1. Temel Değerler
Kronotop İletişim Dergisi, medya ve iletişim alanında özgün akademik bilgi üretimini desteklemeyi, bilimsel tartışmayı geliştirmeyi ve akademik yayıncılıkta yüksek etik standartları esas almayı amaçlayan hakemli uluslararası bir bilimsel dergidir.
Dergi; araştırma, değerlendirme, editöryal karar ve yayımlama süreçlerinin tamamında şeffaflık, tarafsızlık, hesap verebilirlik, akademik dürüstlük ve bilimsel kalite ilkelerine bağlıdır.
Dergi; bilimsel nitelik taşıyan, özgün katkı sunan ve araştırma-yayın etiğine uygun biçimde hazırlanmış çalışmaları değerlendirmeye alır.
Dergi politikası, yayımlanan içeriğin niteliğiyle birlikte yazarlar, editörler, hakemler, yayın kurulu ve yayıncı arasında kurulan bilimsel güven ilişkisinin korunmasını da gözetir.
2. Yasal Dayanak ve Etik Çerçeve
Kronotop İletişim Dergisi, araştırma ve yayın etiği bakımından ulusal ve uluslararası standartları esas alır. Bu çerçevede dergi, başta Committee on Publication Ethics (COPE) olmak üzere Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) gibi bilimsel yayıncılıkta kabul gören etik ilke ve rehberleri benimser. Dergi ayrıca, Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ve Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkelerine uygun bir etik çerçeveyi benimser. Dergi tarafından yürütülen tüm süreçlerde COPE akış şemaları, editör rehberleri ve etik ihlallerin değerlendirilmesine ilişkin uluslararası iyi uygulamalar yol gösterici kabul edilir. Dergi, etik sorunların ihlal tespitiyle sınırlı görülmediği; önleyici, açıklayıcı ve yönlendirici bir yayıncılık anlayışını benimser. Bu nedenle etik ilkeler, yayın sürecine dâhil olan bütün paydaşların ortak sorumluluğu olarak değerlendirilir.
3. Araştırma ve Yayın Etiği İlkeleri
Kronotop İletişim Dergisi, araştırmanın planlanması, yürütülmesi, raporlanması, değerlendirilmesi ve yayımlanması süreçlerinin tamamında bilimsel dürüstlüğü ve araştırma etiğini esas alır. Araştırmanın amacı, yöntemi, veri toplama biçimi, değerlendirme süreci ve sonuçları doğru, eksiksiz ve yanıltıcı olmayacak şekilde sunulmalıdır. Bilimsel gerçekliği bozacak biçimde veri üretmek, verileri seçmeci biçimde kullanmak, sonuçları çarpıtmak veya araştırmanın kapsamını olduğundan farklı göstermek etik ihlal olarak kabul edilir. Dergi, araştırma etiğini salt makalenin içeriğiyle sınırlı görmez. Katılımcı hakları, kişisel verilerin korunması, araştırma sürecinde alınması gereken izinler, etik kurul kararları, onam süreçleri, yazarlık düzeni, kaynak kullanımı ve finansal şeffaflık gibi hususları da araştırma etiğinin ayrılmaz parçaları olarak değerlendirir.
3.1. Etik Kurul İzni
Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda ilgili kuruldan onay alınmış olması zorunludur. Etik kurul bilgileri, makalenin ilgili bölümlerinde açık biçimde yer almalıdır. Bu bilgilerde kurul adı, tarih ve karar veya sayı numarası belirtilmelidir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda ilgili raporun makale dosyası ile sisteme yüklenmesi gerekir. İnsan katılımcılarla yürütülen araştırmalarda, anket, görüşme, odak grup, gözlem, deney ve benzeri veri toplama teknikleri kullanılmışsa katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınması zorunludur. Araştırmada yer alan bireylerin kişisel verilerinin korunması, gizliliğinin sağlanması ve araştırma sürecinin gönüllülük esasına uygun yürütülmesi yazarların sorumluluğundadır. Dergi editörleri, gerekli gördükleri hâllerde yazarlardan etik kurul belgesi, onam formu, kurum izni veya başka destekleyici belgeler talep edebilir. Bir çalışma herhangi bir kurum, kuruluş, saha, arşiv veya özel veri seti üzerinde yürütülmüşse, gerekli kurumsal izinlerin alınmış olması gerekir. Bu tür izinlerin eksikliği, etik uygunluk bakımından değerlendirme dışı bırakma sebebi olabilir.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırma Türleri
Anket, mülakat, odak grup görüşmesi, gözlem, deney veya görüşme teknikleri aracılığıyla katılımcılardan birincil veri toplanmasını gerektiren nitel ve/veya nicel araştırmalar.
