Bireysel Farklılıklardan Farklılaştırılmış Öğretime: Sınıf Öğretmenliği Türkiye Literatüründeki Eğilimler ve Öneriler

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de farklılaştırılmış öğretime (FÖ) ilişkin sınıf öğretmenleriyle yapılan, hakemli dergilerde yayınlanan çalışmaları; demografik özellikleri, yöntemleri ve bulguları kapsamında gözden geçirmektir. Sınıf öğretmenliği özel alan yeterliklerinde belirtilen bireysel farklılıkları dikkate alarak uyarlama yapabilme becerisi, son yıllarda sıklıkla araştırılan FÖ ile ilişkili bulunmaktadır. Çalışma, PRISMA-Sistematik İnceleme ve Meta-Analiz için Tercih Edilen Raporlama Kılavuzu (2020) incelenerek basamakların takip edilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Education Resources Information Center (ERIC), EbscoHost ve ulusal veri tabanlarından Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (TÜBİTAK ULAKBİM) kapsamında Dergipark ve TR Dizin veri tabanlarında, belirlenmiş anahtar sözcükler Türkçe ve İngilizce kombinasyonlar oluşturularak taranmıştır. 2010-2024 yılları arasında gerçekleştirilen on dört çalışma analiz edilmiştir. Çoğunlukla hizmet içindeki sınıf öğretmenlerinin katılımcı olduğu bu araştırmalarda öğretmenlerin FÖ’ye ilişkin bakış açısı, öz yeterliği ve uygulama algısının belirlenmesi amaçlanmıştır. İncelenen araştırmaların adımları tartışılarak ileri çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Öne çıkan bulgular; FÖ uygulanmasını etkileyen etmenler, FÖ uygulamaya yönelik öğretmen yeterlikleri, bireysel farklılıkların olduğu sınıflarda sınıf öğretmenlerinin uyguladığı FÖ etkisinin incelenmesi önerisidir. Sistematik derleme çalışmasında yöntem kısıtlamasına gidilmemesiyle hem nicel hem de nitel çalışmaların güçlü ve sınırlı yönlerinin ortaya koyulduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• farklılaştırılmış öğretim
• sınıf öğretmeni
• bireysel farklılıklar
• farklılaştırma

Destekleyen Kurum

Çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Yazarlar, bu çalışmanın etik kurul onayı gerektirmediğini belirtmekte ve araştırma sürecinin Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından belirlenen etik ilkelere uygun olduğunu teyit etmektedir.

Teşekkür

Bu çalışmada, araştırmalara erişimimizi sağlayan elektronik kütüphanesi ve veri tabanları için Gazi Üniversitesine teşekkür ederiz.

From Individual Differences to Differentiated Instruction: Trends and Recommendations in Primary School Teacher Literature in Turkiye

Öz

The aim of this study is to review peer-reviewed journal articles conducted with classroom teachers on differentiated instruction (DI) in Turkey, covering their demographic characteristics, methods, and findings. The ability to adapt teaching to individual differences, as specified in the specialised competencies for classroom teaching, has been frequently researched in recent years in relation to DI. The study was conducted by reviewing and following the steps outlined in PRISMA-Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (2020). National databases, including the Education Resources Information Center (ERIC), EbscoHost, and the Dergipark and TR Index databases within the Scientific and Technological Research Council of Türkiye National Academic Network and Information Centre (TÜBİTAK ULAKBİM), were searched using keywords identified in both Turkish and English combinations. Fourteen studies conducted between 2010 and 2024 were analysed. Most of the studies covered in-service classroom teachers and aimed to determine their perspectives on DI, their self-efficacy, and their perceptions regarding the implementation of DI. The steps of the studies reviewed were discussed, and recommendations were made for future studies. Key findings include factors affecting the implementation of DI, teacher competencies for implementing DI, and a recommendation to examine the impact of DI implemented by classroom teachers in classes with individual differences. It is considered that the absence of methodological restrictions in the systematic review highlights both the strengths and limitations of quantitative and qualitative research.

Anahtar Kelimeler

• differantiated instruction
• classroom teacher
• individual differences
• differentiation

Destekleyen Kurum

This work has not been supported by any institution.

Etik Beyan

The authors state that this study did not require ethics committee approval and confirm that the research process complied with the ethical principles established by the Committee on Publication Ethics (COPE).

