Etik İlkeler ve Yayın Politikası

KOSBED ETİK İLKELER


1- Etik Kurul Kararı ile İlgili Bilgilendirme
TR Dizin Değerlendirme Kriterleri (2020) gereğince; 2020 yılından itibaren Dergiye yapılan başvurularda klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul kararı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir. Buna göre aşağıdaki araştırmalar için etik kurul izni gerekmektedir:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma;
• İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırmalar;
• İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar; hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.
Bu kapsamda şunlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
• Etik kurul izni ile ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makalenin ilk sayfasında dipnot verilerek belirtilmelidir.
• 2020 yılı öncesi araştırma verileri kullanılmış, yüksek lisans/doktora çalışmalarından üretilmiş (makalede belirtilmelidir), bir önceki yıl dergiye yayın başvurusunda bulunulmuş, kabul edilmiş ama henüz yayımlanmamış makaleler için geriye dönük etik kurul izni gerekmemektedir.
• Makalelerde, araştırma kapsamında katılımcıların bilgilendirildiğine ve katılımcılara bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye yer verilmesi gereklidir.
• Dergiye gönderilen makalelerde fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulması ve uyulduğunun makalede içerisinde belirtilmesi gerekmektedir. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf ve benzerinin kullanımı için sahiplerinden izin alınmalı ve makalede belirtilmelidir.

2- Etik İlkeler ve COPE
KOSBED (Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi) etik beyanı COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors ve COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors esaslarına dayanılarak hazırlanmıştır. Daha ayrıntılı bilgi için https://publicationethics.org/ adresinden adı geçen kaynaklara müracaat edilebilir.
KOSBED’e yayın kurallarına uygun olarak gönderilen makaleler, yayımdan önce intihal denetiminden geçirilir. İntihal denetimi iThenticate, Turnitin, intihal.net veya benzeri bir intihal tarama programları aracılığıyla gerçekleştirilir ve intihal denetiminde, benzerlik oranının %30’nin üstüne çıkmaması gerekmektedir. Ancak ele alınan konunun içeriğine göre bu oran %50'ye kadar çıkabilir.
KOSBED’e gönderilen yazıların başka bir yerde yayınlanmaması veya yayınlanmak amacı ile gönderilmemiş olması gerekir. Sempozyumlarda sunulan bildiriler basılmamış olmak şartı ile yayımlanabilir.
KOSBED, plagiarizme karşı sıkı bir bir yayın anlayışına sahiptir.

3- Editör, Editör Yardımcıları ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları
• Editörler, hakemlerin, yazarların, araştırmacı, uygulayıcı ve okuyucuların bilgi gereksinimlerini karşılamaya, gereklilik durumunda dönüş sağlamaya, yayın sürecinde düzeltme, açıklama gerektiren konularda açıklık ilkelerine göre davranmaya çaba gösterirler.
• Editörler, makalelerin yayımlanmasına karar verirken, makalelerin özgün olmasına, bilimsel alan yazına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterirler.
• Editörler, makalelerle ilgili karar verirken, makalelerin özgünlüğünü, alana katkısını, araştırma yönteminin geçerliliğini ve güvenirliğini, anlatımın açıklığını ve derginin amaç ve kapsamını göz önünde bulundururlar.
• Editörler, başvurusu yapılan makalelerin önemli bir sorunu olmadığı sürece ön değerlendirme sürecini başlatır, olumlu hakem önerilerini göz önünde bulundurur ve ciddi sorun olmadıkça önceki editörler tarafından verilen kararları değiştirmezler.
• Editörler, derginin yayın politikalarından olan kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygular, hakemlerin kişisel bilgilerini gizli tutar, her makalenin objektif ve zamanında değerlendirilmesini sağlarlar.
• Editörler, makaleleri alan editörleri ve hakemlerin uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir, değerlendirmelerin objektif ve bağımsız yapılmasını sağlar.
• Editörler, makalenin objektif değerlendirilmesi için editörler, hakemler ve yazarlar arasındaki çıkar çatışması ya da çıkar birliği olup olmadığını göz önünde bulundururlar.
• Editörler, hakem havuzunun geniş bir çeşitliliğe sahip olması ve sürekli güncellenmesi için çaba gösterirler.
• Editörler, akademik görgü ve ilkelere uymayan, bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellerler.
• Editörler, dergi yayın süreçlerinin yayın politikaları ve kılavuzlara uygun işletilmesini sağlar, süreçte görev alanları yayın politikaları konusundaki gelişmelerden bilgilendirir, gerektiğinde eğitim programı hazırlarlar.
• Editörler, yayın sürecinde görev alan herkesle etkili bir iletişim içinde olur ve belirli zaman aralıklarında toplantılar düzenlerler.
• Editörler; makalelerde insan ve hayvan haklarının korunması hususunda hassas davranırlar, makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemserler, makalenin katılımcılarına ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalarda izinleri eksik olduğu durumda makaleyi reddederler.
• Editörler; görevi kötüye kullanmaya karşı tedbir alırlar. Böyle bir girişim olduğu düşünüldüğü takdirde nesnel bir soruşturma yaparak, konuyla ilgili bulguları paylaşır.
• Editörler, makalelerdeki problemlerin, tutarsızlıkların ya da yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlarlar.
• Editörler, yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakkını güvence altına alır, ihlal olması durumunda derginin ve yazarların haklarını savunurlar. Ayrıca yayımlanan makalelerin içeriğinin farklı yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi hususunda gerekli önlemleri alırlar; özgünlük denetimini yaparlar.
• Editörler, dergide yayımlanan makalelere yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alırlar, eleştirilen makalelerin yazarlarına yanıt hakkı tanırlar.