Biyolojik materyaller ve veri setleri dahil olmak üzere insan ve hayvanların deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar.
İnsan katılımcılar üzerinde yürütülen klinik araştırmalar ile deneysel müdahale çalışmaları.
Laboratuvar hayvanları veya diğer canlı organizmalar üzerinde gerçekleştirilen araştırma ve deney çalışmaları.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında geriye dönük (retrospektif) veri kullanımını içeren çalışmalar.
Yasal Dayanak
ULAKBİM TR Dizin'in 2020 yılı itibarıyla yürürlüğe koyduğu kararlar çerçevesinde, söz konusu tarihten itibaren dergimizde yayımlanacak tüm araştırma makaleleri için etik kurul izninin alınmış olması ön koşul niteliği taşımaktadır. Ayrıntılı bilgi için TR Dizin Etik İlkeleri Akış Şeması'nı inceleyebilirsiniz.
3.2. Araştırma ve Yayın Etiği İhlalleri
Aşağıda sayılan fiiller etik ihlal kapsamında değerlendirilir:
İntihal, başka kişilere ait fikir, yorum, bulgu, veri, ifade, görsel veya eserlerin uygun atıf yapılmaksızın kullanılmasıdır.
Öz-intihal veya metin geri dönüşümü, yazarın daha önce yayımlanmış çalışmalarından uygun atıf ve açıklama olmaksızın metin veya içerik aktarmasıdır.
Sahtecilik, gerçekte var olmayan veri, belge veya bulgu üretmektir.
Çarpıtma, araştırma verilerini, yöntemini veya sonuçlarını bilinçli olarak değiştirmek, eksiltmek, seçmeci biçimde sunmak ya da yanıltıcı biçimde yorumlamaktır.
Mükerrer yayın, aynı veya büyük ölçüde benzer bir çalışmanın birden fazla dergiye gönderilmesi veya yayımlanmasıdır.
Dilimleme, tek bir araştırmanın bütünlüğünü bozacak biçimde parçalanarak birden fazla yayın gibi sunulmasıdır.
Haksız yazarlık, çalışmaya anlamlı bilimsel katkısı olmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi ya da katkısı bulunan kişilerin yazarlar arasında yer almamasıdır.
Yanıltıcı beyan, etik kurul, finansman, destek, yazarlık katkısı, veri kaynağı veya çıkar çatışması gibi hususlarda eksik ya da yanlış bilgi verilmesidir.
Telif hakkı ihlali, izin gerektiren materyallerin izinsiz veya usulsüz biçimde kullanılmasıdır.
Dergiye yayın için iletilen ya da derginin geçmiş sayılarında yayımlanmış herhangi bir çalışmaya ilişkin; mükerrer yayın, dilimleme, intihal, veri uydurma, çıkar çatışması, haksız yazarlık şüphesi ile yazarlık değişikliği talepleri gündeme geldiğinde, dergi editöryası COPE tarafından belirlenen standartlar ve yönlendirmeler doğrultusunda hareket eder. Dergi, yukarıda sıralanan etik ihlal türlerinin yanı sıra yazarlık değişikliği taleplerine ilişkin süreçlerde de COPE'un ilgili rehber ve akış şemalarını esas almaktadır.