Teşekkür

In this study, we would like to thank Gazi University for its electronic library and databases, which enabled us to access the research.

Kaynakça

1. Abu-Kutlu. N.& Gökdere, M. (2020). Üstün yeteneklilere yönelik farklılaştırılmış fen öğretim modülü hakkında sınıf öğretmeni adaylarının kavramsal algıları ve değerlendirmeleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 768-798.https://doi.org/10.33711/yyuefd.751848
2. Alberani, V., De Castro Pietrangeli, P., &Mazza, A. M. (1990). Theuse of greyliterature in healthsciences: a preliminarysurvey. Bulletin of the Medical Library Association, 78(4), 358–363. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC225438/
3. Altun, T., & Filiz, T. (2020). Sınıf öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerin eğitimine yönelik görüşlerinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 10(1), 1-22.https://doi.org/10.24315/tred.537847
4. Amaç, Z. (2021). Kapsayıcı eğitim ve ilkokul öğretmenleri: sistematik bir inceleme. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(19), 74-97.https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejedus/issue/62791/883234
5. Avcı, S., & Akınoğlu, O. (2014). An examination of thepractices of teachersregardingthearrangement of educationaccordingtoındividualdifferences. International Journal of Instruction, 7(2), 191-206.https://eric.ed.gov/?id=EJ1085245
6. Bandura, A. (1982). “Self-efficacymechanism in humanagency”. American Psychologist, (37)2, 122-147.https://doi.org/10.1037/0003-066X.37.2.122
7. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifyingtheory of behaviouralchange. Psychological Review, 84(2), 191–215.https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
8. Batu, E. S., Cüre, G., Nar, S., Gövercin, D., & Keskin, M. (2018). Türkiye’de ilkokul ve ortaokullarda yapılan kaynaştırma araştırmalarının gözden geçirilmesi (2006-2016). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 19(3), 577-614. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.336925

