Türkiye ’de Bilim ve Sanat Merkezi Alanında Yapılmış Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi (2015–2025)

Öz

Bu araştırma, Türkiye’de 2015–2025 yılları arasında Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM) üzerine hazırlanmış 105 lisansüstü tezin bibliyometrik analizini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu tezlerin 90’ı yüksek lisans tezi iken 15’i doktora tezidir. Bibliyometrik analiz modeliyle yürütülen çalışmada, tezler; Yüksek Öğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi’nden ulaşılan ve yayın yılı, üniversite dağılımı, danışman akademik unvanı, tez türü, yöntemsel yaklaşım, veri toplama araçları ve tematik içerik gibi değişkenler doğrultusunda sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular, BİLSEM üzerine akademik üretimin son üç yıllık süreçte artış gösterdiğini ve en fazla tezin 2022 yılında yayınlandığı; özellikle yüksek lisans düzeyindeki çalışmaların yoğunlaştığını ve araştırmalarda nitel yöntemlerin ağırlık kazandığını ortaya koymuştur. Bilim ve sanat merkezleri üzerine en fazla çalışma Gazi Üniversitesi tarafından hazırlanmıştır. Veri toplama süreçlerinde ölçek, görüşme ve formlar gibi araçların yaygın olarak tercih edildiği gözlemlenmiştir. Tarama aşamasında en sık karşılaşılan temanın “eğitim ve öğretim” olduğu, “matematik” temasının da diğer ikincil temalara göre daha fazla bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca tezlerin büyük bir kısmının profesör unvanlı danışmanlar gözetiminde hazırlandığı tespit edilmiştir. Çalışma bulgularının, BİLSEM bağlamındaki akademik eğilimlerin belirlenmesi, mevcut araştırma boşluklarının tespiti ve gelecek çalışmalar için yönlendirici bir çerçeve sunma açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bilim ve Sanat Merkezi
• BİLSEM
• Bibliyometrik Analiz
• Lisansüstü Tez
• Özel Yetenek
• Eğitim Araştırmaları

A Bibliometric Analysis of Graduate Theses on Science and Art Centers in Türkiye (2015-2025)

Abstract

This research aims to conduct a bibliometric analysis of 105 postgraduate theses on Science and Art Centers (BİLSEM) produced in Turkey between 2015 and 2025. Of these theses, 90 are master's theses, while 15 are doctoral dissertations. Employing a bibliometric analysis model, the study systematically examined theses accessed through the Council of Higher Education National Thesis Center. The analysis was based on variables including publication year, university distribution, the academic title of the advisor, thesis type, methodological approach, data collection tools, and thematic content. The findings reveal that academic production concerning BİLSEM has increased over the last three years, with the highest volume of theses published in 2022. The research indicates a distinct concentration of studies at the master's level and a predominance of qualitative research methods. Gazi University emerged as the institution producing the highest number of studies on science and art centers. Regarding data collection processes, it was observed that instruments such as scales, interviews, and forms were widely preferred. During the screening phase, "education and instruction" was determined to be the most frequently encountered theme, while the theme of "mathematics" was found to be more prevalent than other secondary themes. Additionally, it was identified that a significant majority of the theses were prepared under the supervision of academics holding the title of professor. It is anticipated that the findings of this study will contribute to the literature by delineating academic trends within the BİLSEM context, identifying existing research gaps, and providing a guiding framework for future research.

