Comparison of The Virtues in The Educational Programs of İnstitutions Providing Education to Preschool Children in Turkey

Abstract

Values fundamentally regulate people's relationships with society. Furthermore, instilling values in children from preschool onward plays a crucial role in guiding them in their lives. In Turkey, preschool-age children can attend various types of institutions. Chief among these are independent preschools and kindergarten classes affiliated with the Ministry of National Education, and Quran courses affiliated with the Presidency of Religious Affairs. Independent preschools utilize the "Preschool Education Program Turkey Centennial Maarif Model," while kindergartens utilize the "Preschool Education Program," updated as part of the "Enhancing Quality and Access in Early Childhood Education" project, and Quran courses utilize the "Quran Courses Curriculum for the 4-6 Age Group." The purpose of this study is to compare the educational programs used in all three types of institutions in terms of values education. A document review method was employed for this purpose. Data was collected using the "Curriculum Values Review Form," developed by the researcher and finalized after consultation with experts. The three educational programs selected as study materials were examined within the context of this form, and appropriate analyses were conducted. As a result, it was determined that values were included in all three programs, but the ways in which these values were addressed varied. It was also observed that all three programs included the values of justice, honesty, compassion, love, patience, respect, responsibility, patriotism, and helpfulness. It is noteworthy that while some values were included in all three programs, there were also values included in only one program. Furthermore, the values of generosity and self-control were included only in the ECE-OEP program; while the values of thrift, cleanliness, modesty, freedom, healthy living, aesthetics, privacy, diligence, sensitivity, and the integrity of family unity were included only in the ECE-OEP program. It is also noteworthy that the values of cooperation, empathy, and good manners were only included in the ECE program. It is believed that identifying the values included in the curriculum will support our understanding of the human characteristics these programs aim to cultivate. Furthermore, comparing the content of different programs will help determine the outcomes children will achieve as a result of their education in the institutions where these programs are used. It is recommended that studies be carried out to identify common values that are prepared by considering the developmental characteristics and cultural structure of children and to include them in all educational programs.

Keywords

• Education
• values education
• preschool period
• education program
• institutional education

Türkiye’de Okul Öncesi Dönem Çocuğuna Eğitim Veren Kurumların Eğitim Programlarındaki Değerlerin Karşılaştırılması

Öz

Değerler temelde insanların toplumla olan ilişkisini düzenlemektedir. Çocuklara okul öncesi dönemde kazandırılmaya başlanan değerlerse, onlara yaşamlarında rol gösterici niteliktedir. . Ülkemizde okul öncesi dönem çocuklarının devam edebildikleri farklı türden kurumlar bulunmaktadır. Bu kurumların başında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız anaokulları ve anasınıfları ile Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Kuran kursları gelmektedir. Bağımsız anaokullarında “Okul Öncesi Eğitim Programı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”, anasınıflarında Erken Çocukluk Eğitiminde Kalite ve Erişimin Arttırılması Projesi kapsamında güncellen “Okul Öncesi Eğitim Programı”, Kuran kurslarında ise “4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursları Öğretim Programı” kullanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı her üç kurum türünde kullanılan eğitim programlarının değerler eğitimi açısından karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilmiş ve uzman görüşü alınarak son hali verilmiş “Öğretim Programı Değer İnceleme Formu” kullanılmıştır. Çalışma materyali olarak belirlenen üç eğitim programı bu form kapsamında incelenerek uygun analizler yapılmıştır. Sonuç olarak her üç programda da değerlere yer verildiği ancak değerlerin ele alınış biçimlerinin çeşitli farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Eğitim programlarının tamamında adalet, dürüstlük, merhamet, sevgi, sabır, saygı, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik değerlerinin yer aldığı görülmüştür. Bununla birlikte cömertlik ve özdenetim değerleri yalnızca OÖEP-EÇE’de; tasarruf, temizlik, mütevazilik, özgürlük, sağlıklı yaşam, estetik, mahremiyet, çalışkanlık, duyarlılık ve aile bütünlüğü değerleri yalnızca OÖEP-TYMM’de; iş birliği, empati ve adab-ı muaşeret değerlerinin de yalnızca KKP’de bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim programlarının kapsadığı değerler, bu programlarla yetişen bireylerin insani özelliklerini anlamamızı destekleyeceği gibi, kurum farklılıklarının çocukların edineceği değerler üzerindeki etkisinin de anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Bu anlamlandırmanın tüm eğitim kurumlarında çocukların gelişimsel özellikleri ve kültürel yapı temelinde ortak değerlerin belirlenmesinde yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• değerler eğitimi
• okul öncesi dönem
• eğitim programı
• kurum eğitimi