9. Beasley, J. G., & Beck, D. E. (2017). Definingdifferentiation in cyberschools: What online teachers say. Tech Trends, 61(6), 550-559.https://doi.org/10.1007/s11528-017-0189-x
10. Bender, W. N. (2012). Differentiatinginstructionforstudentswithlearningdisabilities: New bestpracticesfor general andspecialeducators. (3. Baskı). California: Corwing.
11. Beler, Y., & Avcı, S. (2011). Öğretimin farklılaştırılmasında etkili bir strateji: katlı öğretim. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 109-126.https://dergipark.org.tr/en/pub/kefad/issue/59494/855125
12. Berkant, H. G. & Atılgan, G. (2017). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine yönelik yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Eğitim Yansımaları, 1(1), 13-25. https://dergipark.org.tr/tr/pub/eduref/archive
13. Bozpolat, E., & Şentürk, B. (2024). Sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretime ilişkin yeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. USBAD Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 6(16), 461-490.https://doi.org/10.47994/usbad.1582862
14. Bekler, Ö. &Kozikoğlu, İ. (2024). Öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim uygulamaları. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 99-128.https://doi.org/10.60107/maunef.1536670
15. Buhur, İ., İsen, İ., Oruç, B., Akol, M., & Aksoy, Y. (2022). Farklılaştırılmış öğretimin ülkemiz eğitim sistemindeki yeri sınıflarda uygulama sıklığı ve öğrenci başarısı üzerine etkileri. Dicle Akademi Dergisi, 2(2), 151-178.https://dergipark.org.tr/en/pub/dade/issue/73754/1213395
16. Çakıcı, A. (2020). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim sorunlarına genel bir bakış. Bogazici University Journal of Education, 37(2), 81-106.https://dergipark.org.tr/en/pub/buje/issue/58375/842245
17. Çam, Ş. S., &Acat, M. B. (2023). Öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim yaklaşımını uygulama ve buna ilişkin yetkinlik düzeyleri.Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 96-120.https://dergipark.org.tr/en/pub/maunef/issue/78511/1254770
18. Demir, S. (2023). Preschool andprimaryschoolteachers' views on differentiatedinstruction, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 8(24), 2729-2767. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.661
19. D’Intino, J. S., & Wang, L. (2021). Differentiatedinstruction:Areview of teachereducationpracticesfor Canadianpre-service elementaryschoolteachers. Journal of Educationfor Teaching, 47(5), 668–681. https://doi.org/10.1080/02607476.2021.1951603
20. Donath, J. L., Lüke, T., Graf, E., Tran, U. S., &Götz, T. (2023). Doesprofessionaldevelopmenteffectivelysupporttheimplementation of inclusiveeducation? A meta-analysis. Educational Psychology Review, 35(1), 30. https://doi.org/10.1007/s10648-023-09752-2
21. Eikeland, I., &Ohna, S. E. (2022). Differentiation in education: a configurativereview. Nordic Journal of Studies in Educational Policy, 8(3), 157-170.https://doi.org/10.1080/20020317.2022.2039351
22. Erdoğan, M. N. (2017) Program farklılaştırma odaklı mesleki gelişim paketinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin öğretmen rolüne ilişkin anlayışlarının incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi 10 (4),144-168.https://dergipark.org.tr/tr/pub/inesj/issue/40034/476076
23. Fields-Holmes, L. (2008). Teachers’ perception of a differentiated instruction Professional development program. [Unpublished doctoral dissertation]. University of Alabama, USA.
24. Gaitas, S., Carêto, C., Peixoto, F., & Castro Silva, J. (2022). Differentiatedinstruction: ‘to be, or not to be, that is thequestion.’ International Journal of Inclusive Education, 28(11), 2607–2623. https://doi.org/10.1080/13603116.2022.2119290
25. Gedik, O., Turna, C., Turhan, E. M., & Gençer, Y. (2023). Sınıf öğretmeni adaylarının farklılaştırılmış öğretime yönelik öz yeterlik algıları, Temel Eğitim Dergisi, 19,35-41.https://doi.org/10.52105/temelegitim.19.3
26. Gheyssens, E., Coubergs, C., Griful-Freixenet, J., Engels, N., &Struyven, K. (2020). Differentiatedinstruction: thediversity of teachers’ philosophyandpraxistoadaptteachingtostudents’ interests, readinessandlearningprofiles. International Journal of Inclusive Education, 26(14), 1383–1400. https://doi.org/10.1080/13603116.2020.1812739
27. Gregory, G. H. & Chapman, C. (2022). Tek beden herkese uymaz (S. Zoraloğlu, Çev.) Farklılaştırılmış Öğretim Stratejileri (s. 1-13). Ankara: Pegem Akademi.