Keywords

• Science and Art Center
• BİLSEM
• Bibliometric Analysis
• Graduate Thesis
• Gifted Education
• Educational Research

Kaynakça

1. Arkan, S. (2021, Ekim 11-14). Özel yetenek ile birlikte dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile tanılanmış bireylerle ilgili yapılmış yayınların bibliyometrik analizi (1989-2020) [Kongre bildiri özeti]. International Congress on Gifted and Talented Education, Malatya. https://igate.inonu.edu.tr/assets/docs/IGATE21BildiriOzetleri.pdf
2. Aslışen, E. T. & Hakkoymaz, S. (2020). Erken okuryazarlık alanında gerçekleştirilmiş lisansüstü tez çalışmalarının incelenmesi: Bir içerik analizi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1483-1498. https://doi.org/10.16916/aded.763492
3. Ateş, H. K. & Mazı, M. G. (2017). Türkiye’de üstün yetenekliler eğitimi ile ilgili yapılan lisansüstü tezlere genel bir bakış. Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık, 4(3), 33-57. https://izlik.org/JA24BR66GS
4. Aydın, N. (2024). Bibliyometrik analiz nasıl yapılır: Genel bakış. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 10(Special), 153-160. https://www.ibaness.org/bnejss/2024_10_special_issue/15_Aydin.pdf
5. Ayrancı, B. B. & Mete, F. (2017). Bilim ve sanat merkezleri bireyselleştirilmiş eğitim programında türkçe dersi uygulamalarındaki farklılıklar ve sorunlar. Journal of Turkish Studies, 12(18), 69-82. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12129
6. Bakioğlu, A. & Gürdal, A. (2001). Lisansüstü tezlerde danışman ve öğrencilerin rol algıları: Yönetim için göstergeler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(21), 9-18. https://izlik.org/JA36LB79JW
7. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
8. Baylarova, S. & Baloğlu, M. (2023). Üstün zekalı çocuklarda sosyal-duygusal sorunlar üzerine yapılan araştırmaların bibliyometrik analizi. Toplum, Eğitim ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-11. https://doi.org/10.5281/zenodo.7881761

9. Belur, A. (2014). Bilsem'e kayıt hakkı kazanan ve kazanamayan öğrencilerin anne/babalarının rehberlik gereksinimlerinin incelenmesi (Yayın No. 372223) [Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=rY1Wc9eSp1GMQZGzaUhMaw&no=xrB0vWdp2oR-grl7iCYpig
10. Bıçakçı, M. & Baloğlu, M. (2021). Üstün zekalıların kişilik özellikleri üzerine yapılan araştırmaların bibliyometrik analizi (1957-2020). Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(Özel Sayı), 125-157. https://doi.org/10.19171/uefad.845218
11. Bilgiç, N., Taştan, A., Kurukaya, G., Kaya, K., Avanoğlu, O. & Topal, T. (2022). Özel yetenekli bireylerin eğitimi strateji ve uygulama kılavuzu. https://marmarisbilsem.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/48/07/769434/dosyalar/2022_10/19120859_Ozel-Yetenekli-Bireylerin-Egitimi-Strateji-ve-Uygulama-Kilavuzu.pdf?CHK=922fa7c24bae4151e60ac4a73153fbc9 Erişim tarihi: 07.05.2025.
12. Bolat, Y. & Tekin, M. (2017). Üstün yeteneklilerin eğitimi araştırmalarında eğilimler: Yöntem bilimsel bir analiz. International Journal Of Eurasia Social Sciences, 8(27), 609-629.