Kaynakça

1. Altuğ, S., & Kayan, M. F. (2023). Lise öğrencilerinin din kültürü ve ahlak bilgisi dersindeki değerler eğitimine bakışı (Şanlıurfa örneği). Mecmua, (16), 54-66. https://doi.org/10.32579/mecmua.1347916
2. Aslan, M.; Gökçen, E. & Kekil, Ö. (2024). Toplum bağlamında değerler eğitiminin önemi. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 18, 220-234. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.239
3. Berzoff, J. (1992). Psychosocial ego development: The theory of Erik Erikson (75-92). Edi.: Joan Berzoff, Laura Melano Flanagan, Patricia Hertz. Inside Out and Outside In: Psychodynamic Clinical Theory and Psychopathology in Comtemporary Multicultural Context. Rowman & Littlefield.
4. Bildirici, Z. & Pedük, Ş. B., (2024). Değer eğitimi konusunda anaokullarının sınıf kitaplıklarında bulunan hikâye kitaplarının incelenmesi. Socıal Scıences Studıes Journal (Sssjournal), 3(12), 2225-2236.
5. Değer, B. (2024). Değerler eğitiminde eğitsel oyunun önemi. MANAS Journal of Religious Sciences, 3(1), 1-9.
6. Demirel, Ö. (2006). Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Program Geliştirme. Pegem Akademi: Ankara.
7. DİB, (2022). Diyanet İşleri Başkanlığı Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursları Öğretim Programı. URL: https://egitimhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/4- 6%20Ya%C5%9F%20Grubu%20Kuran%20kurslar%C4%B1%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1-2022.pdf
8. Ekici, Ş., Ekici, E., Kese, Ş., Önal, E., Sarıçayır, Ö. A., Sarıçayır, M., & Tayfur, M. (2024). OECD ülkelerinde okul öncesi eğitim modelleri ve Türkiye karşılaştırması. Sosyal Gelişim Dergisi, 2(2), 31–38. https://sosyalgelisimdergisi.com/index.php/pub/article/view/46