3.3. Etik İhlal Bildirimleri
Derginin yayın içerikleri, editoryal prosedürler ve politikalar ile dergi kurullarında görev alan üyelerin sorumluluğuna ilişkin şikâyet ve itirazların yanı sıra dergide etik dışı uygulama veya içerikle karşılaşılması hâlinde, ilgili bildirimler kronotop@mku.edu.tr adresine e-posta yoluyla iletilmelidir. Tüm başvurular gizlilik ilkesi çerçevesinde ele alınarak dergi editör kurulu tarafından titizlikle incelenecek ve gerekli işlemler ivedilikle başlatılacaktır. Dergimize iletilen şikayetler ve itirazlar dikkatle incelenerek COPE ilkeleri kapsamında değerlendirilir.
3.4. Görevi Kötüye Kullanma İddiaları
Dergi, bilimsel yayıncılık süreçlerinde etik standartların eksiksiz biçimde uygulanmasını temel bir ilke olarak benimsemektedir. Yayın öncesi ve yayın sonrası aşamaların herhangi birinde gündeme gelen suistimal iddiaları -gerek yazarlar gerekse üçüncü taraflarca iletilmiş olsun- önceden tanımlanmış prosedürler çerçevesinde titizlikle değerlendirilmektedir. İhbarcı bildirimleri de dahil olmak üzere tüm şikâyetler, tarafsız ve kapsamlı bir soruşturma süreciyle ele alınmakta; ilgili tüm tarafların hakları gözetilmektedir. Süreç boyunca COPE tarafından yayımlanan standartlar ve rehber ilkeler esas alınmaktadır.
4. Değerlendirme Süreçleri ve Diğer Politikalar
Kronotop İletişim Dergisi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından yayımlanan, açık erişimli, ücretsiz ve hakemli bir bilimsel dergidir. Dergi yılda iki kez, Ocak ve Temmuz aylarında yayımlanır. Dergiye makale başvuruları yalnızca DergiPark sistemi üzerinden kabul edilir. Dergi, başka herhangi bir kanal üzerinden iletilen çalışmaları değerlendirmeye almaz.
Dergide yürütülen değerlendirme süreçlerinde çift kör hakemlik sistemi uygulanır. Bu sistem çerçevesinde yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur. Dergiye gönderilen çalışmalar, öncelikle editöryal ön değerlendirmeye tabi tutulur. Bu aşamada çalışma, derginin amaç ve kapsamına uygunluk, bilimsel katkı, özgünlük, akademik yazım yeterliliği, etik ilkelere uygunluk ve biçimsel yeterlilik açısından incelenir. Gerekli koşulları sağlamadığı değerlendirilen çalışmalar hakem sürecine alınmadan yazarlara iade edilebilir.
Dergi, yayın süreçlerinde yalnızca bilimsel ölçütleri esas alır. Yazarların kurumsal aidiyetleri, akademik unvanları, cinsiyetleri, yaşları, inançları, etnik kökenleri, milliyetleri, siyasi görüşleri veya benzeri kişisel özellikleri değerlendirme sürecinde etkili olamaz.
4.1. Değerlendirme Süreç ve Süre Bilgileri
Kronotop İletişim Dergisi, gönderilen makalelerin değerlendirilmesinde editör ve yayın kurulu tarafından yürütülen ön incelemeyi, dış-çift kör hakem değerlendirmesini ve editöryal son inceleme ile yayına hazırlık sürecini kapsayan üç aşamalı bir değerlendirme modeli benimsemektedir. Bu çerçevede;
İç Değerlendirme Süreci
Dergiye iletilen her çalışma, öncelikle yayın politikası ve yazım kurallarına uygunluk bakımından teknik bir ön kontrol sürecine tabi tutulur. Bu aşamada yazıların benzerlik kontrolü ve intihal denetimi de gerçekleştirilir. Kronotop İletişim Dergisi, 2024 yılı Haziran sayısından itibaren DergiPark ile İntihal.net arasında kurulan işbirliği çerçevesinde sunulan benzerlik tarama hizmetini tüm gönderiler için zorunlu kılmaktadır. Makalenin ön kontrol süreci baş editör tarafından gerçekleştirilir. Bu inceleme azami beş gün içinde tamamlanır. Ön kontrol ölçütlerini karşılamayan çalışmalar ret veya iade edilebilir. Ölçütleri karşılayan çalışmalar ise baş editör tarafından yetkilendirilen alan editörüne atanmaktadır. Alan editörü, atamayı izleyen on beş gün içinde çalışmanın hakem sürecine alınıp alınmayacağına hükmeder (alan editörü değerlendirme formuna ulaşmak için tıklayınız). Gerekli gördüğü durumlarda çalışmayı doğrudan ret/iade edebilir ya da yazara editoryal düzeltme önerilerinde bulunabilir.
