Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Robotic Coding-assisted STEM Activities: The mBot Example

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 3, 4086 - 4123, 26.12.2025

Ayşegül Kaptanoğlu Necla Dönmez Usta

https://doi.org/10.51460/baebd.1675455
https://izlik.org/JA64BM53NG

Öz

The aim of this research is to examine the effects of robotic coding-supported STEM activities on the critical thinking of 5th grade middle school students, to determine the students' opinions about these activities and the process, and to evaluate the products produced at the end of the activities. The participants of the research consist of 30 middle school students studying in the 5th grade at a state middle school in Giresun province in the 2022-2023 academic year. A mixed method was used in the research, in which quantitative and qualitative methods are used together. Robotic coding (mBot)-supported STEM activities were carried out for 12 weeks in the research. "Critical Thinking Disposition Scale for Middle School Students", "STEM Worksheets", "Survey Form" consisting of open-ended questions about the application process, and "Product Evaluation Form" were used as data collection tools. The analysis of quantitative data was carried out with SPSS 22.0 package program, and the analysis of qualitative data was carried out with content analysis. As a result of the research; The critical thinking dispositions of the students were found to be statistically significant in favor of the post-test. It was concluded that students found robotic coding-supported STEM activities fun, interesting and different from other activities, wanted to use them in other lessons and sometimes had difficulty writing codes. Keywords: STEM, robotic coding, mBot, critical thinking.

