukuki değerlendirmelerin yapılması, bilimsel sonuçların üretilmesi veya metnin tamamının oluşturulması amacıyla kullanılmamalıdır. Yapay zekâ tarafından oluşturulan metinler, yazar tarafından bilimsel denetim ve değerlendirmeden geçirilmeden doğrudan kullanılmamalıdır. II. Yapay Zekâ Kullanımının Beyanı Dergiye gönderilen çalışmalarda yapay zekâ araçlarının kullanılması hâlinde, bu kullanım açık, doğru ve şeffaf biçimde beyan edilmelidir. Şeffaflık ilkesi, editörlerin ve hakemlerin yapay zekâ kullanımının kapsamını değerlendirebilmesini ve okuyucuların çalışma hakkında doğru şekilde bilgilendirilmesini amaçlamaktadır. Yapay zekânın etik ilkelere uygun ve sorumlu biçimde kullanılması tek başına makalenin reddi için bir sebep oluşturmaz. Araştırmanın yürütülmesi veya makalenin hazırlanmasının herhangi bir aşamasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmış ise, yazarlar başvuru sırasında sunacakları Yapay Zekâ Kullanımı Beyan Formu’nda ve ayrıca makalenin yöntem bölümü, ilk dipnotu veya "Yapay Zekâ Katkı Beyanı" başlığı altında; • Kullanılan yapay zekâ aracının adı, • Modeli veya sürümü (varsa), • Kullanım amacı, • Hangi bölüm veya aşamalarda kullanıldığı hususlarını ayrıntılı biçimde açıklamakla yükümlüdür. Bu açıklamalar yalnızca örnek niteliğinde olup beyan edilmesi gereken yapay zekâ kullanım biçimlerini sınırlamaz. Yapay zekâ tarafından üretilen veya oluşturulmasına katkı sağlanan her türlü içerik uygun şekilde açıklanmalıdır. Zorunlu beyan alanlarının eksik bırakılması hâlinde başvuru düzeltme amacıyla yazarlara iade edilebilir. Editörlük gerekli gördüğü durumlarda ek bilgi ve belge talep etme hakkını saklı tutar. III. Yapay Zekânın Kabul Edilebilir Kullanım Alanları Yazarlar yapay zekâ destekli teknolojilerden özellikle aşağıdaki amaçlarla yararlanabilir: • Yazım, dil bilgisi ve anlatımın iyileştirilmesi, • Metnin okunabilirliğinin artırılması, • Metnin biçimlendirilmesi ve atıf sisteminin düzenlenmesi, • Literatür taramasında yol gösterici öneriler sunulması, • Metnin organizasyonu ve yapısına ilişkin önerilerde bulunulması. Bununla birlikte, yalnızca dil bilgisi ve yazımın geliştirilmesi amacıyla kullanılan Microsoft 365, Grammarly ve benzeri yazım denetim araçlarının kullanımı ayrıca beyan edilmek zorunda değildir. Ancak bu durum, yazarların makalenin doğruluğu ve güvenilirliği konusundaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. IV. Kullanım Sınırları ve Etik İlkeler Yapay zekâ kullanımı mutlaka insan gözetimi altında gerçekleştirilmeli; yapay zekâ tarafından oluşturulan tüm içerikler kapsamlı biçimde gözden geçirilmeli, doğrulanmalı ve gerekli düzeltmeler yapılmalıdır. Yapay zekâ sistemlerinin yanlış, eksik, yanıltıcı veya önyargılı içerikler ile gerçeğe aykırı ya da uydurma kaynaklar üretebileceği dikkate alınmalı; makaledeki tüm bilgi, veri, analiz, kaynak ve diğer içeriklerin doğruluğu yazarlar tarafından titizlikle kontrol edilmelidir. Makalenin dergiye gönderilmesinden önce çalışmada intihal bulunmadığından ve üçüncü kişilere ait tüm eser, veri ve materyallerin usulüne uygun biçimde kaynak gösterildiğinden emin olunmalıdır. Yazarlar, uygun atıf kurallarına uymak ve yapay zekâ kaynaklı olası önyargıları en aza indirmekle yükümlüdür. Derginin veya üçüncü kişilerin telif hakkını ihlal edecek nitelikteki içerikler yapay zekâ sistemlerine yüklenmemelidir. Görseller yalnızca parlaklık, kontrast veya renk dengesi gibi temel teknik düzenlemeler amacıyla değiştirilebilir. Grafiksel özetler ve benzeri sanatsal içeriklerin üretiminde üretken yapay zekâ araçları, editörlük tarafından önceden açık izin verilmedikçe kullanılamaz. Böyle bir kullanımın söz konusu olduğu hâllerde hukuki, etik ve fikrî mülkiyet boyutları ayrıca değerlendirilir. V. Editörlüğün Yetkileri Editörlük, yapay zekâ kullanımına ilişkin beyanların doğruluğunu değerlendirme, gerekli gördüğü hâllerde yazarlardan ek açıklama veya belge isteme yetkisine sahiptir. Yapay zekâ kullanımının bu politika hükümlerine veya yayın etiği ilkelerine aykırı olduğunun değerlendirilmesi ya da etik ihlal şüphesinin bulunması hâlinde editörlük, makaleyi değerlendirme sürecinden çıkarabilir, reddedebilir veya gerekli diğer editoryal işlemleri uygulayabilir. VI. Son Hükümler Yazarlar etik beyanlarında yapay zekâ kullanımını açıkça belirtmelidir. Bu kapsamda; • Makalenin hazırlanmasında veya şekillerin oluşturulmasında üretken yapay zekâ kullanılmadığı, • Çalışmanın yalnızca dil bilgisi ve yazım denetimi amacıyla yapay zekâ destekli araçlardan yararlanılarak hazırlandığı, • Üretken yapay zekâ kullanılmış ise, tüm çıktılarının yazarlar tarafından doğrulandığı ve bunların tamamının sorumluluğunun üstlenildiği hususları uygun şekilde açıklanmalıdır. Bu politika, yapay zekâ teknolojileri ile yayın etiği alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeler doğrultusunda düzenli olarak gözden geçirilir ve gerekli görüldüğünde güncellenir. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Editör Kurulu