13. Bowen, G. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
14. Ceylan, İ. & Karadaş, H. (2024). Bilim ve sanat merkezlerinde yapılan etkinliklerin öğrencilerin eğitsel gelişimine katkısı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 1941-1963. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1419051
15. Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.). Routledge. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
16. Cui, W., Wu, Y., Liu, Ş., Wei, F., Zhou, M. & Qu, H. (2010). Context-preserving, dynamic word cloud visualization. IEEE Computer Graphics and Applications, 30(6), 42-53. https://doi.org/10.1109/MCG.2010.102
17. Çelik, C., Kaymakcı, G. & Can, Ş. (2023). Özel yetenekli öğrencilerin kariyer gelişimine yönelik araştırmaların bibliyometrik analizi. E-International Journal of Educational Research, 14(2), 68-82. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1206389
18. Çelik-Şahin, Ç. (2014). Bilim ve sanat merkezi öğrencilerinin bu kurumlara ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 101-117. Erişim adresi: https://www.hayefjournal.org/index.php/pub/article/view/216
19. Çelik-Şahin Ç., Yılmaz, F. G. & Naillioğlu, M. (2020). Bilim ve sanat merkezi yönetici ve öğretmenlerinin bilişim ve dijitalleşme konularına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Journal of Continuous Vocational Education and Training, 3(1), 22-37. https://izlik.org/JA82JN49HA
20. Çetin, A. & Doğan, A. (2018). Bı̇lı̇m ve sanat merkezlerı̇nde görev yapan matematı̇k öğretmenlerı̇nin karşılaştıkları sorunlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 19(4), 615-641. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.370355
21. Çiftçi, Ş. K., Danişman, Ş., Yalçın, M., Tosuntaş, Ş. B., Ay, Y., Sölpük, N. & Karadağ, E. (2016). Map of scientific publication in the field of educational sciences and teacher education in Turkey. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 16(4), 1097-1123. https://doi.org/10.12738/estp.2016.4.0009
22. Çiğdem, A. G., Dikmen, A. U. & Özkan, S. (2023). Bibliyometrik analize genel bir bakış. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, 4(3), 112-116. https://doi.org/10.5281/zenodo.10527535
23. Davidson Institute. (2021, 12 Temmuz). What is giftedness? (gifted testing and ıdentification). https://www.davidsongifted.org/gifted-blog/what-is-giftedness/ Erişim tarihi: 10.05.2025.
24. Davis, G., Siegle, D. & Rimm, S. (2017). Education of the gifted and talented (what's new in special education) (7th ed.). Pearson.
25. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometricanalysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
26. Durmaz, Ö. (2024, Mayıs 6-8). Bilsem öğrencileri örneklemindeki rehberlik ve psikolojik danışmanlık konulu tezler üzerine bir değerlendirme. In IX. Ulusal Üstün Yeteneklilerin Eğitimi Kongresi Bildiri Kitapçığı (s. 542–545). Anadolu Üniversitesi. https://www.researchgate.net/publication/382663621_BILSEM_Ogrencileri_Orneklemindeki_Rehberlik_ve_Psikolojik_Danismanlik_Konulu_Tezler_Uzerine_Bir_Degerlendirme
27. Duyar, S. N. (2020). Bilim ve sanat merkezi öğretmenlerinin iki kere farklı öğrenciler hakkındaki bilgi ve öz yeterliklerinin incelenmesi (Yayın No. 636215) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=G6gNLahnIi7TaUvnEwu2dw&
28. Dümenci, S. B. (2024). Üstün zekalıların / yeteneklilerin tanılanması konusunda neler biliyoruz? bibliyometrik analiz. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(1), 202-212. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1201500
29. Epçaçan, U. & Oral, B. (2019). Özel yetenekli öğrencilerin bilsem'deki öğretim uygulamalarına ilişkin görüşleri. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 139-166. https://izlik.org/JA46JS53NP
30. Freeman, J. (2010). Gifted lives: what happens when gifted children grow up (1th ed.). Routledge.
31. Gagné, F. (2009). Building gifts into talents: Detailed overview of the DMGT 2.0. J. VanTassel-Baska, B. MacFarlane & T. Stambaugh (Eds.), Leading change in gifted education: The festschrift of Dr. Joyce VanTassel-Baska içinde (s. 61-80). Prufrock Press.
32. Gazi Üniversitesi. (2025). Üstün zekalılar eğitimi ana bilim dalı. https://gef-ozelegitim-ustunzekalilar.gazi.edu.tr/view/page/290609 Erişim tarihi: 15.05.2025.