Anahtar Kelimeler

robotic coding STEM critical thinking mBot

Kaynakça

  • Acar, D. (2018). FeTeMM eğitiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, eleştirel düşünme ve problem çözme becerisi üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Akbıyık, C. ve Seferoğlu, S.S. (2006). Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Akademik Başarı. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(32), 90-99.
  • Akbıyık, N. (2019). Programlama eğitiminde arduino mikro denetleyici uygulamaları kullanımının lise öğrencilerinin programlama öz-yeterlikleri ve problem çözme becerileri üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Alimisis, A. D. and Kynigos, C. (2009). Constructionism and robotics in education. In Alimisis, D. (Ed.) Teacher Education on Robotic-Enhanced Constructivist Pedagogical Methods, 11-26. ASPETE, Athens.
  • Allen, P. J., Chang, R., Gorrall, B. K., Waggenspack, L., Fukuda, E., Little, T. D. and Noam, G. G. (2019). From quality to outcomes: A national study of afterschool STEM programming. International Journal of STEM Education, 6, 1-21.
  • Altunel, M. (2018). STEM eğitimi ve Türkiye: fırsatlar ve riskler. Seta Perspektif, 207(1), 7.
  • American Psycological Association (1990). Critical Thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. (https://www.qcc.cuny.edu/socialsciences/ppecorino/CT-Expert-Report.pdf) Erişim Tarihi: 01.12.2023.
  • Arimbawa, I. W. A., Wijayanto, H., Jatmika, A. H., Huwae, R. B., Rizky, D. M., Witarsana, I. N. D. P., ... & Zahrani, N. Q. (2024). Pelatıhan Robotık Dan Pemrograman Blok Untuk Menıngkatkan Mınat Belajar STEM Sejak Dını. Jurnal Begawe Teknologi Informasi (JBegaTI), 5(2), 224-235.
  • Arís, N. and Orcos, L. (2019). Educational robotics in the stage of secondary education: Empirical study on motivation and STEM skills. Education Sciences, 9(2), 73.
  • Aydeniz, M. ve Bilican, K. (2018). STEM eğitiminde global gelişmeler ve Türkiye için çıkarımlar. Pegem Atıf İndeksi, 69-92.
  • Aydın, H. (2021). Robotik ve kodlama eğitiminin ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin STEM eğitimine yönelik tutum, temel becerileri ve STEM kariyer ilgilerine etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
  • Aydın, M. (2017). LEGO robotik uygulamaları ile STEM+E eğitimi, Kuramdan uygulamaya STEM eğitimi içinde (Ed. S. Çepni), s.369-388, Pegem Akademi.
  • Barak, M., and Assal, M. (2018). Robotics and STEM Learning: Students’ Achievements in Assignments According to the P3 Task Taxonomy—Practice, Problem Solving, and Projects. International Journal of Technology and Design Education, 28(1), 121- 144.
  • Baran, E., Bilici, S. C., and Mesutoglu, C. (2016). Moving STEM beyond schools: Students’ perceptions about an out-of-school STEM education program. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 4(1), 9-19.
  • Barcelos, T. S. ve Silveira, I. F.(2012). Teaching computational thinking in ınitial series- an analysis of the confluence among mathematics and computer sciences in elementary education and its ımplications for higher education. XXXVIII Conferencia Latinoamericana en Informática, 1-8, Medellin.
  • Beers, S. (2011). 21st Century Skills: Preparing Students for Their Future, Erişim Adresi: https://www.yinghuaacademy.org/wp-content/uploads/2014/10/21st_century_skills.pdf adresinden alındı. Erişim tarihi: 01.12.2023.
  • Benitti, F.B.V. (2012). Exploring the educational potential of robotics in schools: A systematic review. Computers & Education, 58 (3), 978-988.
  • Bers, M. U., González-González, C., and Armas, T. M. B. (2019). Coding as a playground: promoting positive learning experiences in childhood classrooms. Computers & Education, 138, 130–145.
  • Bers, M. U., Strawhacker, A., and Vizner, M. (2018). The design of early childhood makerspaces to support positive technological development: Two case studies. Library Hi Tech, 36(1), 75-96. https://doi.org/10.1108/LHT-06-2017-0112
  • Blanc, S., Conchado, A., Benlloch-Dualde, J.V. et al. Digital competence development in schools: a study on the association of problem-solving with autonomy and digital attitudes. IJ STEM Ed 12, 13 (2025). https://doi.org/10.1186/s40594-025-00534-6
  • Bostancı, Ö. (2023). Fen bilimleri derslerinde uygulanan robotik kodlama destekli STEM etkinliklerinin ilkokul öğrencilerinin fen eğitimi motivasyonlarına ve robotik tutumlarına etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, E. Ö., Karadeniz Ş. ve Demirel F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Bybee, R.W. (2010a). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and Engineering Teacher, 70(1), 30-35.
  • Bybee, R.W. (2010b). What is STEM education?. Science, 329(5995), 996-996. doi:10.1126/science.1194998.
  • Çakır, Z., Yalçın, S. A., ve Yalçın, P. (2020). Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 8(1), 18-45.
  • Çalik, H. (2020). Fen bilgisi öğretmen adaylarının stem etkinlikleri ve STEM temelli robotik etkinliklerinin hipotetik-yaratıcı akıl yürütme becerisi, yaşam boyu öğrenme ve yapılandırmacı öğrenme gelişimine etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.
  • Carbonaro, M., Rex, M., and Chambers, J. (2004). Using LEGO robotics in a project-based learning environment. The Interactive Multimedia Electronic Journal of Computer Enhanced Learning, 6(1).
  • Çelik, Ş. B. (2019). Robotik Programlama Eğitiminin Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
  • Çepni, S. (2017). Kuramdan Uygulamaya STEM (+ A/+ E) Eğitimi, (1. baskı). Pegem Yayıncılık: Ankara.
  • Cevahir, E. (2020). SPSS ile nicel veri analizi rehberi, İstanbul: Kibele Yayınları.
  • Chang, C. C., and Chen, Y. (2020). Cognition, attitude, and interest in cross-disciplinary i-STEM robotics curriculum developed by thematic integration approaches of webbed and threaded models: A concurrent embedded mixed methods study. Journal of Science Education and Technology, 29(5), 622-634. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09841-9.
  • Chesloff, J. D. (2013). STEM education must start in early childhood. Education Week, 32(23), 27–32.
  • Ching, Y. H., Yang, D., Wang, S., Baek, Y., Swanson, S., and Chittoori, B. (2019). Elementary school student development of stem attitudes and perceived learning in a STEM ıntegrated robotics curriculum. TechTrends, 1-12.
  • Chiou, G. L., Lee, M. H., and Tsai, C. C. (2013). High school students’ approaches to learning physics with relationship to epistemic views on physics and conceptions of learning physics. Research in Science & Technological Education, 31(1), 1-15.
  • Chiu, T. K., Li, Y., Ding, M., Hallström, J., and Koretsky, M. D. (2025). A decade of research contributions and emerging trends in the International Journal of STEM Education. International Journal of STEM Education, 12(1), 12.
  • Choi, Y. and Hong, S. H. (2015). Effects of steam lessons using scratch programming regarding small organisms in elementary science-gifted education. The Korean Society of Elementary Science Education, 34(2), 194-209.
  • Çilek, E. (2019). Atmosferdeki sıcaklık değişiminde rol oynayan gazların etkisi: bir STEM etkinliği. Araştırma Temelli Etkinlik Dergisi (ATED), 9(2), 109-131.
  • Cooper Cutting, J. (2010). SPSS: descriptive statistics. (Çevrim-içi: http://psychology.illinoisstate.edu/jccutti/138web/spss/spss3.html, Erişim tarihi: 23.Ekim 2023)
  • Demirci, E. (2023). Işık kirliliği konusunda arduıno uygulamalarına dayalı stem etkinliklerinin fen bilimleri öğretmen adaylarının STEM eğitimi farkındalıklarına, teknolojiye ve çevreye yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Dikbaş, Ş., ve Polat, S. (2022). Okullarda kurulan robotik kodlama atölyelerine ilişkin okul yöneticilerinin beklentileri, karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Trakya Eğitim Dergisi, 12(2), 940-962.
  • Doğan, İ. (2019). STEM etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine, fen ve STEM tutumlarına ve elektrik enerjisi ünitesindeki başarılarına etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Balıkesir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
  • Dönmez Usta , N., and Ültay, N. (2022). Augmented reality and animation supported-STEM activities in grades k-12: water treatment. Journal of Science Learning, 5(3), 439-451.
  • Dönmez, M.C. (2020). Robotik uygulamaların aday öğretmenlerin STEM farkındalıkları, fen öğretmeye yönelik öz yeterlikleri ve STEM’e yönelik tutumları üzerine etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
  • Dunican, E. (2002). Making the analogy: Alternative delivery techniques for first year programming courses. In J. Kuljis, L. Baldwin ve R. Scoble (Eds). Proceedings from the 14th workshop of the psychology of programming interest group (pp. 89-99). Brunel University.
  • Eguchi, A. (2010). What is educational robotics? theories behind it and practical implementation. D. Gibson ve B. Dodge (Ed.), Proceedings of SITE 2010--Society for Information Technology & Teacher Education International Conference, içinde (ss. 4006-4014). San Diego, CA, USA: Association for the Advancement of Computing in Education (AACE).
  • Elkin, M., Sullivan, A., and Bers, M. U. (2016). Programming with the KIBO robotics kit in preschool classrooms. Computers in the Schools, 33(3), 169-186.
  • Elliott, B., Oty, K., McArthur, J., and Clark, B. (2001). The effect of an interdisciplinary algebra/ science course on students’ problem solving skills, critical thinking skills and attitudes towards mathematics. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 32(6), 811- 816.
  • Ennis, R. H. (1996). Critical Thinking Dispositions: Their Nature and Assessability. Informal Logic, 18(2), 165–182. Ensari, Ö. (2017). Öğretmen adaylarının FeTeMM eğitimi ve FeTeMM etkinlikleri hakkındaki görüşleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
  • Fidan, U., ve Yalçın, Y. (2012). Robot Eğitim Seti Lego Nxt. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(1), 1-8.
  • Field, A. P. (2009). Discovering statistics using SPSS. London, England : SAGE.
  • Fisher, R. (2005) Teaching Children To Think (Nelson Thornes Ltd., United Kingdom).
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., and Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
  • Gazibeyoğlu, T. (2018). STEM uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve enerji ünitesindeki başarılarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
  • George, D., and Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step:A simple study guide and reference. Pearson.
  • Gerecke, U., and Wagner, B.(2007). The challenges and benefits of using robots in higher education. Intelligent Automation and Soft Computing, 13(1), 29-43.
  • Gomes, A., and Mendes, A. J. (2007). Learning to program-difficulties and solutions. In International Conference on Engineering Education–ICEE (Vol. 7).
  • Göncü, A., Çetin, İ., ve Top, E., (2018). Öğretmen adaylarının kodlama eğitimine yönelik görüşleri: Bir durum çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 85-110.
  • Güldemir, S., ve Çınar, S. (2017). Fen bilimleri öğretmenleri ve ortaokul öğrencilerinin STEM etkinlikleri hakkındaki görüşleri. In ULEAD 2017 Annual Congress: ICRE (Vol. 280, p. 286).
  • Güleryüz, H. (2020). 3D yazıcı ve robotik kodlama uygulamalarının öğretmen adaylarının 21. Yüzyıl öğrenen becerileri, STEM farkındalık ve STEM öğretmen öz yeterliğine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • Gürbüz, D. (2016). Eleştirel düşünme becerisi ve öğretmen değerlendirme yöntemleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  • Güven, E. (2020). Ortaokul 5. Sınıf fen öğretiminde arduino destekli robotik kodlama etkinliklerinin kullanılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
  • Hacıoğlu, Y., and Dönmez Usta, N. (2020). Digital game design-based STEM activity: Biodiversity example. Science Activities, 57(1), 1-15.
  • Hacıoğlu, Y., Yamak, H. ve Kavak, N. (2016). Mühendislik Tasarım Temelli Fen Eğitimi ile İlgili Öğretmen Görüşleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 807-830.
  • Hangün, M., E. (2019). Robot Programlama Eğitiminin Öğrencilerin Matematik Başarısına, Matematik Kaygısına, Programlama Özyeterliğine ve STEM Tutumuna Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
  • Hashem, R. (2015). The impact of project lead the way gateway to technology foundation unit completion on students’ critical- thinking skills. (Doctoral Dissertation). Eastern Michigan University, Michigan.
  • https://yegitek.meb.gov.tr/stem_egitimi_raporu.pdf Erişim tarihi: 04.02.2024 Hynes, M., Portsmore, M., Dare, E., Milto, E., Rogers, C., Hammer, D., and Carberry, A. (2011). Infusing engineering design into high school STEM courses. Publications. Paper 165. https://digitalcommons.usu.edu/ncete_publications/165
  • Kager, E. (2015). Effects of participation in a STEM camp on STEM attitudes ve anticipated career choices of middle school girls: A mixed methods study. (Unpublished Doctoral Dissertation). Ohio University, Ohio.
  • Kakiz, B. (2019). Öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre ortaokul fen bilimleri dersinde zorluk çekilen konular ve nedenleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
  • Karaahmetoğlu, K. (2019). Proje tabanlı arduino eğitsel robot uygulamalarının öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerileri ve temel STEM beceri düzeyleri algılarına etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Amasya Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Amasya.