28. Gülay, A., & Altun, T. (2022). An investigation on theperceptions of primaryschoolteachersrelatedtotheimplementationlevels of differentiatedinstruction. International Journal of Curriculumand Instructional Studies, 12(1), 167-190. http://doi:10.18404/ijocis.2022.008
29. Gürgür, H. (2021). Kapsayıcı eğitim ve felsefi temelleri. H. Gürgür& S. Rakap (Eds.), Kapsayıcı Eğitim Özel Eğitimde Bütünleştirme (s. 2-16). Ankara: Pegem Akademi.
30. Hanley, T., &Cutts, L. (2013). What is a systematicreview? Counselling Psychology Review, 28(4), 3-6.https://research.manchester.ac.uk/en/publications/what-is-a-systematic-review-2/
31. Hidayat, A., &Purwandari, R. D. (2025). Sistematika Review: Differentiated Learning Modelsfor Diverse Students in Primary Schools. Proceedings Series on Social SciencesveHumanities, 25, 254-260.https://conferenceproceedings.ump.ac.id/pssh/article/view/1700
32. Higgins, Julian, P.T. &Green, s. (2008). Preparing a cochranereview.Cochrane Handbookfor Systematic Reviews of Interventions: Cochrane Book Series (11-30). https://doi.org/10.1002/9780470712184.ch2
33. Hockett, J. A. (2010). Theinfluence of lessonstudy on how teachers plan for, implement, andunderstanddifferentiatedinstruction. [Unpublisheddoctoraldissertation], University of Virginia, USA.
34. Kahmann, R., Droop, M., &Lazonder, A. W. (2022). Meta-analysis of professionaldevelopmentprograms in differentiatedinstruction. International Journal of Educational Research, 116, 102072.https://doi.org/10.1016/j.ijer.2022.102072
35. Kalkan, S. &Rakap, S.(2021) Kapsayıcı eğitim ve ekip çalışması/ İş birliği H. Gürgür ve S. Rakap (Eds.), Kapsayıcı Eğitim Özel Eğitimde Bütünleştirme (s. 83-105). Ankara: Pegem.
36. Karakoç, T. (2021). Bütünleştirmeyle ilgili araştırmalar ve iyi örnekler.M.Çitil (Ed.), Özel Eğitimde Bütünleştirme (s.271-287). Ankara: Vize Akademik.
37. Seçil-Karamuklu, E., & Karakoç, B. (2024). Kaynaştırma öğrencisi olan sınıf öğretmenlerinin öğretimsel uyarlama çalışmalarında teknoloji/dijital içerik kullanımına ilişkin görüşleri. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(37), 274-296. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1498739
38. Kargın, T., Güldenoğlu, B. & Şahin, F. (2010). Genel eğitim sınıflarındaki özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gereken uyarlamalara ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(4), 2431-2464. https://www.researchgate.net/publication/237048527_Genel_Egitim_Siniflarindaki_Ozel_Gereksinimli_Ogrenciler_icin_Yapilmasi_Gereken_Uyarlamalara_Iliskin_Sinif_Ogretmenlerinin_Goruslerinin_Incelenmesi
39. Kaşkaya, A. (2012). Öğretmen yeterlikleri kapsamında yapılan araştırmaların konu, amaç, yöntem ve sonuçları açısından değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 789-805.
40. Kaya, N. G., Mertol, H., Turhan, G., Araz, D.& Uçar, H. (2022). Üstün yetenekli öğrencilerin eğitiminde farklılaştırma ve zenginleştirme uygulamalarına ilişkin yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 102-114. https://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2022.189
41. Kavut, B. (2024). Farklılaştırılmış öğretim. Journal of Turkic Civilization Studies, 5(1), 62-79.https://dergipark.org.tr/tr/pub/jtcs/issue/85938/1481816
42. Koç, H., &Gürgür, H. (2021). Kaynaştırma sınıf öğretmenlerinin uygulamalarında farklılaştırılmış öğretime ilişkin izlerin incelenmesi. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 138-148.http://dergipark.gov.tr/ukmead
43. Kurnaz, A., & Arslantaş, S. (2018). Sınıf öğretmenlerine sunulan üstün yetenekli öğrenciler için farklılaştırılmış etkinlik geliştirme eğitiminin etkisinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 47(1), 309-332.https://dergipark.org.tr/en/pub/milliegitim/issue/40518/481751
44. Kula, S. S., & Karakuş, R. (2023). Farklılaştırılmış öğretim ile ilgili lisansüstü tezlerin analizi. Uluslararası Psiko Sosyal Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 1-19. https://upsead.com/Sayi/4/1-kula-karakus.pdf
45. Kılınç, Ş. & Sözer, M. A. (2024). Farklılaştırılmış Öğretim. Ankara: Pegem Akademi.
46. Lavania, M., &Nor, F. B. M. (2020). Barriers in differentiatedinstruction: A systematicreview of theliterature. Journal of Critical Reviews, 7(6), 293-297.http://dx.doi.org/10.31838/jcr.07.06.51
47. Levine, M. (2003). Celebratingdiverseminds. Educational Leadership, 61(2), 12-18.https://www.csun.edu/~icheng/Celebrating%20Diverse%20Minds.pdf
48. Machů, E. (2015). Analyzingdifferentiatedinstructions in inclusiveeducation of giftedpreschoolers. Procedia-Socialand Behavioral Sciences, 171, 1147-1155.https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.224