33. Genç, M. A. (2016). Üstün yetenekli bireylere yönelik eğitim uygulamaları. Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi, 3(3), 49-66. https://izlik.org/JA76TU85RG
34. Görgülü, D., Tolğay, N. & Ekinci, Ö. (2022, Mayıs 13-15). BİLSEM tanılama sürecine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. In A. Çoruk (Ed.), Lisansüstü Öğretmen Çalışmaları Kongresi tam metin kitabı (s. 240–248). Lisansüstü Öğretmen Çalışmaları Kongresi. https://www.academia.edu/92292519/B%C4%B0LSEM_TANILAMA_S%C3%9CREC%C4%B0NE_%C4%B0L%C4%B0%C5%9EK%C4%B0N_SINIF_%C3%96%C4%9ERETMENLER%C4%B0N%C4%B0N_G%C3%96R%C3%9C%C5%9ELER%C4%B0N%C4%B0N_%C4%B0NCELEMES%C4%B0 Erişim Tarihi: 15.05.2025.
35. Güçyeter, Ş. (2018). Rehber öğretmen adaylarının üstün yetenekli öğrencilerin eğitimleri, sosyal duygusal özellikleri ve rehberlik gereksinimlerine ilişkin farkındalıkları. Milli Eğitim Dergisi, 1(47), 225-247. https://izlik.org/JA22ZE22JF
36. Hacettepe Üniversitesi. (2025). Özel yetenekliler eğitimi ana bilim dalı. https://ozelyetenekliler.hacettepe.edu.tr/ Erişim tarihi: 15.05.2025.
37. İleri, A. (2023). Öğretmen, öğrenci ve veli gözünden bilim ve sanat merkezleri (bilsem) (Yayın No.791688) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/
38. İlgün Dibek, M., & Toptaş, B. (2023). Bütün parçaların toplamından daha fazladır: Eğitim bilimlerinde sistematik derleme nasıl yazılır? Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 538-550. https://doi.org/10.17556/erziefd.1176257
39. Johnson, R. B. & Onwuegbuzie, A. J. (2004). Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. Educational Researcher, 33(7), 14-26. https://doi.org/10.3102/0013189X033007014
40. Kan, A. (2007). Portfolyo değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 133-144. https://izlik.org/JA27CG24EE
41. Kantaroğlu, B. & Onbaşılı, Ü. İ. (2023). Bilim sanat merkezlerine devam eden ilkokul öğrencilerinin mühendislik bilgi düzeyleri ve stem tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 8(2), 66-85. https://doi.org/10.52797/tujped.1395432
42. Karadayı, F. (2019). Bilim ve sanat merkezlerine devam eden 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlık ve eğilimlerinin belirlenmesi (Yayın No. 570864) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=ax7v0DGx9IrBHt4HUq9PHw&no=YDG_UNsp4gkMIXSoy3LI0g
43. Karadoğan, F. A. (2024). Türkiye'de görsel sanatlar alanında yetenekli bireylere yönelik yazılan lisansüstü tezlerin incelenmesi (Yayın No. 871414) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/
44. Karagün, Ç. (2022). Bilsem'de görev yapan müzik öğretmenlerinin üstün yenekli çocukların çalgı eğitime yönelik görüşleri (Yayın No. 714159) [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/
45. Kaya, D. (2021). Türkiye’de matematik eğitimi alanında üstün zekalılar ve özel yetenekliler konusunda yürütülmüş tezlerin tematik ve yöntemsel eğilimleri. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 4(3), 157-178. https://doi.org/10.47477/ubed.917732
46. Kaya, N. G. (2013). Üstün yetenekli öğrencilerin eğitimi ve bilsem’ler. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 115-122. https://izlik.org/JA75ZG79LG
47. Kılınç, M. A. (2025). Bilsem’de öğrenci olmayan üstün zekalı/yetenekli öğrencilere yapılan eğitim düzenlemelerine ilişkin ebeveyn görüşleri (Yayın No. 918956) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/
48. Kirişçi, N. (2023). Türkiye'de özel yetenekli öğrencilerin matematik eğitimi alanında yapılan tezlerdeki eğilimler (1990-2021). Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(2), 149-175. https://doi.org/10.51460/baebd.1102259
49. Kontaş, H. & Yağcı, E. (2016). Bilsem öğretmenlerinin program geliştirme ihtiyaçlarına ilişkin geliştirilen programın etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 902-923. https://izlik.org/JA26GP49XD
50. Kömek, E., Özsevgeç, T. & Kurt, M. (2014). Türkiye'de üstün yeteneklilerin fen eğitimi üzerine yapılan tezlerin içerik açısından incelenmesi [Konferans Sunum Özeti]. 11.Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi. Çukurova Üniversitesi, Adana. https://www.researchgate.net/publication/286932608_Turkiye'de_Ustun_Yeteneklilerin_Fen_Egitimi_Uzerine_Yapilan_Tezlerin_Icerik_Acisindan_Incelenmesi Erişim Tarihi: 27.03.2025.