  • Karataş, H. (2021). 21. Yy. Becerilerinden Robotik ve Kodlama Eğitiminin Türkiye ve Dünyadaki Yeri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (30), 693-729.
  • Kasalak, İ. (2017). Robotik kodlama etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algılarına etkisi ve etkinliklere ilişkin öğrenci yaşantıları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Kaya, M., Korkmaz, Ö. ve Çakır, R. (2020). Oyunlaştırılmış robot etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 21(1), 54-70. doi:10.12984/egeefd.588512
  • Khanlari, A. (2013). Effects of robotics on 21st century skills. European Scientific Journal, 9(27).
  • Kılıç, S. (2022). Robotik Programlamanın Ön Lisans Öğrencilerinin Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Gelişimine Etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 480-494. https://doi.org/10.32709/akusosbil.919479
  • Klein, G. (2009). Critical Thoughts About Critical Thinking. Theoretical Issues in Ergonomics Science, 12(3), 210–224.
  • Kong, S. C., and Wang, Y. Q. (2019). Nurture interest-driven creators in programmable robotics education: An empirical investigation in primary school settings. Research and practice in technology enhanced learning, 14(1), 20.
  • Kozcu-Çakır, N., and Güven, G. (2019). Arduino-assisted robotic and coding applications in science teaching: Pulsimeter activity in compliance with the 5E learning model. Science Activities, 56(2), 42-51. doi: 10.1080/00368121.2019.1675574.
  • Kubilinskiene, S., Zilinskiene, I., Dagiene, V., and Sinkevičius, V. (2017). Applying robotics in school education: a systematic review. Baltic J. Modern Computing, 5(1), 50–69. https://doi.org/10.22364/bjmc.2017.5.1.0
  • Kurebayashi, S., Kamada, T., and Kanemune, S. (2006). Learning computer programming with autonomous robots. In International Conference on Informatics in Secondary Schools-Evolution and Perspectives (pp. 138-149). Springer, Berlin, Heidelberg.
  • Lee, K. T., Sullivan, A., and Bers, M. U. (2013). Collaboration by design: Using robotics to foster social interaction in kindergarten. Computers in the Schools, 30(3), 271–281. https://doi.org/10.1080/07380569.2013. 805676
  • makeblock, (2024). STEM Teaching Tools for Engaging Students in STEM Education https://www.makeblock.com/blogs/for-educators/stem-teaching-tools?_pos=3&_sid=9d943fe32&_ss=r Erişim tarihi: 05.04.2024 Massa, N., Dischino, M., Donnelly, J. F., Hanes, F.D., and DeLaura, J. A. (2012, June). Problem- based learning in a pre-service technology and engineering education course. Paper presented at the American Society for Engineering Education (ASEE) Annual Conference & Exposition, (pp. 25-1065), San Antonio.
  • mBlock, (2023). Make with Code. https://www.mblock.cc/en/ Erişim tarihi: 29.12.2023
  • McPeck JE (2016). Critical Thinking and Education (Routledge, Londra).
  • Meço, G. (2021). Arduino ile desteklenmiş fen, mühendislik, matematik, teknoloji eğitimi: Vücudumuzdaki sistemler. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Meço, G., ve Arı, A. G. (2021). Arduino Destekli STEM Etkinliklerine Yönelik Ortaokul Öğrencilerinin Görüşleri. Journal of International Social Research, 14(76).
  • Meral, M., Yalçın, S. A., Çakır, Z., and Samur, E. (2024). The Effect of STEM-Based Robotic Coding Education on Primary School Students’ Decision-Making Skills. Journal of Theoretical Educational Science, 17(2), 478-498.
  • Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskıdan Çeviri, Çeviri Editörü: S. Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Meyrick, K.M. (2011). How STEM education improves student learning. Meridian K-12 School Computer Technologies Journal, 14(1), 1-6.
  • Miles, M. B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. (3rd Ed.), Sage Publications.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018a). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=325.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018b). Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programı (ortaokul 5 ve 6. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=1383.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018c). Teknoloji ve tasarım dersi öğretim programı (ortaokul 7 ve 8. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=380.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018d). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=329.
  • Moon, J. (2008). Critical thinking: An exploration of theory and practice. London and New York: Routledge.
  • Mosley, P., Ardito, G., and Scollins, L. (2016). Robotic cooperative learning promotes student STEM ınterest. American Journal of Engineering Education, 7(2), 117– 128.
  • Ntemngwa, C. and Oliver, J.S. (2018). The Implementation of Integrated Science Technology, Engineering and Mathematics (STEM) Instruction using Robotics in the Middle School Science Classroom. International journal of education in mathematics, science and technology (IJEMST), 6(1), 12-40. DOI:10.18404/ijemst.380617
  • Numanoğlu, M., ve Keser, H. (2017). Programlama öğretiminde robot kullanımı-mbot örneği. Bartin Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 497.
  • Oh, M., and Lawson, F. (2020). The Engineering Ed project: dealing with failure and the robotic future–engaging students in multidisciplinary STEM learning. School Science Review, 101(376), 51-56.
  • Ortiz, A. M. (2010). Fifth grade students' understanding of ratio and proportion in an engineering robotics program. Doctoral Dissertation, Tufts University, Massachusetts.
  • Ouyang, F., and Xu, W. (2024). The effects of educational robotics in STEM education: a multilevel meta-analysis. International Journal of STEM Education, 11(1), 7. https://doi.org/10.1186/s40594-024-00469-4.
  • Özcan, H. ve Koca, E. (2019). STEM yaklaşımı ile basınç konusu öğretiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve STEM’e yönelik tutumlarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 201-227.
  • Özdamar, K. (2013). Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi (9. Baskı). Eskişehir: Nisan Kitabevi.
  • Özdoğru, E. (2013). Fiziksel olaylar öğrenme alanı için lego program tabanlı fen ve teknoloji eğitiminin öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarına etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Patrick, W. P. (2016). Teacher perception of technology as a conduit to acquiring critical thinking skills. (Doctoral Dissertation). Walden University, Minneapolis.
  • Pekbay, C. (2017). Fen teknoloji mühendislik ve matematik etkinliklerinin ortaokul öğrencileri üzerindeki etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Pisarov, J., and Mester, G. (2019, December). Programming the mbot robot in school. In Proceedings of the International Conference and Workshop Mechatronics in Practice and Education, MechEdu (pp. 45-48). Rehmat, A. P. (2015). Engineering the path to higher- order thinking in elementary education: A problem- based learning approach for STEM integration. (Doctoral Dissertation). Nevada University, Las Vegas.
  • Robotistan (2024). MakeBlock mBot Bluetooth Kiti V1.2 – Mavi https://www.robotistan.com/makeblock-mbot-bluetooth-kiti-v11-mavi-2754 Erişim tarihi: 03.01.2024.
  • Rodrigues, R. S., Andrade, W. L. and Sampaio Campas, L. M. R.(2016). Can computational thinking help me? A quantitative study of its effects on education, IEEE Frontiers in Education Conference (FIE), Erie, PA, USA, (pp. 1-8). doi: 10.1109/FIE.2016.7757409.
  • Romero, M. and Dupont, Y. (2016). Educational Robotics: From Procedural learning to co-creative Project oriented challenges with Lego Wedo. 8th Conference on Education and New Learning Technology, Barselona.
  • Şabanoviç, A., ve Yannier, S. (2003). Robotlar: Sosyal etkileşimli makineler. TÜBİTAK Bilim Teknik Dergisi, 1-9.
  • Sáez-López, J. M., Sevillano-García, M. L., and Vazquez-Cano, E. (2019). The effect of programming on primary school students’ mathematical and scientific understanding: educational use of mBot. Educational Technology Research and Development, 67(6), 1405-1425.
  • Sari, I. N., Saputri, D. F., Pramuda, A., Boisandi, B., Sukadi, E., Angraeni, L., ... & Assegaf, S. L. H. (2024). Workshop STEM-Robotic bagi Guru Sekolah Dasar dan Menengah. Jurnal Pengabdian Masyarakat Bangsa, 2(10), 4478-4485.
  • Sarı, D. ve Katrancı, M. (2020). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin STEM etkinlikleri hakkındaki görüşleri. Turkish Journal of Primary Education (TUJPED), 5(2), 119-132.
  • Saygıner, Ş., ve Tüzün, H. (2017). Programlama eğitiminde yaşanan zorluklar ve çözüm önerileri. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu, İnönü Üniversitesi, 24, 27.
  • Secer, M. (2020). Arduıno kodlama ile kâğıt-kalem kodlama uygulamalarının öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerileri, problem çözme becerileri ve STEM tutumları üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
  • Seferoğlu, S. S., ve Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(30), 193-200.
  • Sullivan, A., and Bers, M. U. (2016). Robotics in the early childhood classroom: learning outcomes from an 8-week robotics curriculum in pre-kindergarten through second grade. International Journal of Technology and Design Education, 26(1), 3-20.
  • Sullivan, F. R. (2008). Robotics and science literacy: Thinking skills, sciece, process skills and systems understanding. Journal of Research in Science Teaching, 45(3), 373- 394.
  • Sullivan, F. R. (2017). The creative nature of robotics activity: Design and problem solving, In book Robotics in STEM education: Redesigning the learning experience, pp. 213-230.
  • Sung, J., Lee, J.Y., and Chun, H.Y. (2023). Short-term effects of a classroom-based STEAM program using robotic kits on children in South Korea. IJ STEM Ed 10, 26. https://doi.org/10.1186/s40594-023-00417-8.
  • Taylan Koparan E., Yüksel B., ve Koparan T., (2021). Arduino ile programlamanın öğrencilerin fen bilimlerine yönelik başarı, öz yeterlilik ve tutumlarına etkisi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 11(1), 118-127. https://doi.org/10.5961/jhes.2021.434.
  • Tekin, S. (2020). Mühendislik temelli robotik uygulamalarını içeren STEM eğitiminin eleştirel düşünme ve mesleki tercihlerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.
  • Türk, E. F. (2023). Eğitsel robot setleri ile gerçekleştirilen STEM etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin matematik dersi başarılarına, problem çözme becerilerine ve stem beceri düzeylerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Amasya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Amasya.
  • Uçar, A., ve Sezek, F. (2025). Fen eğitiminde lego robotik uygulamalarının öğrenci motivasyonu ve görüşlerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(73), 295-322. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1429292.
  • Üçgül, M. (2013). History and educational potential of Lego Mindstorms NXT. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 127-137.
  • Üçgül, M., and Çağıltay, K. (2014). Design and development issues for educational robotics training camps. International Journal of Technology and Design Education, 24(2), 203-215.
  • Uğraş, M., and Genç, Z. (2018). Pre-School teacher candidates' views about STEM education. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 724-744.
  • Wei, C.-W., Hung, I.-C., Lee, L., and Chen, N.-S. (2011). A joyful classroom learning system with robot learning companion for children to learn mathematics multiplication. Turkish Online Journal of Educational Technology 10(2), 11-23.
  • Weintrop, D., Beheshti, E., Horn, M., Orton, K., Jona, K., Trouille, L., and Wilensky, U. (2016). Defining computational thinking for mathematics and science classrooms. Journal of Science Education and Technology, 25(1), 127-147.
  • Whitehead, S. H. (2010). Relationship of robotic implementation on changes in middle school students‟ beliefs and interest toward science, technology, engineering and mathematics. (Doctoral dissertation). Indiana University of Pennsylvania.
  • Wosu, S. N. (2013, June). Impact of academic performance improvement (API) skills on math and science achievement gains. Paper presented at the American Society for Engineering Education (ASEE) Annual Conference & Exposition, Atlanta. Yenikalaycı, N. ve Harman, G. (2020). Arduino ile kara şimşek uygulamasına yönelik fen bilgisi öğrencilerinin görüşleri. Trakya Eğitim Dergisi, 10(3), 704-725.
  • Yıldırım Döner, S. ve Demir, S. (2022). Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması . Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 1-30 . DOI: 10.9779/pauefd.823427
  • Yıldırım Saygılı, T. (2020). Robotik kodlama öğretiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımının başarı, pozitif duygu ve bilgi işlemsel düşünmeye etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım, B. ve Altun, Y (2015). STEM Eğitim ve mühendislik uygulamalarının fen bilgisi laboratuvar ders indeki etkilerinin incelenmesi. El-Cezerî Fen ve Mühendislik Dergisi, 2(2); 28-40.
  • Yıldırım, H. İ. (2009). Eleştirel Düşünmeye Dayalı Fen Eğitiminin Öğrenme Ürünlerine Etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Yolcu, V., ve Demirer, V. (2017). Eğitimde Robotik Kullanımı İle İlgili Yapılan Çalışmalara Sistematik Bir Bakış. SDU International Journal of Educational Studies, 4(2), 127-139. https://doi.org/10.33710/sduijes.340897
  • Zengin, M. (2016). İlkokul, ortaokul ve lise öğrencilerin disiplinlerarası eğitim ve öğretiminde robotik sistemlerinin kullanımına yönelik görüşleri. Journal of Gifted Education Research, 4(2), 48–70.