Dış Değerlendirme Süreci
Editöryal ön değerlendirmeyi başarıyla geçen çalışmalar, çift kör hakem sistemi kapsamında alanında uzman iki hakeme iletilmektedir. Hakem seçiminde değerlendiricilerin yazarlardan farklı kurumsal bağlantılara sahip olması ve ilgili alanda en az doktora düzeyinde akademik yeterliliğe ulaşmış bulunması esas alınmaktadır (hakem değerlendirme formuna ulaşmak için tıklayınız). Hakemlerin, değerlendirme davetine yedi gün içinde yanıt vermesi beklenir ve inceleme süreci on beş günle sınırlıdır. Editör ve/veya alan editörleri, sürecin gerektirdiği durumlarda bu süreleri uzatabilir ya da yeni hakem atamasına başvurabilir. İnceleme sonucunda hakemler çalışmayı doğrudan kabul, küçük düzeltme, büyük düzeltme veya ret seçeneklerinden biriyle değerlendirmektedir. Her iki hakemin de kabul yönünde görüş bildirmesi hâlinde çalışma yayıma kabul edilir. Aksi durumda reddedilir. Hakemler arasında görüş ayrılığı doğması hâlinde ise üçüncü bir hakeme başvurulur ve nihai karar bu değerlendirme ışığında baş editör ve/veya alan editörü tarafından verilir.
Hakem raporları doğrultusunda düzeltme talep edilen çalışmalar yazarlara iletilmektedir. Gerekli revizyonların on dört gün içinde tamamlanması beklenir. Bu süre içinde güncelleme yapılmayan çalışmalar sistemden kaldırılır. İstisnai durumlarda yazarlar editörden ek süre talep edebilir. Düzeltmelerin hakem görüşlerini yeterince karşıladığına kanaat getirilmesi hâlinde makale yayıma alınır. Aksi durumda ret kararı verilebilir. Yazarlar, değerlendirme sonucuna gerekçeli ve bilimsel dayanaklara sahip itirazlarını editör kuruluna iletme hakkına sahiptir. Bu hakkı kullanmak isteyen yazarların, hakemlerin taleplerine itirazlarını yazılı bir biçimde ilettikleri “hakemlere cevap” dosyası aracılığıyla olmalıdır. İtirazlar incelenerek gerektiğinde ilgili hakemlerden ek görüş talep edilir ve yazarlara sonuç bildirilir. İtirazın haklı bulunması durumunda süreç yeni hakem atamasıyla yeniden başlatılır. Tüm bu aşamaların tamamlanmasının ardından, nihai kabul kararından önce çalışmalar Türkçe ve İngilizce dil editörlerine yönlendirilmektedir. Çalışmaların dil kontrolü için tanımlanan süre on beş gündür.
Son Kontroller ve Yayına Hazırlık
Hakem değerlendirme sürecinin tamamlanmasının ardından çalışmalar, editörün nihai denetimine tabi tutulmaktadır. Bu aşamada son okumalar gerçekleştirilir ve gerekli görülen durumlarda çalışma ek düzenleme için yazara yeniden gönderilir. Söz konusu sürecin beş gün içinde tamamlanması beklenmektedir. Akabinde çalışmalar DOI tanımlama ve mizanpaj işlemlerine alınmaktadır. Çalışmaların yayım süreci için tanınan azami süre yirmi bir gündür. Normal koşullar altında makalelerin yayın değerlendirme sürecinin başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde sonuçlandırılması hedeflenmektedir. Bu süre, çalışmaların değerlendirme süreçlerine ve istisnai durumlara göre kısalıp uzayabilir.