51. Köseoğlu, E. (2024). Bilim ve sanat merkezi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerinin incelenmesi (denizli ili örneği) (Yayın No. 880816) [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/
52. Krippendorff, K. (2019). Content analysis an introduction to its methodology (4th ed.). SAGE Publications.
53. Mahringer, C. A., Baessler, F., Gerchen, M. F., Haack, C., Jacob, K. & Mayer, S. (2023). Benefits and obstacles of interdisciplinary research: Insights from members of the young academy at the heidelberg academy of sciences and humanities. iScience, 26(12), 1-6. https://doi.org/10.1016/j.isci.2023.108508
54. McNaught, C. & Lam, P. (2010). Using wordle as a supplementary research tool. The Qualitative Report, 15(3), 630-643. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2010.1167
55. MEB. (2020). Bilim ve sanat merkezleri güçleniyor... https://orgm.meb.gov.tr/www/bilim-ve-sanat-merkezleri-gucleniyor/icerik/1474 Erişim tarihi: 15.05.2025.
56. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2022a). Milli eğitim bakanlığı bilim ve sanat merkezleri yönergesi. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_12/06214921_BIYLIYM_VE_SANAT_MERKEZLERIY_YOYNERGESIY.pdf Erişim tarihi: 16.04.2025.
57. MEB. (2022b). Kütahya rehberlik ve araştırma merkezi bilsem tanıtım sunusu. https://kutahyaram.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/43/01/178654/dosyalar/2022_05/18163741_BILSEM-Tanitim-Sunusu.pdf Erişim tarihi: 17.04.2025.
58. MEB. (2022c). Meb, bilsem sayısında hedefini aştı. https://www.meb.gov.tr/meb-bilsem-sayisinda-hedefini-asti/haber/26129/tr Erişim tarihi: 15.05.2025.
59. MEB. (2023). Bilim ve sanat merkezleri izleme ve değerlendirme raporu. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_02/04174123_12024mebbilsemivd.raporu3.pdf Erişim tarihi: 16.04.2025.
60. MEB. (2024). Bilim ve sanat merkezleri yönergesi. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_10/07031350_bilsem_yonergesi.pdf Erişim tarihi: 08.11.2025.
61. MEB. (2025). Resmi istatistikler. https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64 Erişim tarihi: 17.04.2025.
62. Mertol, H. & Çetin, Ş. (2017). Bilim ve sanat merkezinde müzik yeteneği ile tanılanmış öğrencilerin kaufman ölçeğine göre yaratıcılık alanlarının belirlenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(4), 811-825. https://doi.org10.17244/eku.347816
63. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J. M. & Altman, D. (2009). Moher d, liberati a, tetzlaff j, altman dg, group ppreferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: the prisma statement. plos med 6: e1000097. Open Medicine, 3(2), 123-130. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2009.06.005
64. Otrar, M. (2025). Bilim ve sanat merkezleri (bilsem). https://turkmaarifansiklopedisi.org.tr/bilim-ve-sanat-merkezleri-bilsem Erişim tarihi: 07.05.2025.