Robotik Kodlama Destekli STEM Etkinlikleri: mBot Örneği

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 3, 4086 - 4123, 26.12.2025

Ayşegül Kaptanoğlu Necla Dönmez Usta

https://doi.org/10.51460/baebd.1675455
https://izlik.org/JA64BM53NG

Öz

Bu araştırmanın amacı robotik kodlama destekli STEM etkinliklerinin ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme üzerindeki etkisi incelemek, öğrencilerin bu etkinliklere, sürece yönelik görüşlerini tespit edebilmek ve etkinlikler sonunda ortaya çıkan ürünleri değerlendirebilmektir. Araştırmanın katılımcıları 2022-2023 eğitim öğretim yılı Giresun ilindeki bir devlet ortaokulunda, 5.sınıfta öğrenim gören 30 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada 12 hafta boyunca robotik kodlama (mBot) destekli STEM etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak, "Ortaokul Öğrencileri için Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği", "STEM Çalışma Yaprakları", uygulama sürecine yönelik açık uçlu sorulardan oluşan "Anket Formu" ve "Ürün Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı, nitel verilerin analizi ise içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri son test lehine istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Robotik kodlama destekli STEM etkinliklerinin öğrenciler tarafından eğlenceli, ilgi çekici ve diğer etkinliklerden farklı bulunduğu, diğer derslerde kullanılmak istenildiği ve zaman zaman kod yazmakta zorlanıldığı sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: STEM, robotik kodlama, mBot, eleştirel düşünme, problem çözme.

Anahtar Kelimeler

robotik kodlama STEM Eleştirel düşünme mBot

Etik Beyan

Yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması yoktur..

Destekleyen Kurum

Bu çalışma birinci yazarın yüksek lisans tezinden oluşturulmuştur.