4.2. İntihal ve Benzerlik Politikası
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, başvuru aşamasında İntihal.net yazılımı aracılığıyla benzerlik taramasına tabi tutulmaktadır. Dergi, 2024 yılı Haziran sayısından itibaren DergiPark ile İntihal.net arasında kurulan işbirliği çerçevesinde bu tarama sürecini tüm gönderiler için zorunlu kılmaktadır. Benzerlik taraması sonuçları, etik bir ihlal göstergesi olarak değil kurumsal kalite standardının bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Genel benzerlik oranının %20'yi aşması hâlinde çalışma hakem sürecine alınmadan yazar(lar)a iade edilir. Yazar(lar), üç hafta içinde gerekli düzenlemeleri yaparak çalışmasını yeniden gönderebilir. Tek bir kaynaktan benzerlik oranı ise %5'i aşmamalıdır. Editörler, hakem süreci boyunca veya sonrasında ek benzerlik denetimi yapma yetkisine sahiptir. Bahsi geçen eşik değerleri karşılanmış olsa dahi sonradan intihal tespiti yapılması hâlinde ilgili çalışmaya erişim derhal engellenerek makale yayım listesinden ve ilgili sayıdan kaldırılır. Çalışmaların etik ve hukuki sorumluluğu öncelikle yazarlara aittir. Dergiye başvuruda bulunan tüm yazarlar bu politika hükümlerini başvuru anında kabul etmiş sayılır.
4.3. Telif Hakları Politikası
Yazarlar, dergiye gönderdikleri çalışmaların özgün olduğunu ve telif hakkı ihlali oluşturacak herhangi bir unsur içermediğini kabul eder. Çalışmada kullanılan tablo, şekil, görsel, ölçek, anket, belge, çeviri metin veya başka bir materyalin kullanımından doğabilecek her türlü hukuki ve etik sorumluluk yazarlara aittir. Dergi, yazarlardan telif hakkı devri veya yayımlama izni kapsamında gerekli formu talep eder. Yazarlar, makalelerinin dergi tarafından yayımlanmasına izin vermekle birlikte, çalışmada kullanılan üçüncü taraf materyaller bakımından doğabilecek hak ihlallerinden kendileri sorumludur. Çeviri türünde çalışma gönderen yazarların, eser sahibinden veya hak sahibinden alınmış izin belgesini ve metnin orijinal dildeki nüshasını başvuru sırasında sisteme yüklemeleri gerekir.
4.4. Açık Erişim Politikası
Kronotop İletişim Dergisi açık erişim ilkesini benimser. Kronotop İletişim Dergisi'nde yayımlanan tüm akademik içerikler, aksi belirtilmediği sürece Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC) lisansı kapsamında açık erişim ilkesiyle sunulmaktadır. Bu lisans çerçevesinde yayımlanan içerikler, atıf kurallarına uyulmak kaydıyla indirilebilir ve paylaşılabilir. Ancak değiştirilemez ve ticari amaçlarla kullanılamaz. Dergide yayımlanan makalelerin tam metinlerine DergiPark üzerinden ücretsiz ve anında erişim sağlanmaktadır. Dergide yayımlanan tüm bilimsel içeriklere internet üzerinden ücretsiz ve tam metin erişim sağlanır. Okuyucular, yayımlanan makaleleri bilimsel amaçlarla okuyabilir, indirebilir, arşivleyebilir, paylaşabilir ve uygun atıf yapmak kaydıyla kullanabilir. Açık erişim politikası, bilimsel bilginin daha geniş çevrelere ulaşmasını, akademik görünürlüğün artmasını ve kamusal bilgi dolaşımının güçlenmesini amaçlamaktadır. Yazarlar, yayımlanması kabul edilen çalışmalarının açık erişim kapsamında yayımlanmasını kabul etmiş sayılır.