4- Hakemlerin Görevleri
• Karar Sürecine Katkıda Bulunmak: Teslim edilen makalenin yayınlanıp yayınlanmayacağına KOSBED Editörler Kurulu tarafından karar verilmesinde hakem görüşleri oldukça büyük bir katkı sunar. Hakemlerin revizyon talepleri yazarlara iletilir ve makalenin akademik niteliğinin artırılmasında yardımcı olunur. Ancak KOSBED Editörler Kurulu, bir makalenin yayınlanıp yayınlanmayacağına dair kararı kendi uhdesinde bulundurur. Editörler Kurulu’nun KOSBED yayın kriterlerine göre yeterli görmediği revizyon, makalenin reddedilmesine gerekçe olabilir.
• Değerlendirme Süresine Riayet: Makale değerlendirmede hakemlere 15 gün süre verilir. Fakat ilave süre isteyen hakemlere, derginin yayın aciliyeti ölçüsünde ek süre verilebilir. Değerlendirmesi için kendisine tevdi edilen makaleyi değerlendirme hususunda ehliyetli olmadığını düşünen hakemler veya kendisine verilen süre içerisinde değerlendirmeyi yetiştiremeyeceğini düşünen hakemler, bu durumu zaman geçirmeksizin KOSBED editörüne bildirmelidir.
• Gizlilik: Hakemlere değerlendirme için sunulan makaleler mahrem bir emanet olarak kabul edilmelidir. KOSBED Editörler Kurulu’nun izni ve rızası dışında makale başkalarıyla paylaşılmaz ve tartışma konusu edilemez. Yayınlanmamış makalelerin içerikleri yazarın izni olmaksızın hakemlerin kendi çalışmalarında kullanılamaz.
• Objektiflik: Hakem değerlendirmeleri objektif ve yapıcı olmalı, yazının akademik yeterliliğini esas almalıdır. Yazarların şahsiyetlerine yönelik eleştiriler uygun görülmez. Hakemler yaptıkları değerlendirmeleri destekleyecek açıklamalar ve argümanlar sunmalıdır. Hakemlik sürecinde yazılar bilimsellik, tutarlılık, terminoloji kullanımı, dil ve üslup, başlık-içerik uyumu gibi açılardan tahlil edilmelidir. KOSBED hakem raporlarında açık ve anlaşılır ifadeler kullanılmasını gerekli görerek, kanaat oluşturmayan ve şahsileştirilmiş değerlendirmeler ile gerekçelendirilmemiş onay ve redleri değerlendirmeye almaz ve bu durumdaki yazıları yeniden hakemler.
• Kaynakların Belirtilmesi ve Muhtemel İntihallerin Belirlenmesi: Hakemler, değerlendirmeye aldıkları makalelerde yazarlar tarafından iktibas edilmeyen çalışmaları belirlemelidirler. Bir şekilde zikredilmemiş olan ifadelere, gözlemlere veya argümanlara dikkat çekilmelidir. Hakemler bu çerçevede değerlendirilen makaleyle daha önce yayınlanmış bir eser arasında bulunabilecek benzerliklere veya örtüşmelere editörün dikkatini çekmelidirler.
• İfşa ve Çıkar Çatışması: Hakem değerlendirmesi yoluyla elde edilen imtiyazlı bilgiler ve fikirler gizli tutulmalı ve kişisel menfaat için kullanılmamalıdır. Hakemler rekabet, işbirliği veya başka türlü bir şekildeki bir ilişki dolayısıyla, değerlendirdiği makaleyle ilişkisi bulunan yazarlar, şirketler, kurumlar vs. ile yaşanabilecek çıkar çatışmasıyla sonuçlanacak makaleleri değerlendirmeyi kabul etmemelidirler.

5- Yazarların Etik Sorumlulukları
Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi'ne çalışma gönderen yazarların aşağıda belirtilen etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:
• Yazarların gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazarların farklı çalışmalardan yararlanmaları veya farklı çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve düzgün bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Çalışmanın oluşturulma sürecinde içeriğe katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
• Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması meydana getirebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
• Yazarlardan değerlendirme süreçleri bağlamında çalışmaya ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazarlar istenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazarlar çalışmada yer alan verilerin kullanım haklarına, araştırma ve analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olmalıdır.
• Yazarların yayınlanmış, erken görünüm ya da değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlışı fark etmesi durumunda, dergi editörünü bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğüne sahiptir.
• Yazarlar bir çalışma ile aynı anda birden fazla dergiye başvuramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun sonlanmasının ardından başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış makaleler KOSBED’e başvuramaz.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarında değişiklik (yazar ekleme/çıkartma, yazar sıralarında değişiklik) talep edilemez.

6- Genel görev ve sorumluluklar
Editörler, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi'nde yayınlanan her çalışmadan sorumludur. Bu sorumluluk çerçevesinde editörler, aşağıdaki yükümlülüklerin bilincindedir:
• Derginin gelişimini sağlama,
• Fikir hürriyetini destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
• Düzeltme ve açıklama gerektiren konularda açıklık ve şeffaflık gösterme,
• Okuyucu ile ilgili ilişkiler bağlamında geri beslemeye açık olma,
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılama,
• Dergide yayınlanan çalışmaların niteliğini yükseltmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme.







**