Kaynakça

  • Acar, D. (2018). FeTeMM eğitiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, eleştirel düşünme ve problem çözme becerisi üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Akbıyık, C. ve Seferoğlu, S.S. (2006). Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Akademik Başarı. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(32), 90-99.
  • Akbıyık, N. (2019). Programlama eğitiminde arduino mikro denetleyici uygulamaları kullanımının lise öğrencilerinin programlama öz-yeterlikleri ve problem çözme becerileri üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Alimisis, A. D. and Kynigos, C. (2009). Constructionism and robotics in education. In Alimisis, D. (Ed.) Teacher Education on Robotic-Enhanced Constructivist Pedagogical Methods, 11-26. ASPETE, Athens.
  • Allen, P. J., Chang, R., Gorrall, B. K., Waggenspack, L., Fukuda, E., Little, T. D. and Noam, G. G. (2019). From quality to outcomes: A national study of afterschool STEM programming. International Journal of STEM Education, 6, 1-21.
  • Altunel, M. (2018). STEM eğitimi ve Türkiye: fırsatlar ve riskler. Seta Perspektif, 207(1), 7.
  • American Psycological Association (1990). Critical Thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. (https://www.qcc.cuny.edu/socialsciences/ppecorino/CT-Expert-Report.pdf) Erişim Tarihi: 01.12.2023.
  • Arimbawa, I. W. A., Wijayanto, H., Jatmika, A. H., Huwae, R. B., Rizky, D. M., Witarsana, I. N. D. P., ... & Zahrani, N. Q. (2024). Pelatıhan Robotık Dan Pemrograman Blok Untuk Menıngkatkan Mınat Belajar STEM Sejak Dını. Jurnal Begawe Teknologi Informasi (JBegaTI), 5(2), 224-235.
  • Arís, N. and Orcos, L. (2019). Educational robotics in the stage of secondary education: Empirical study on motivation and STEM skills. Education Sciences, 9(2), 73.
  • Aydeniz, M. ve Bilican, K. (2018). STEM eğitiminde global gelişmeler ve Türkiye için çıkarımlar. Pegem Atıf İndeksi, 69-92.
  • Aydın, H. (2021). Robotik ve kodlama eğitiminin ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin STEM eğitimine yönelik tutum, temel becerileri ve STEM kariyer ilgilerine etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
  • Aydın, M. (2017). LEGO robotik uygulamaları ile STEM+E eğitimi, Kuramdan uygulamaya STEM eğitimi içinde (Ed. S. Çepni), s.369-388, Pegem Akademi.
  • Barak, M., and Assal, M. (2018). Robotics and STEM Learning: Students’ Achievements in Assignments According to the P3 Task Taxonomy—Practice, Problem Solving, and Projects. International Journal of Technology and Design Education, 28(1), 121- 144.
  • Baran, E., Bilici, S. C., and Mesutoglu, C. (2016). Moving STEM beyond schools: Students’ perceptions about an out-of-school STEM education program. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 4(1), 9-19.
  • Barcelos, T. S. ve Silveira, I. F.(2012). Teaching computational thinking in ınitial series- an analysis of the confluence among mathematics and computer sciences in elementary education and its ımplications for higher education. XXXVIII Conferencia Latinoamericana en Informática, 1-8, Medellin.
  • Beers, S. (2011). 21st Century Skills: Preparing Students for Their Future, Erişim Adresi: https://www.yinghuaacademy.org/wp-content/uploads/2014/10/21st_century_skills.pdf adresinden alındı. Erişim tarihi: 01.12.2023.
  • Benitti, F.B.V. (2012). Exploring the educational potential of robotics in schools: A systematic review. Computers & Education, 58 (3), 978-988.
  • Bers, M. U., González-González, C., and Armas, T. M. B. (2019). Coding as a playground: promoting positive learning experiences in childhood classrooms. Computers & Education, 138, 130–145.
  • Bers, M. U., Strawhacker, A., and Vizner, M. (2018). The design of early childhood makerspaces to support positive technological development: Two case studies. Library Hi Tech, 36(1), 75-96. https://doi.org/10.1108/LHT-06-2017-0112
  • Blanc, S., Conchado, A., Benlloch-Dualde, J.V. et al. Digital competence development in schools: a study on the association of problem-solving with autonomy and digital attitudes. IJ STEM Ed 12, 13 (2025). https://doi.org/10.1186/s40594-025-00534-6
  • Bostancı, Ö. (2023). Fen bilimleri derslerinde uygulanan robotik kodlama destekli STEM etkinliklerinin ilkokul öğrencilerinin fen eğitimi motivasyonlarına ve robotik tutumlarına etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, E. Ö., Karadeniz Ş. ve Demirel F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Bybee, R.W. (2010a). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and Engineering Teacher, 70(1), 30-35.
  • Bybee, R.W. (2010b). What is STEM education?. Science, 329(5995), 996-996. doi:10.1126/science.1194998.
  • Çakır, Z., Yalçın, S. A., ve Yalçın, P. (2020). Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 8(1), 18-45.
  • Çalik, H. (2020). Fen bilgisi öğretmen adaylarının stem etkinlikleri ve STEM temelli robotik etkinliklerinin hipotetik-yaratıcı akıl yürütme becerisi, yaşam boyu öğrenme ve yapılandırmacı öğrenme gelişimine etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.
  • Carbonaro, M., Rex, M., and Chambers, J. (2004). Using LEGO robotics in a project-based learning environment. The Interactive Multimedia Electronic Journal of Computer Enhanced Learning, 6(1).
  • Çelik, Ş. B. (2019). Robotik Programlama Eğitiminin Ortaokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
  • Çepni, S. (2017). Kuramdan Uygulamaya STEM (+ A/+ E) Eğitimi, (1. baskı). Pegem Yayıncılık: Ankara.
  • Cevahir, E. (2020). SPSS ile nicel veri analizi rehberi, İstanbul: Kibele Yayınları.
  • Chang, C. C., and Chen, Y. (2020). Cognition, attitude, and interest in cross-disciplinary i-STEM robotics curriculum developed by thematic integration approaches of webbed and threaded models: A concurrent embedded mixed methods study. Journal of Science Education and Technology, 29(5), 622-634. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09841-9.
  • Chesloff, J. D. (2013). STEM education must start in early childhood. Education Week, 32(23), 27–32.
  • Ching, Y. H., Yang, D., Wang, S., Baek, Y., Swanson, S., and Chittoori, B. (2019). Elementary school student development of stem attitudes and perceived learning in a STEM ıntegrated robotics curriculum. TechTrends, 1-12.
  • Chiou, G. L., Lee, M. H., and Tsai, C. C. (2013). High school students’ approaches to learning physics with relationship to epistemic views on physics and conceptions of learning physics. Research in Science & Technological Education, 31(1), 1-15.
  • Chiu, T. K., Li, Y., Ding, M., Hallström, J., and Koretsky, M. D. (2025). A decade of research contributions and emerging trends in the International Journal of STEM Education. International Journal of STEM Education, 12(1), 12.
  • Choi, Y. and Hong, S. H. (2015). Effects of steam lessons using scratch programming regarding small organisms in elementary science-gifted education. The Korean Society of Elementary Science Education, 34(2), 194-209.
  • Çilek, E. (2019). Atmosferdeki sıcaklık değişiminde rol oynayan gazların etkisi: bir STEM etkinliği. Araştırma Temelli Etkinlik Dergisi (ATED), 9(2), 109-131.
  • Cooper Cutting, J. (2010). SPSS: descriptive statistics. (Çevrim-içi: http://psychology.illinoisstate.edu/jccutti/138web/spss/spss3.html, Erişim tarihi: 23.Ekim 2023)
  • Demirci, E. (2023). Işık kirliliği konusunda arduıno uygulamalarına dayalı stem etkinliklerinin fen bilimleri öğretmen adaylarının STEM eğitimi farkındalıklarına, teknolojiye ve çevreye yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Dikbaş, Ş., ve Polat, S. (2022). Okullarda kurulan robotik kodlama atölyelerine ilişkin okul yöneticilerinin beklentileri, karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Trakya Eğitim Dergisi, 12(2), 940-962.
  • Doğan, İ. (2019). STEM etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine, fen ve STEM tutumlarına ve elektrik enerjisi ünitesindeki başarılarına etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Balıkesir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
  • Dönmez Usta , N., and Ültay, N. (2022). Augmented reality and animation supported-STEM activities in grades k-12: water treatment. Journal of Science Learning, 5(3), 439-451.
  • Dönmez, M.C. (2020). Robotik uygulamaların aday öğretmenlerin STEM farkındalıkları, fen öğretmeye yönelik öz yeterlikleri ve STEM’e yönelik tutumları üzerine etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
  • Dunican, E. (2002). Making the analogy: Alternative delivery techniques for first year programming courses. In J. Kuljis, L. Baldwin ve R. Scoble (Eds). Proceedings from the 14th workshop of the psychology of programming interest group (pp. 89-99). Brunel University.
  • Eguchi, A. (2010). What is educational robotics? theories behind it and practical implementation. D. Gibson ve B. Dodge (Ed.), Proceedings of SITE 2010--Society for Information Technology & Teacher Education International Conference, içinde (ss. 4006-4014). San Diego, CA, USA: Association for the Advancement of Computing in Education (AACE).
  • Elkin, M., Sullivan, A., and Bers, M. U. (2016). Programming with the KIBO robotics kit in preschool classrooms. Computers in the Schools, 33(3), 169-186.