9. Ergenekon, Ö., & Aküzüm, C. (2021). Okul öncesi eğitimde değerler eğitimi ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(19), 98-117.
10. Ibad, Wasilatul (2024). The Concept of Quality in Curriculum: A Review of The Literature on Determining Curriculum Quality. Jurnal Kependidikan Islam ,14(2), 104–117.
11. Kaymakcan, R. (2021). Değerler. Sosyal Bilimler Ansiklopedisi. TÜBİTAK Bilim Yayınları. URL: https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/degerler
12. Lin, Y., Kadir, M. A. A., & Kaur, D. (2025). Preschool educators’ perceptions on values education. Education Sciences, 15(2), 140. https://doi.org/10.3390/educsci15020140
13. Loana Lenciu, C. (2024). A personality journey–history, defınıtıons and theorıes of personalıty. Journal of Romanian Literary Studies, (36), 579-585.
14. Lönnqvist, J. E., & Ilmarinen, V. (2025). 20 Avrupa ülkesinde temel kişisel değerler ve oy tercihi. European Journal of Personality, 39 (2), 179-194. https://doi.org/10.1177/08902070241296979
15. Masnan, A. H., Ismail, N. K., Usop, W., & Zain, D. M. M. (2024). Predicting preschool moral development with school climate: Fuzzy Delphi approach. International Journal of Evaluation and Research in Education, 13(3), 1537-1544. : https://doi.org/10.11591/ijere.v13i3.27777
16. MEB, (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. URL: https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195712275243-okuloncesi_egitimprogrami.pdf
17. MEB, (2014). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği. Resmî Gazete Tarihi: 26.07.2014 Resmî Gazete Sayısı: 29072. URL: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=19942&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
18. MEB, (2024a). Okul Öncesi Eğitim Programının Uygulanması. URL: https://sevgi.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/06/15/787970/dosyalar/2024_02/08140352_yeniprogramustyazi.pdf
19. MEB, (2024b). Yüzyılı Maarif Modeli'ne İlişkin İş ve İşlemler. GENELGE 2024/54. URL: https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/2230.pdf
20. MEB, (2024c). Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi Eğitimin 100 Yılı. URL: https://tymm.meb.gov.tr/beceriler/erdem-deger-eylem-cercevesi
21. MEB, (2024d). Okul Öncesi Eğitim Programı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_09/20104013_2024programokuloncesionayli.pdf
22. MEB, (2024e). Okul Öncesi Eğitim Programı. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf
23. Nazirova, Z., & Borbala, S. (2024). Values, attitudes and the behaviour paradigm: A systematic literature review. Journal of Human Values, 30(2), 214-239. https://doi.org/10.1177/09716858241236902
24. Nurfazri, M., Marinda, S. M., & Irwansyah, F. S. (2024, August). Empowering families as primary educators in building character foundations in early childhood. In Gunung Djati Conference Series, Vol. 43, pp. 34-47. Retrieved from https://conferences.uinsgd.ac.id/index.php/gdcs/article/view/2278/1658
25. Özdemir, O., Güzel Özdemir, P., Nasıroğlu, S., & Kadak, T. M. (2012). Kişilik gelişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(4):566-589. https://doi:10.5455/cap.20120433
26. Palenkahu, N., Christy Radjab, V., Bagus Wijaya, J., Erlangga Firdaus Laoh, P., Ananda Datunsolang, D., Atalia Gloria Potalangi, E., Agus Nardayana, I. N., & Waruwu, M. (2024). Currıculum Development. Penerbit Tahta Media. Retrieved from http://tahtamedia.co.id/index.php/issj/article/view/980
27. Schwartz, S. H. (2012). An overview of the schwartz theory of basic values. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1). URL: https://scholarworks.gvsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1116&context=orp c
28. Setiawan, A., Purnomo, P., Marzuki, M., Charismana, D. S., & Zaman, A. R. (2024). The implementation of tolerance values through multicultural education program. Jurnal Civics: Media Kajian Kewarganegaraan, 21(2), 332-341. https://doi.org/10.21831/jc.v21i2.71337
29. Taş, K. M., (2021). Sosyolojik açıdan dağlı ve ovalı kültürü bağlamında oluşan toplumsal bir hoşgörü geleneği. SDE Akademi Dergisi, 1(2), 74-91.
30. Traylor, J., Overstreet, L., & Lang, D. (2022). Psychodynamic theory: Freud. Individual and Family Development, Health, and Well-being. Iowa State University Digital Press. URL: https://iastate.pressbooks.pub/individualfamilydevelopment/chapter/freuds-psychodynamic-theory/
31. Tunç, B. (2023). Okul öncesi öğrencileri için hazırlanan anadolu masallarının içerdiği değerlerin incelenmesi. Journal of Interdisciplinary Education: Theory and Practice, 5(2), 72-85. https://doi.org/10.47157/jietp.1351882
32. Türk Dil Kurumu, Değer. Sozluk.gov.tr Güncel Türkçe Sözlük içinde. 3 Kasım 2025 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden erişilmiştir.
33. UNESCO, (2002). United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization Framework For Action on Values Education İn Early Childhood. Paris: UNESCO and Living Values an Educational Program. URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000128712
34. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin: Ankara.