4.5. Ücret Politikası
Kronotop İletişim Dergisi, yazarlardan değerlendirme, işlem, hakemlik veya yayımlama sürecinin herhangi bir aşamasında ücret talep etmez. Dergi, yazarlara telif ücreti ödemez ve hakemlere değerlendirme ücreti vermez. Derginin yayın politikası ücretsiz bilimsel dolaşım esasına dayanmaktadır. Ücret politikasıyla ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
4.6. Arşiv ve Depolama Politikası
Kronotop İletişim Dergisi, yayımlanan içeriğin uzun süreli erişilebilirliğini ve kurumsal bütünlüğünü güvence altına almak amacıyla dijital arşivleme, üst-veri düzenlemesi ve kesintisiz erişim ilkelerini benimsemektedir. Bu doğrultuda dergide yayımlanan tüm makaleler LOCKSS sistemi aracılığıyla dijital ortamda arşivlenmektedir. Yayımlanan içeriklerin bilimsel kayıt içindeki sürekliliği, düzeltilebilirliği ve izlenebilirliği titizlikle gözetilmektedir. Yayımlanan makalelerin tam metinlerine DergiPark üzerinden ücretsiz ve kesintisiz biçimde erişilebilmektedir.
4.7. Özel Sayı Yayımlama Politikası
Dergi, Yayın Kurulu'nun kararı doğrultusunda özel sayı yayımlayabilir. Özel sayı kapsamında değerlendirmeye alınan çalışmalar, olağan yayın süreciyle özdeş aşamalardan geçmektedir. Öncelikle editöryal ön inceleme ve yazım kurallarına uygunluk denetimi gerçekleştirilmekte, ardından İntihal.net aracılığıyla benzerlik taraması yapılmaktadır. Bu aşamaları başarıyla tamamlayan çalışmalar çift kör hakem sürecine alınmakta, hakem değerlendirmesi sonuçlanan makaleler dil denetimi, dizgi ve mizanpaj işlemlerinin tamamlanmasıyla yayıma hazır hâle getirilmektedir. Özel sayıya gönderilen tüm çalışmaların derginin yayın etiği ilkelerine ve politikalarına eksiksiz biçimde uyması zorunludur.
4.8. Yapay Zekâ Teknolojilerin Kullanımına İlişkin Politika
Kronotop İletişim Dergisi, üretken yapay zekâ ve yapay zekâ destekli araçların akademik yazım sürecinde kullanımını dikkatle değerlendirmektedir. Bu tür araçlar, dil düzenleme, anlatımın iyileştirilmesi, çeviri desteği veya sınırlı teknik yardım amacıyla kullanılabilir. Ancak bilimsel yorum geliştirme, özgün argüman üretme, veri uydurma, kaynak icat etme veya yazarlık sorumluluğunu üstlenme amacıyla kullanılamaz. Dergi, yazarların tamamından yapay zekâ kullanımına ilişkin etik beyan formunu makale gönderim sürecinde talep eder.
Yapay zekâ araçları yazar ya da ortak yazar olarak gösterilemez. Makale hazırlık sürecinde herhangi bir yapay zekâ aracından yararlanılmışsa, bunun kapsamı ve kullanım amacı yazar beyanı kapsamında açıkça belirtilmelidir. Çalışmanın tamamının doğruluğu, özgünlüğü, etik uygunluğu ve kaynak güvenilirliği yazarlara aittir. Yapay zekâ destekli görsel üretimi veya görsel değişikliği içeren kullanımlarda da yöntem ve kapsam açıkça belirtilmelidir. Araştırma sonuçlarını yanıltıcı nitelikte içeriklerden kaçınılmalıdır.