  • Elliott, B., Oty, K., McArthur, J., and Clark, B. (2001). The effect of an interdisciplinary algebra/ science course on students’ problem solving skills, critical thinking skills and attitudes towards mathematics. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 32(6), 811- 816.
  • Ennis, R. H. (1996). Critical Thinking Dispositions: Their Nature and Assessability. Informal Logic, 18(2), 165–182. Ensari, Ö. (2017). Öğretmen adaylarının FeTeMM eğitimi ve FeTeMM etkinlikleri hakkındaki görüşleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
  • Fidan, U., ve Yalçın, Y. (2012). Robot Eğitim Seti Lego Nxt. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(1), 1-8.
  • Field, A. P. (2009). Discovering statistics using SPSS. London, England : SAGE.
  • Fisher, R. (2005) Teaching Children To Think (Nelson Thornes Ltd., United Kingdom).
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., and Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
  • Gazibeyoğlu, T. (2018). STEM uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve enerji ünitesindeki başarılarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
  • George, D., and Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step:A simple study guide and reference. Pearson.
  • Gerecke, U., and Wagner, B.(2007). The challenges and benefits of using robots in higher education. Intelligent Automation and Soft Computing, 13(1), 29-43.
  • Gomes, A., and Mendes, A. J. (2007). Learning to program-difficulties and solutions. In International Conference on Engineering Education–ICEE (Vol. 7).
  • Göncü, A., Çetin, İ., ve Top, E., (2018). Öğretmen adaylarının kodlama eğitimine yönelik görüşleri: Bir durum çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 85-110.
  • Güldemir, S., ve Çınar, S. (2017). Fen bilimleri öğretmenleri ve ortaokul öğrencilerinin STEM etkinlikleri hakkındaki görüşleri. In ULEAD 2017 Annual Congress: ICRE (Vol. 280, p. 286).
  • Güleryüz, H. (2020). 3D yazıcı ve robotik kodlama uygulamalarının öğretmen adaylarının 21. Yüzyıl öğrenen becerileri, STEM farkındalık ve STEM öğretmen öz yeterliğine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  • Gürbüz, D. (2016). Eleştirel düşünme becerisi ve öğretmen değerlendirme yöntemleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  • Güven, E. (2020). Ortaokul 5. Sınıf fen öğretiminde arduino destekli robotik kodlama etkinliklerinin kullanılması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
  • Hacıoğlu, Y., and Dönmez Usta, N. (2020). Digital game design-based STEM activity: Biodiversity example. Science Activities, 57(1), 1-15.
  • Hacıoğlu, Y., Yamak, H. ve Kavak, N. (2016). Mühendislik Tasarım Temelli Fen Eğitimi ile İlgili Öğretmen Görüşleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 807-830.
  • Hangün, M., E. (2019). Robot Programlama Eğitiminin Öğrencilerin Matematik Başarısına, Matematik Kaygısına, Programlama Özyeterliğine ve STEM Tutumuna Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
  • Hashem, R. (2015). The impact of project lead the way gateway to technology foundation unit completion on students’ critical- thinking skills. (Doctoral Dissertation). Eastern Michigan University, Michigan.
  • https://yegitek.meb.gov.tr/stem_egitimi_raporu.pdf Erişim tarihi: 04.02.2024 Hynes, M., Portsmore, M., Dare, E., Milto, E., Rogers, C., Hammer, D., and Carberry, A. (2011). Infusing engineering design into high school STEM courses. Publications. Paper 165. https://digitalcommons.usu.edu/ncete_publications/165
  • Kager, E. (2015). Effects of participation in a STEM camp on STEM attitudes ve anticipated career choices of middle school girls: A mixed methods study. (Unpublished Doctoral Dissertation). Ohio University, Ohio.
  • Kakiz, B. (2019). Öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre ortaokul fen bilimleri dersinde zorluk çekilen konular ve nedenleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
  • Karaahmetoğlu, K. (2019). Proje tabanlı arduino eğitsel robot uygulamalarının öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerileri ve temel STEM beceri düzeyleri algılarına etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Amasya Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Amasya.
  • Karataş, H. (2021). 21. Yy. Becerilerinden Robotik ve Kodlama Eğitiminin Türkiye ve Dünyadaki Yeri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (30), 693-729.
  • Kasalak, İ. (2017). Robotik kodlama etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algılarına etkisi ve etkinliklere ilişkin öğrenci yaşantıları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Kaya, M., Korkmaz, Ö. ve Çakır, R. (2020). Oyunlaştırılmış robot etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 21(1), 54-70. doi:10.12984/egeefd.588512
  • Khanlari, A. (2013). Effects of robotics on 21st century skills. European Scientific Journal, 9(27).
  • Kılıç, S. (2022). Robotik Programlamanın Ön Lisans Öğrencilerinin Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Gelişimine Etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 480-494. https://doi.org/10.32709/akusosbil.919479
  • Klein, G. (2009). Critical Thoughts About Critical Thinking. Theoretical Issues in Ergonomics Science, 12(3), 210–224.
  • Kong, S. C., and Wang, Y. Q. (2019). Nurture interest-driven creators in programmable robotics education: An empirical investigation in primary school settings. Research and practice in technology enhanced learning, 14(1), 20.
  • Kozcu-Çakır, N., and Güven, G. (2019). Arduino-assisted robotic and coding applications in science teaching: Pulsimeter activity in compliance with the 5E learning model. Science Activities, 56(2), 42-51. doi: 10.1080/00368121.2019.1675574.
  • Kubilinskiene, S., Zilinskiene, I., Dagiene, V., and Sinkevičius, V. (2017). Applying robotics in school education: a systematic review. Baltic J. Modern Computing, 5(1), 50–69. https://doi.org/10.22364/bjmc.2017.5.1.0
  • Kurebayashi, S., Kamada, T., and Kanemune, S. (2006). Learning computer programming with autonomous robots. In International Conference on Informatics in Secondary Schools-Evolution and Perspectives (pp. 138-149). Springer, Berlin, Heidelberg.
  • Lee, K. T., Sullivan, A., and Bers, M. U. (2013). Collaboration by design: Using robotics to foster social interaction in kindergarten. Computers in the Schools, 30(3), 271–281. https://doi.org/10.1080/07380569.2013. 805676
  • makeblock, (2024). STEM Teaching Tools for Engaging Students in STEM Education https://www.makeblock.com/blogs/for-educators/stem-teaching-tools?_pos=3&_sid=9d943fe32&_ss=r Erişim tarihi: 05.04.2024 Massa, N., Dischino, M., Donnelly, J. F., Hanes, F.D., and DeLaura, J. A. (2012, June). Problem- based learning in a pre-service technology and engineering education course. Paper presented at the American Society for Engineering Education (ASEE) Annual Conference & Exposition, (pp. 25-1065), San Antonio.
  • mBlock, (2023). Make with Code. https://www.mblock.cc/en/ Erişim tarihi: 29.12.2023
  • McPeck JE (2016). Critical Thinking and Education (Routledge, Londra).
  • Meço, G. (2021). Arduino ile desteklenmiş fen, mühendislik, matematik, teknoloji eğitimi: Vücudumuzdaki sistemler. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Meço, G., ve Arı, A. G. (2021). Arduino Destekli STEM Etkinliklerine Yönelik Ortaokul Öğrencilerinin Görüşleri. Journal of International Social Research, 14(76).
  • Meral, M., Yalçın, S. A., Çakır, Z., and Samur, E. (2024). The Effect of STEM-Based Robotic Coding Education on Primary School Students’ Decision-Making Skills. Journal of Theoretical Educational Science, 17(2), 478-498.
  • Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (3. Baskıdan Çeviri, Çeviri Editörü: S. Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Meyrick, K.M. (2011). How STEM education improves student learning. Meridian K-12 School Computer Technologies Journal, 14(1), 1-6.
  • Miles, M. B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. (3rd Ed.), Sage Publications.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018a). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=325.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018b). Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programı (ortaokul 5 ve 6. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=1383.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018c). Teknoloji ve tasarım dersi öğretim programı (ortaokul 7 ve 8. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=380.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2018d). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=329.
  • Moon, J. (2008). Critical thinking: An exploration of theory and practice. London and New York: Routledge.
  • Mosley, P., Ardito, G., and Scollins, L. (2016). Robotic cooperative learning promotes student STEM ınterest. American Journal of Engineering Education, 7(2), 117– 128.