49. Madan, A., &Sharma, N. (2013). Inclusiveeducationforchildrenwithdisabilities: preparingschoolstomeetthechallenge, Electronic Journalfor Inclusive Education,3(1).https://corescholar.libraries.wright.edu/ejie/vol3/iss4/6/
50. Mastropieri, M.A. &Scruggs, T.E. (2004). Theinclusiveclassroom: Strategiesforeffectiveinstruction. New Jersey: Pearson Merrill Prentice Hall.
51. Miles, M, B., &Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2.ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
52. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Ortaöğretim Kademesinde Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim Uygulamaları Farklılaştırılmış Öğretim ve Müdahale Stratejileri Öğretmen Rehber Kitabı. https://ogmmateryal.eba.gov.tr/kitap/farklilastirilmis-ogretim/mudahale-stratejileri/mudahale-stratejileri.pdf
53. Millî Eğitim Bakanlığı (2017). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri .https://oygm.meb.gov.tr/dosyalar/StPrg/Ogretmenlik_Meslegi_Genel_Yeterlikleri.pdf
54. Millî Eğitim Bakanlığı (2018a). Sınıf Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_11/06160532_8-YYretmen_Yeterlikleri_KitabY_sYnYf_YYretmenliYi_alan_yeterlikleri_ilkYYretim_parYa_11.pdf
55. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. (2018b). T.C. Resmi Gazete, 30471, 7 Temmuz 2018.
56. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024-2025). Millî eğitim istatistikleri: Örgün eğitim. https://sgb.meb.gov.tr/istatistik_k/2425.pdf
57. Nayır, F., & Karaman-Kepenekci, Y. (2013). Kaynaştırma öğrencilerinin haklarına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 69-89. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ebader
58. Olçay-Gül, S. (2014). Farklılaştırılmış öğretim ve uyarlamalar. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(5), 111-123.https://dergipark.org.tr/en/pub/ufuksbedergi/issue/57452/814886
59. Özkubat, U., Sanır, H. & Özmen, E. R. (2021). Öğrenme güçlüğü olan öğrencilere yönelik yapılan öğretimsel uyarlamalara ilişkin öğretmen görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(3), 881-900.https://doi.org/10.31592/aeusbed.979746
60. Öztürk, M., & Mutlu, N. (2017). Sosyal bilgiler ve tarih derslerinde farklılaştırılmış öğretime yönelik öğretmen algıları ve uygulamaları. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 379-402. https://doi.org/10.24315/trkefd.301189
61. Pollock, A., &Berge, E. (2018). How to do a systematicreview. International Journal of Stroke, 13(2), 138-156.https://doi.org/10.1177/1747493017743796
62. Pilten, G. (2016). A phenomenologicalstudy of teacherperceptions of theapplicability of differentiatedreadinginstructiondesigns in Turkey. Educational Sciences: TheoryvePractice, 16, 1419-1451.http://doi.org/10.12738/estp.2016.4.0011
63. Page, M. J, Mc Kenzie, J. E., Bossuyt, P. M, Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., et. al. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updatedguidelineforreportingsystematicreviews. The BMJ, 372(71).https://doi.org/10.1136/bmj.n71
64. Patton, M. Q. (2002). Qualitativeresearchandevaluationmethods. SAGE Publishing.
65. Pürsün, T., &Efilti, E. (2017). Kaynaştırma Sınıflarında çoklu zeka ve farklılaştırılmış öğretim uygulamalarının kullanımına ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Journal of Research in Education and Teaching, 6(5), 227-242. https://jret.elapublishing.net/files/109/MAN/6-5/6-5-20.pdf
66. Rakap, S. (2024). Pathwaystoinclusion: Exploringearlychildhoodschooladministrators’ attitudestowardsincludingchildrenwithdisabilities in Türkiye. European Journal of Special Needs Education, 39(3), 431-445.https://doi.org/10.1080/08856257.2023.2227529
67. Scarparolo, G., &Mac Kinnon, S. (2022). Studentvoice as part of differentiatedinstruction: students’ perspectives. Educational Review, 76(4), 774–791. https://doi.org/10.1080/00131911.2022.2047617
68. Selçuk A. A. (2019). A Guide for Systematic Reviews: PRISMA. Turkisharchives of otorhinolaryngology, 57(1), 57–58. https://doi.org/10.5152/tao.2019.4058
69. Subban, P. (2006). Differentiatedinstruction: A researchbasis. International educationjournal, 7(7), 935-947.https://eric.ed.gov/?id=EJ854351
70. Suprayogi, M. N., Valcke, M., &Godwin, R. (2017). Teachers andtheirimplementation of differentiatedinstruction in theclassroom. Teachingandteachereducation, 67, 291-301.https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.06.020
71. Talu, A. A., &Tezci, E. (2025). Türkiye’de öğretmen yetiştirme konulu çalışmalara dair sistematik bir inceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(64), 1978-2005. https://doi.org/10.53444/deubefd.1605160