4.9. Düzeltme, Geri Çekme, Endişe Bildirimi ve Makalenin Kaldırılması
Kronotop İletişim Dergisi, yayımlanan çalışmaların doğruluğunu, güvenilirliğini, bütünlüğünü ve etik uygunluğunu korumayı temel editoryal sorumluluklarından biri olarak kabul eder. Yayımlama sonrasında ortaya çıkabilecek hata, eksiklik, etik ihlal, bilimsel geçersizlik veya hukuki sorunlar karşısında dergi, COPE tarafından belirlenen ilke, rehber ve akış şemalarına uygun biçimde hareket eder. Düzeltme, geri çekme, endişe bildirimi ve makalenin kaldırılması süreçleri, bilimsel kaydın şeffaflığını korumak ve okuyucuyu doğru biçimde bilgilendirmek amacıyla yürütülür.
Düzeltme Politikası
Yayımlanmış bir makalede, çalışmanın genel bilimsel bütünlüğünü ve temel bulgularını ortadan kaldırmayan fakat düzeltilmesi gereken maddi hata, yazım yanlışı, teknik eksiklik, kaynak gösterimi sorunu, tablo ya da şekil hatası gibi durumlar tespit edilirse düzeltme yayımlanabilir. Düzeltme talebi yazarlar, editörler, hakemler veya üçüncü kişiler tarafından dergi editörlüğüne iletilebilir. Editör kurulu, bildirilen hatanın niteliğini değerlendirir ve gerekli gördüğü hâllerde yazarlardan açıklama veya ek belge talep eder. Hata, yalnızca sınırlı ve teknik bir düzeltme gerektiriyorsa, uygun görülen değişiklikler makale kaydında açık biçimde gösterilerek yapılabilir. Daha kapsamlı değişiklikler gerektiren durumlarda ise ayrı bir düzeltme metni yayımlanır. Düzeltme metni, orijinal makaleyle açık biçimde ilişkilendirilir. Okuyucuya makalenin düzeltilmiş olduğuna dair açık bir bildirim sunulur ve bu bildirim düzeltilmiş sürüme veya düzeltme kaydına yönlendiren bağlantıyla desteklenir. Düzeltme metni, derginin ilk uygun sayısında yayımlanır ve mümkün olduğunda ayrı bir kayıt olarak tanımlanır. Böylece bilimsel kayıt korunarak okurun yanıltılması önlenir.
Geri Çekme Politikası
Bir makalede intihal, sahtecilik, veri uydurma, veri çarpıtma, mükerrer yayın, ciddi etik ihlal, yanıltıcı beyan, telif hakkı ihlali, bilimsel geçerliliği ortadan kaldıran ağır yöntemsel hata veya hukuki açıdan sorun teşkil eden bir durum tespit edilirse makale geri çekilebilir. Geri çekme kararı, editör kurulu tarafından, gerektiğinde yazarlardan ve ilgili kurumlardan açıklama alınarak, COPE yönergeleri doğrultusunda verilir. Geri çekme, yayımlanmış çalışmanın bilimsel kayıttan tamamen silinmesi anlamına gelmez. Aksine, makale arşivde erişilebilir olmaya devam eder. Ancak geri çekildiği açık, görünür ve kalıcı biçimde belirtilir. Makale kayıt sayfasına geri çekme bildirimi eklenir ve geri çekme gerekçesi şeffaf bir dille açıklanır. Böylece okuyucular, çalışmanın artık güvenilir bir bilimsel kaynak olarak değerlendirilmemesi gerektiği konusunda açık biçimde bilgilendirilir. Geri çekme beyanı, mümkün olan ilk sayıda veya derginin dijital yayın altyapısında uygun olan ilk anda yayımlanır. Beyan, geri çekilen makaleyle doğrudan ilişkilendirilir ve bilimsel kayıt içinde izlenebilir durumda tutulur.