65. Özbey, N. (2024). Bilsem yönergesinin eğitim ve öğretim sürecindeki rolünün değerlendirilmesi. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 7(1), 28-47. https://doi.org/10.53046/ijotem.1488447
66. Özer, B. (2020). Türkiye’de bilsem müzik alanına yönelik yapılan çalışmalar: sistematik bir derleme. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(29), 2045-2076. https://doi.org/10.26466/opus.758001
67. Özsoy, Y. (2019). Türkiye’de özel yetenekli öğrenciler ve eğitimleri alanında faaliyet gösteren akademik dergilere genel bir bakış. Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi, 6(1), 40-53. https://izlik.org/JA77ZJ53YK
68. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). Sage Publications.
69. Pfeiffer, S. I. (2013). Serving the gifted evidence-based clinical and psychoeducational practice (1th ed.). Routledge Taylor and Francis Group.
70. Polat, M. & Polat, İ. (2021). Özel yetenekli öğrenciler için hazırlanmış destek eğitim programının değerlendirilmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 103-123. https://izlik.org/JA69NL88KG
71. Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics? Journal of Documentation, 25(4), 348-349.
72. Renzulli, J. S. (2005). The three-ring conception of giftedness: A developmental model for promoting creative productivity. R. J. Stenberg ve J. E. Davidson (Ed.), Conceptions of Giftedness içinde (s. 246-279). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511610455.015
73. Sağlam, A. & Polat, İ. (2020). Özel yetenekli öğrencilerin sınıf ortamındaki davranışlarına yönelik öğretmenlerin görüşleri. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(24), 473-493. https://izlik.org/JA92TY82ML
74. Sağlam, A., Erbasan, Ö. & Çiftçi, S. (2022). 13. Bilsem sınıf öğretmenliği çerçeve programının yaratıcı düşünme becerileri bağlamında değerlendirilmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(29), 193-205. https://doi.org/10.29000/rumelide.1164058
75. Sağlam, E. A. (2022). Bilsem’de eğitim alan 9. sınıf öğrencilerinin bilsem eğitimine ilişkin görüşleri (Yayın No. 731926) [Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/
76. Sak, U. (2012). Üstün zekalılar: Özellikleri tanılanmaları ve eğitimleri (4. b.). Vize Yayıncılık.
77. Sak, U., Ayas, M. B., Sezerel, B. B., Öpengin, E., Özdemir, N. N. & Gürbüz, Ş. D. (2015). Türkiye’de üstün yeteneklilerin eğitiminin eleştirel bir değerlendirmesi. Türk Üstün Zeka ve Eğitim Dergisi, 5(2), 110-132.
78. Sternberg, R. J. & Davidson, J. E. (2005). Conceptions of giftedness (second edition). Cambridge University Press. Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P. & Worrell, F. C. (2011). Rethinking giftedness and gifted education: A proposed direction forward based on psychological science. Psychological Science in the Public Interest, 12(1), 3-54. https://doi.org/10.1177/1529100611418056
79. Şahin, F., Akar, İ., Dağlıoğlu, E., Akar, Ş. Ş., Mertol, H., Arı, G., . . . Saranlı, A. G. (2023). Üstün Zekalı ve Üstün Yetenekli Öğrencilerin Eğitimi (2. b.). (F. Şahin, Ed.). Pegem Akademi Yayıncılık.
80. Şakar, G. D. & Cerit, A. G. (2013). Uluslararası alan indekslerinde Türkiye pazarlama yazını: Bibliyometrik analizler ve nitel bir çalışma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(4), 37-62. https://izlik.org/JA39ZT42AH
81. Şimşek, A. (2018). Alanyazın taraması. A. Şimşek (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (s. 52-79). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Yayınları.
