Araştırma Makalesi

İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği

Cilt: 28 Sayı: 2026 17 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği

Öz

Bu araştırma, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersi kapsamında yer alan “Etkin Vatandaşlık” ve “Küresel Bağlantılar” öğrenme alanlarında, sosyo-bilimsel temelli tartışmalı konular aracılığıyla yürütülen öğretimin öğrencilerin etkin vatandaşlık düzeyleri ile sosyo-bilimsel konulara yönelik tutumları üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ilinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören 54 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak “Etkin Vatandaşlık Ölçeği” ve “Sosyo-Bilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma programının temelini tartışmalı konulara dayalı öğretim etkinlikleri oluşturmaktadır. Uygulama süreci, ön test ve son testlerin uygulanması dâhil olmak üzere 10 hafta sürmüştür. Araştırma sonuçları, sosyo-bilimsel temelli tartışmalı konuların kullanımının öğrencilerin etkin vatandaşlık düzeyleri ile sosyo-bilimsel konulara yönelik tutumları üzerinde anlamlı ve olumlu bir etki yarattığını ortaya koymuştur. Bu bağlamda, ilkokul düzeyi öğretim içeriklerinde sosyo-bilimsel içeriklere daha fazla yer verilmesi, bu konuların öğretiminde tartışma ve argümantasyonun kullanılması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aashamar, P. N., ve Klette, K. (2023). Powerful knowledge in the social studies classroom and beyond. Journal of Curriculum Studies, 55(4), 388–408. https://doi.org/10.1080/00220272.2023.2234427
  2. Akın, S., Çalık, B., ve Engin-Demir, C. (2017). Students as change agents in the community: Developing active citizenship at schools. Educational Sciences: Theory ve Practice, 17(3), 809-834. https://doi.org/10.12738/estp.2017.3.0176
  3. Alcaraz-Dominguez, S., & Barajas, M. (2021). Conceptualization of socioscientific issues in educational practice from a review of research in science education. International Journal of Information and Education Technology, 11(6), 297–302. https://doi.org/10.18178/ijiet.2021.11.6.1521
  4. Alindra, A. L., & Ana, A. (2018). Argumentation and reasoning skills in socioscientific issues. Innovation of Vocational Technology Education, 14(2), 44–54. https://doi.org/10.17509/invotec.v14i2.14343
  5. Alkış-Küçükaydın, M. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-bilimsel konulara yönelik tutumları ile sorgulama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi, 49(225), 181–200.* https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/55681/753189
  6. Alkış-Küçükaydın, M., Gökbulut, Y., ve Şahinpınar, D. (2021). Çocukların sosyo-bilimsel konulara yönelik tutumları ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4930-4951. https://doi.org/10.26466/opus.932976
  7. Alvén, F. (2024). Controversial issues in history teaching. Journal of Curriculum Studies, 1–17. https://doi.org/10.1080/00220272.2024.2322502
  8. Andersen, R. (2012). Support for democracy in cross-national perspective: The detrimental effect of economic inequality. Research in Social Stratification and Mobility, 30, 389–402. https://doi.org/10.1016/j.rssm.2012.04.002

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Bilgiler Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ekim 2025

Kabul Tarihi

9 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Tabaru Örnek, G. (2026). İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2026), 1-17. https://doi.org/10.17556/erziefd.1801539
AMA
1.Tabaru Örnek G. İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği. EUJEF. 2026;28(2026):1-17. doi:10.17556/erziefd.1801539
Chicago
Tabaru Örnek, Gizem. 2026. “İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği”. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 28 (2026): 1-17. https://doi.org/10.17556/erziefd.1801539.
EndNote
Tabaru Örnek G (01 Ocak 2026) İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 28 2026 1–17.
IEEE
[1]G. Tabaru Örnek, “İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği”, EUJEF, c. 28, sy 2026, ss. 1–17, Oca. 2026, doi: 10.17556/erziefd.1801539.
ISNAD
Tabaru Örnek, Gizem. “İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği”. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 28/2026 (01 Ocak 2026): 1-17. https://doi.org/10.17556/erziefd.1801539.
JAMA
1.Tabaru Örnek G. İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği. EUJEF. 2026;28:1–17.
MLA
Tabaru Örnek, Gizem. “İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği”. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 28, sy 2026, Ocak 2026, ss. 1-17, doi:10.17556/erziefd.1801539.
Vancouver
1.Gizem Tabaru Örnek. İlkokul Sosyal Bilgiler Dersinde Sosyo-Bilimsel Temelli Tartışmalı Konuların Etkililiği. EUJEF. 01 Ocak 2026;28(2026):1-17. doi:10.17556/erziefd.1801539