  • Ntemngwa, C. and Oliver, J.S. (2018). The Implementation of Integrated Science Technology, Engineering and Mathematics (STEM) Instruction using Robotics in the Middle School Science Classroom. International journal of education in mathematics, science and technology (IJEMST), 6(1), 12-40. DOI:10.18404/ijemst.380617
  • Numanoğlu, M., ve Keser, H. (2017). Programlama öğretiminde robot kullanımı-mbot örneği. Bartin Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 497.
  • Oh, M., and Lawson, F. (2020). The Engineering Ed project: dealing with failure and the robotic future–engaging students in multidisciplinary STEM learning. School Science Review, 101(376), 51-56.
  • Ortiz, A. M. (2010). Fifth grade students' understanding of ratio and proportion in an engineering robotics program. Doctoral Dissertation, Tufts University, Massachusetts.
  • Ouyang, F., and Xu, W. (2024). The effects of educational robotics in STEM education: a multilevel meta-analysis. International Journal of STEM Education, 11(1), 7. https://doi.org/10.1186/s40594-024-00469-4.
  • Özcan, H. ve Koca, E. (2019). STEM yaklaşımı ile basınç konusu öğretiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve STEM’e yönelik tutumlarına etkisi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 201-227.
  • Özdamar, K. (2013). Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi (9. Baskı). Eskişehir: Nisan Kitabevi.
  • Özdoğru, E. (2013). Fiziksel olaylar öğrenme alanı için lego program tabanlı fen ve teknoloji eğitiminin öğrencilerin akademik başarılarına, bilimsel süreç becerilerine ve fen ve teknoloji dersine yönelik tutumlarına etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Patrick, W. P. (2016). Teacher perception of technology as a conduit to acquiring critical thinking skills. (Doctoral Dissertation). Walden University, Minneapolis.
  • Pekbay, C. (2017). Fen teknoloji mühendislik ve matematik etkinliklerinin ortaokul öğrencileri üzerindeki etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Pisarov, J., and Mester, G. (2019, December). Programming the mbot robot in school. In Proceedings of the International Conference and Workshop Mechatronics in Practice and Education, MechEdu (pp. 45-48). Rehmat, A. P. (2015). Engineering the path to higher- order thinking in elementary education: A problem- based learning approach for STEM integration. (Doctoral Dissertation). Nevada University, Las Vegas.
  • Robotistan (2024). MakeBlock mBot Bluetooth Kiti V1.2 – Mavi https://www.robotistan.com/makeblock-mbot-bluetooth-kiti-v11-mavi-2754 Erişim tarihi: 03.01.2024.
  • Rodrigues, R. S., Andrade, W. L. and Sampaio Campas, L. M. R.(2016). Can computational thinking help me? A quantitative study of its effects on education, IEEE Frontiers in Education Conference (FIE), Erie, PA, USA, (pp. 1-8). doi: 10.1109/FIE.2016.7757409.
  • Romero, M. and Dupont, Y. (2016). Educational Robotics: From Procedural learning to co-creative Project oriented challenges with Lego Wedo. 8th Conference on Education and New Learning Technology, Barselona.
  • Şabanoviç, A., ve Yannier, S. (2003). Robotlar: Sosyal etkileşimli makineler. TÜBİTAK Bilim Teknik Dergisi, 1-9.
  • Sáez-López, J. M., Sevillano-García, M. L., and Vazquez-Cano, E. (2019). The effect of programming on primary school students’ mathematical and scientific understanding: educational use of mBot. Educational Technology Research and Development, 67(6), 1405-1425.
  • Sari, I. N., Saputri, D. F., Pramuda, A., Boisandi, B., Sukadi, E., Angraeni, L., ... & Assegaf, S. L. H. (2024). Workshop STEM-Robotic bagi Guru Sekolah Dasar dan Menengah. Jurnal Pengabdian Masyarakat Bangsa, 2(10), 4478-4485.
  • Sarı, D. ve Katrancı, M. (2020). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin STEM etkinlikleri hakkındaki görüşleri. Turkish Journal of Primary Education (TUJPED), 5(2), 119-132.
  • Saygıner, Ş., ve Tüzün, H. (2017). Programlama eğitiminde yaşanan zorluklar ve çözüm önerileri. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu, İnönü Üniversitesi, 24, 27.
  • Secer, M. (2020). Arduıno kodlama ile kâğıt-kalem kodlama uygulamalarının öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerileri, problem çözme becerileri ve STEM tutumları üzerine etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
  • Seferoğlu, S. S., ve Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(30), 193-200.
  • Sullivan, A., and Bers, M. U. (2016). Robotics in the early childhood classroom: learning outcomes from an 8-week robotics curriculum in pre-kindergarten through second grade. International Journal of Technology and Design Education, 26(1), 3-20.
  • Sullivan, F. R. (2008). Robotics and science literacy: Thinking skills, sciece, process skills and systems understanding. Journal of Research in Science Teaching, 45(3), 373- 394.
  • Sullivan, F. R. (2017). The creative nature of robotics activity: Design and problem solving, In book Robotics in STEM education: Redesigning the learning experience, pp. 213-230.
  • Sung, J., Lee, J.Y., and Chun, H.Y. (2023). Short-term effects of a classroom-based STEAM program using robotic kits on children in South Korea. IJ STEM Ed 10, 26. https://doi.org/10.1186/s40594-023-00417-8.
  • Taylan Koparan E., Yüksel B., ve Koparan T., (2021). Arduino ile programlamanın öğrencilerin fen bilimlerine yönelik başarı, öz yeterlilik ve tutumlarına etkisi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 11(1), 118-127. https://doi.org/10.5961/jhes.2021.434.
  • Tekin, S. (2020). Mühendislik temelli robotik uygulamalarını içeren STEM eğitiminin eleştirel düşünme ve mesleki tercihlerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzincan.
  • Türk, E. F. (2023). Eğitsel robot setleri ile gerçekleştirilen STEM etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin matematik dersi başarılarına, problem çözme becerilerine ve stem beceri düzeylerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Amasya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Amasya.
  • Uçar, A., ve Sezek, F. (2025). Fen eğitiminde lego robotik uygulamalarının öğrenci motivasyonu ve görüşlerine etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(73), 295-322. https://doi.org/10.21764/maeuefd.1429292.
  • Üçgül, M. (2013). History and educational potential of Lego Mindstorms NXT. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 127-137.
  • Üçgül, M., and Çağıltay, K. (2014). Design and development issues for educational robotics training camps. International Journal of Technology and Design Education, 24(2), 203-215.
  • Uğraş, M., and Genç, Z. (2018). Pre-School teacher candidates' views about STEM education. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 724-744.
  • Wei, C.-W., Hung, I.-C., Lee, L., and Chen, N.-S. (2011). A joyful classroom learning system with robot learning companion for children to learn mathematics multiplication. Turkish Online Journal of Educational Technology 10(2), 11-23.
  • Weintrop, D., Beheshti, E., Horn, M., Orton, K., Jona, K., Trouille, L., and Wilensky, U. (2016). Defining computational thinking for mathematics and science classrooms. Journal of Science Education and Technology, 25(1), 127-147.
  • Whitehead, S. H. (2010). Relationship of robotic implementation on changes in middle school students‟ beliefs and interest toward science, technology, engineering and mathematics. (Doctoral dissertation). Indiana University of Pennsylvania.
  • Wosu, S. N. (2013, June). Impact of academic performance improvement (API) skills on math and science achievement gains. Paper presented at the American Society for Engineering Education (ASEE) Annual Conference & Exposition, Atlanta. Yenikalaycı, N. ve Harman, G. (2020). Arduino ile kara şimşek uygulamasına yönelik fen bilgisi öğrencilerinin görüşleri. Trakya Eğitim Dergisi, 10(3), 704-725.
  • Yıldırım Döner, S. ve Demir, S. (2022). Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması . Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 1-30 . DOI: 10.9779/pauefd.823427
  • Yıldırım Saygılı, T. (2020). Robotik kodlama öğretiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımının başarı, pozitif duygu ve bilgi işlemsel düşünmeye etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım, B. ve Altun, Y (2015). STEM Eğitim ve mühendislik uygulamalarının fen bilgisi laboratuvar ders indeki etkilerinin incelenmesi. El-Cezerî Fen ve Mühendislik Dergisi, 2(2); 28-40.
  • Yıldırım, H. İ. (2009). Eleştirel Düşünmeye Dayalı Fen Eğitiminin Öğrenme Ürünlerine Etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Yolcu, V., ve Demirer, V. (2017). Eğitimde Robotik Kullanımı İle İlgili Yapılan Çalışmalara Sistematik Bir Bakış. SDU International Journal of Educational Studies, 4(2), 127-139. https://doi.org/10.33710/sduijes.340897
  • Zengin, M. (2016). İlkokul, ortaokul ve lise öğrencilerin disiplinlerarası eğitim ve öğretiminde robotik sistemlerinin kullanımına yönelik görüşleri. Journal of Gifted Education Research, 4(2), 48–70.
Toplam 138 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Bilim, Teknoloji ve Mühendislik Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi, Alan Eğitimleri (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ayşegül Kaptanoğlu Bu kişi benim 0009-0000-3802-0179