82. Taşçılar, M. L. (2025). Özel yetenekli öğrencilerde beklenenin altında başarı araştırmalarının bibliyometrik analizi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(63), 595-616. https://doi.org/10.53444/deubefd.1544939
83. Toprak, F., Gülaydın, G., Yağbasanlar, O., Kula, Ö., Kılıçarslan, T. & Akçadağlı, C. (2022). Bilim ve sanat merkezleri duygu gelişimini destekleme psikoeğitim programı. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_03/26131550_DUYGU_GELISIMI_DESTEKLEME.pdf Erişim tarihi: 08.05.2025.
84. Torunoğlu, H. (2023). Bilim ve sanat merkezlerinde uygulanan programların öğrenci veli ve öğretmen beklentilerine göre değerlendirilmesi (Yayın No. 782214) [Yüksek lisans tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK. https://tez.yok.gov.tr/
85. Tunalı, S. B., Gözü, Ö. & Özen, G. (2016). Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanılması "karma araştırma yöntemi". Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 24(2), 106-112. https://izlik.org/JA84RC27GH
86. Usal, Y. & Buyurgan, S. (2022). Bilim ve sanat merkezlerinde verilen görsel sanatlar eğitimine yönelik yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşleri. Atatürk Üniversitesi Yayınları (Art and Interpretation), 40(1), 2-22. https://doi.org/10.5152/AI.2022.992847
87. Ülker, S. & Kocakülah, M. S. (2023). Bilsem fen bilimleri dersi öğretim programı bireysel yetenekleri fark ettirme kazanımlarının yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(56), 929-948. https://doi.org/10.53444/deubefd.12est66
88. Ünveren, D. (2025). Özel yetenekli öğrencilerde türkçe eğitiminin incelenmesi: Bilsem ve destek eğitim odaları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(1), 179-198. https://doi.org/10.16916/aded.1569015
89. Ürün, Ö. (2021). Özel yetenekli çocukların eğitiminde disiplinler arası yaklaşımlar. https://nazillibilsem.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/09/11/765107/dosyalar/2022_01/11190137_Bifema-Kitap.pdf? Erişim tarihi: 07.05.2025.
90. Vantard, M., Galland, C. & Knoop, M. (2023). Interdisciplinary research: Motivations and challenges for researcher careers. Quantitative Science Studies, 4(3), 711-727. https://doi.org/10.1162/qss_a_00265
91. White, H. D. & McCain, K. W. (1998). Visualizing a discipline: An author co-citation analysis of information science, 1972–1995. Journal of the American Society for Information Science, 49(4), 327-355. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-4571(19980401)49:4<327::AID-ASI4>3.0.CO;2-4
92. Yalçınkaya, I. (2023). Türkiye'de özel yeteneklilerin fen bilimleri eğitimi ile ilgili lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(56), 326-345. https://doi.org/10.53444/deubefd.1111554
93. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. b.). Seçkin Yayıncılık.
94. Yüksek Öğretim Kurumu [YÖK]. (2025a). Ulusal tez merkezi’nde “bilsem” anahtar kelimesiyle yapılan tez araması sonuç listesi [Veri tabanı araması]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ Erişim tarihi: 10.05.2025.
95. YÖK. (2025b). Lisansüstü eğitim-öğretim programı açılması ve yürütülmesine dair ilkeler. https://ogrenciportali.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/yuksek-lisans-ve-doktora-kriterleri-guncellendi/Lisans%C3%BCst%C3%BC%20E%C4%9Fitim-%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%20A%C3%A7%C4%B1lmas%C4%B1%20ve%20Y%C3%BCr%C3%BCt%C3%BClmesine%20Dair%20%C4%B0lkeler.as Erişim tarihi: 16.05.2025.
96. Zupic, I. & Čater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429-472. https://doi.org/10.1177/1094428114562629