72. Tomlinson, C. A., & Moon, T. R. (2013). Assessmentandstudentsuccess in a differentiatedclassroom. Ascd.
73. Thomas, J. &Harden, A. (2008). Methodsforthethematicsynthesis of qualitativeresearch in systematicreviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 45. https://doi: 10.1186/1471-2288-8-45.
74. Türkmenoğlu, İ. (2025). İlkokul matematik dersinde farklılaştırılmış öğretim yöntemlerinin kullanımı hakkında sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin belirlenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
75. Tomlinson, C. A., &Imbeau, M. B. (2023). Leadingandmanaging a differentiatedclassroom. Ascd.
76. Tomlinson, C. A., & Moon, T. R. (2013). Assessmentandstudentsuccess in a differentiatedclassroom. Ascd.
77. Ucun, Y. (2021). Türk Hemşirelik Araştirmalarinda Meta-Analizin Kullanimina İlişkin Metodolojik Boşluklar: Sistematik Derleme. YOBÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(2), 86-97.https://dergipark.org.tr/tr/pub/yobusbf/issue/68641/1078000
78. Uçarkuş, E. (2024). Türkiye’deki öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretime yönelik bakış açıları: bir meta sentez çalışması. Trakya Journal of Education, 14(1).http://doi.org/10.24315/tred.1392263
79. Valiandes, S. (2015). Evaluatingtheimpact of differentiatedinstruction on literacyandreading in mixedabilityclassrooms: Qualityandequitydimensions of educationeffectiveness. Studies in Educational Evaluation, 45, 17-26.https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2015.02.005
80. Wan, S. W. Y. (2020). Unpackingtherelationshipbetweenteachers’ perceptions of professionallearningcommunitiesanddifferentiatedinstructionpractice. ECNU Review of Education, 3(4), 694-714.https://doi.org/10.1177/2096531120969988
81. Wan, S. W. Y. (2016). Differentiatedinstruction: are Hong Kong in-service teachersready? Teachers and Teaching, 23(3), 284–311. https://doi.org/10.1080/13540602.2016.1204289
82. Wan, S. W. Y. (2015). Differentiatedinstruction: Hong Kong prospectiveteachers’ teachingefficacyandbeliefs. Teachers and Teaching, 22(2), 148–176. https://doi.org/10.1080/13540602.2015.1055435
83. Yazıcıoğlu, T. (2018). Kaynaştirmauygulamalarinin tarihsel süreci ve Türkiye’de uygulanan kaynaştirma modelleri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 8(1), 92-110.https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.420028
84. Yavuz, M. (2018). Kaynaştırma Sınıflarında Çalışan Öğretmenlerin Kişilerarası Öz-Yeterlik İnançlarının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Kastamonu Education Journal, 26(6), 2057-2067. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2388
85. Yenen, E. T. (2022). Öğretmenlerin mesleki yeterliklerini etkileyen faktörler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(1), 27-45. https://doi.org/10.33206/mjss.767720
86. Yıldırım, Ç. T. (2023). Öğrenmede bireysel farklılıkların rolü. Y. Doğan (Ed.), Öğrenmede Bireysel Farklılıklar (s.7-21). İstanbul: Efeakademi.
87. Yıldırım, A. (2013). Teachereducationresearch in Turkey: trends, ıssuesandpriorityareas. Education and Science, 38(169), 175-191. https://doi.org/10.15390/ES.2013.1165
88. Yılmaz, Ö. (2022) Öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim hakkındaki görüşleri: Bir olgubilim araştırması. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
89. Yılmaz, E., & Batu, E. S. (2016). Farklı branştan ilkokul öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı, yasal düzenlemeler ve kaynaştırma uygulamaları hakkındaki görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi 17(3), 247-268. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.267316
90. Yüce, K., Eryaman, M., Şahin, A. & Koçer, Ö. (2014). Türkiye'de Sosyal Bilimlerde Paradigma Değişimi ve Uygulamalı Dilbilimde Nitel Araştırma. Eğitim ve Bilim, 39 (171), 1-12. https://doi.org/10.15390/ES.2014.1214
91. Ziernwald, L., Hillmayr, D., &Holzberger, D. (2022). Promoting High-Achieving Students Through Differentiated Instruction in Mixed-Ability Classrooms—A Systematic Review. Journal of Advanced Academics, 33(4), 540-573. https://doi.org/10.1177/1932202X221112931
92. Zoraloğlu, S., & Şahin, A. E. (2022a). Bir sınıf öğretmeninin farklılaştırılmış öğretim yaklaşımıyla ilişkilendirilebilir uygulamaları. Yaşadıkça Eğitim, 36(3), 834-854. https://doi.org/10.33308/26674874.2022363510
93. Zoraloğlu, S., & Şahin, A. E. (2022b). Teachercompetenciesfordifferentiatedinstructionapproach. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51(2), 1377-1416.https://doi.org/10.14812/cufej.1072058