Necla Dönmez Usta 0000-0002-8075-7446

Gönderilme Tarihi 19 Nisan 2025
Kabul Tarihi 22 Ekim 2025
Erken Görünüm Tarihi 26 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 26 Aralık 2025
DOI https://doi.org/10.51460/baebd.1675455
IZ https://izlik.org/JA64BM53NG
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA Kaptanoğlu, A., & Dönmez Usta, N. (2025). Robotik Kodlama Destekli STEM Etkinlikleri: mBot Örneği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(3), 4086-4123. https://doi.org/10.51460/baebd.1675455

Amaç ve Kapsam

Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü tarafından çıkarılan  "BATI ANADOLU EĞİTİM BİLİMLERİ DERGİSİ (BAEBD)" Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda 3 defa Türkçe veya İngilizce dillerinde yayınlanan açık erişimli bilimsel hakemli bir dergidir.

BAEB dergisi, eğitim bilimleri alanı ile ilgili  uygulama veya kuram çalışmalarını güçlü araştırma tasarımları ile  değerlendiren nitelikli çalışmaları yayınlamaktadır. Bu nedenle dergide, özellikle ilgili alanyazının geçmiş ve günümüz ile ilişkisini kurabilen, güncel eğitim ihtiyaçlarımızı takip edip çözümler üretebilen, deneysel, ilişkisel veya kuramsal nitelikli çalışmaların yayınlanması amaçlanmaktadır. Böylece, okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, lise, yükseköğretim ve hayat boyu öğrenme kademelerinde eğitimin gelişmesine katkı sağlanması beklenmektedir.

BAEBD eğitim teknolojileri, öğretmen yetiştirme, matematik, fen, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, Türkçe, Türk dili ve edebiyatı, sosyal bilgiler, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, okul dışı eğitim, doğa eğitimi, vb. alanlarda çalışmaları kabul etmektedir. Hedef kitlesi eğitim bilimleri alanında çalışma yapan bilim insanları, eğitimciler, öğrenciler, öğretmenler ve eğitim sektörüne yönelik ürün ve hizmet veren kişi ve kuruluşlardır.



BAEBD Yazım Kuralları

BAEBD Telif Hakkı Devir Formu


BAŞVURU EKLERİ:    1-Benzerlik Raporu
                            2-Etik Kurul Belgesi / Etik Kurul Başvurusuna Gerek Yoktur Yazısı
                            3-Telif Hakkı Devir Formu


ŞABLON MAKALE


BAEBD, 10.11.2017 tarihinden itibaren yayın etiği ile ilgili aşağıdaki kuralları benimsemektedir;

1) Dergi yayıncılığında "Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Bildirgesi (COPE -Code of Conduct for Journal Editors)" tarafından belirlenmiş yükümlülükleri esas alır. Detaylı bilgi aşağıda sunulmuştur.

2) Yazar tarafından dergiye gönderilen makalelerin yazarlarından editör intihal raporu talep eder. İntihal raporu incelenerek onaylanan makalelere alan editörü ve hakem ataması yapılır.

3) (10.07.2019 tarihli güncelleme) BAEBD, Cilt 10. Sayı 2’den (Aralık 2019) itibaren anket, mülâkat vb. yollarla veri toplanmasını içeren makale önerilerinde, başvuru öncesinde yazardan etik kurul onay belgesini isteyecektir. Etik kurul belgesi ile ilgili bilgiler yöntem bölümünde sunulacaktır.


YAYIN ETİĞİ VE KÖTÜYE KULLANIM BİLDİRGESİ (COPE)

Editörlerin Sorumlulukları

Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük. Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik. Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları. Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım Kararı. Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik Kaygılar. Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.


Hakemlerin görevleri

Editoryal Kararlara Katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık Standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların Kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar Çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.


Yazarların Sorumlulukları

Raporlaştırma Standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.
Veri Erişimi ve Saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi tarafından talep edilmesi durumunda editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. Bunun yanında yazarların kendi tez çalışmaları ve makale çalışmalarından gerçekleştirdikleri alıntılarda da benzerliğin minimum düzeyde olması bir başka deyişle alıntılamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olması önemlidir. Başkasından ya da kendinden intihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye makale gönderen tüm yazarlardan benzerlik oranı raporu istenmektedir. Rapordaki oran makalenin değerlendirme sürecine geçmesi için belirleyici olacaktır. Oranın yüksek olduğu makaleler geri gönderilerek gerekli düzenlemelerin yapılması istenecektir. Bu kapsamda başkalarının çalışmalarından yapılan intihallerin yanı sıra yazarların kendi tez veya makalelerinden yaptıkları intihallerin de göz önünde bulundurularak bir düzenleme yapması gerekmektedir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim / yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin Yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dâhil).
Hakem Değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan Eserlerde Temel Hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kâğıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kâğıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine kâğıdın doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi makale başvurusu, değerlendirmesi ve yayımı için hiçbir ücret almamaktadır.

Atıf Dizinleri

TR Dizin
Google Scholar

Diğer Dizinler

ASCI
TÜRK EĞİTİM İNDEKSİ
EBSCO

Sahibi / Owner

Tuba Gültekin
Tuba GÜLTEKİN
Sanat ve Kültür Politikası, Eğitim, Güzel Sanatlar Eğitimi, Sanat Eğitimi (Diğer), Kapsayıcı Eğitim, Sanat ve Edebiyat

Baş Editör / Editor in Chief

Çınla YÜCEBAŞ
Sibel ALMELEK
Bahar SOĞUKKUYU
Esin UÇAL CANAKAY

Yayın Kurulu / Editorial Board Members

Fatih BAŞBUĞ
Selahattin AVŞAROĞLU
Ahmet AYTAÇ
Aşkın BAHADIR
Ahmet TOKSOY
Nejat İRA
Bilgehan GÜLTEKİN
İzen YAMAN
Ahmet Deniz AĞCA

Dergi Kurulu / Advisory Board

Default avatar
Cansu ÇELEBİ EROL
Güzel Sanatlar Eğitimi, Resim
Ezgi Tokdil
Ezgi TOKDİL
Ekoeleştiri, Güzel Sanatlar Eğitimi, Çevresel Sanat, Disiplinlerarası Sanat, Resim
Default avatar
Vesile YILDIZ DEMİRTAŞ
Özel Yetenekli Eğitimi
Default avatar
Mine AKKAN
Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku, Sivil Prosedür

Alan Editörleri / Editors

Default avatar
Hale SUCUOĞLU
Eğitim, Eğitimde Program Geliştirme, Program Tasarımı, Öğrenme Kuramları, Öğretim Kuramları, Öğretim Tasarımı, Eğitimin Felsefi ve Sosyal Temelleri, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi
Behsat Savas
Behsat SAVAS
Temel Eğitim, Sınıf Eğitimi, İlköğretim, Türkçe Eğitimi, Tarih Eğitimi, Coğrafya Eğitimi, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Beden Eğitimi ve Oyun
İrfan Yurdabakan
İrfan YURDABAKAN
Eğitim, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Teorileri ve Uygulamaları, Sınıfiçi Ölçme Uygulamaları, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Diğer)
Ahmet Bilal Özbek
Ahmet Bilal ÖZBEK
Eğitim, Zihinsel Engelli Eğitimi
Default avatar
Hürmüz CEYLAN
Biyolojik Matematik
Ebru İkiz
Ebru İKİZ
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, Aile Danışmanlığı, Madde Bağımlılığı Danışmanlığı, Okul Psikolojik Danışmanlığı, Psikolojik Danışmanlık Eğitimi, Klinik Psikoloji, Psikolojik danışmanlık, Aile Psikolojisi, Eğitim Psikolojisi
Default avatar
Feryal CUBUKCU
Dil Çalışmaları, Eğitim
Default avatar
Ahmet Murat ELLEZ
Eğitim
Default avatar
Raziye ÇAKICIOĞLU OBAN
Çevre Eğitimi ve Yaygınlaştırılması, Coğrafya Eğitimi, Beşeri Coğrafya (Diğer)