Endişe Bildirimi
Bir makaleyle ilgili ciddi etik, bilimsel veya hukuki şüpheler bulunmasına rağmen inceleme henüz tamamlanmamışsa ya da mevcut bilgiler kesin bir sonuca ulaşmak için yeterli değilse editörler endişe bildirimi yayımlayabilir. Endişe bildirimi, okuyucuları söz konusu çalışma hakkında dikkatli olmaya çağıran geçici bir editoryal uyarı niteliği taşır. Bu yol özellikle şu durumlarda gündeme gelebilir: Çalışmanın bulgularının güvenilirliğine ilişkin ciddi kuşkuların bulunması, etik ihlal iddiasının kuvvetli olması ve soruşturmanın devam etmesi; yazarın veya bağlı kurumunun yeterli açıklama sunmaması; kurumsal incelemenin gecikmesi ya da sonuçsuz kalması. Endişe bildirimi, nihai karar yerine geçmez. İnceleme süreci tamamlandığında bildirim kaldırılabilir, düzeltmeye dönüştürülebilir veya geri çekme kararıyla sonuçlanabilir.
Makalenin Kaldırılması
Makalenin tamamen kaldırılması istisnai ve sınırlı durumlarda başvurulan bir uygulamadır. Dergi, bilimsel kaydın korunması ilkesini esas alır; bu nedenle kaldırma, geri çekmeden daha dar ve olağanüstü bir tedbirdir. Aşağıdaki durumlarda makalenin erişimden kaldırılması gündeme gelebilir:
Mahremiyetin, kişisel verilerin veya unutulma hakkının ağır biçimde ihlal edilmesi.
Karalayıcı içerik, açık hukuka aykırılık veya kişilerin yasal haklarını ciddi biçimde ihlal eden unsurların bulunması.
Mahkeme kararı veya bağlayıcı idari karar gibi hukuken zorunlu durumların ortaya çıkması.
Bu gibi hâllerde makalenin tam metni erişimden kaldırılabilir. Lakin mümkün olduğu ölçüde bibliyografik kayıt korunur ve kaldırma işleminin nedeni kamuya açık bir editoryal bildirimle açıklanır. Gerekli durumlarda ilgili dizinler, kayıt sistemleri ve teknik altyapılar da bilgilendirilir.
Süreçlerin Yürütülmesi
Düzeltme, geri çekme, endişe bildirimi ve kaldırma süreçlerinin tamamı editoryal kurul tarafından, tarafsızlık, ölçülülük, şeffaflık ve bilimsel bütünlüğün korunması ilkeleri doğrultusunda yürütülür. Bu süreçlerde yazarların açıklama sunma hakkı gözetilir. Ancak nihai editoryal sorumluluk dergiye aittir. Dergi, gerektiğinde COPE akış şemalarına başvurur ve süreçleri uluslararası etik yayıncılık standartlarıyla uyumlu biçimde belgelendirir.
4.10. Veri Yönetimi ve Şeffaflık Politikası
Kronotop İletişim Dergisi'ne gönderilen tüm çalışmalar DergiPark sistemi üzerinden yönetilmekte ve yayımlanmaktadır. Makale içerikleri ile yazar bilgilerine erişim, yayın sürecindeki role ve aşamaya göre kısıtlanmaktadır. Baş editör, sürecin tamamında makale içeriklerine ve yazar bilgilerine erişim yetkisine sahipken yayın kurulu ve diğer editoryal roller yalnızca kendilerine sevk edilen çalışmalarla sınırlı erişime sahiptir. Danışma kurulu üyelerinin makale yayın süreçlerinde editoryal yetkisi bulunmamaktadır. Hakem değerlendirme süreci çift kör hakemlik ilkesi çerçevesinde hem hakemler hem de yazarlar bakımından titizlikle yürütülmektedir.
Yazarlar, makalelerinde sundukları veri, bulgu ve yorumların doğruluğundan ve özgünlüğünden birinci derecede sorumludur. Editoryal değerlendirme sürecinde veya yayımlanmanın ardından gerekli görülmesi hâlinde yazarlardan ham veriler, araştırma materyalleri, görüşme dökümleri, analiz tabloları veya destekleyici belgeler talep edilebilir. Üçüncü kişilere ait kişisel bilgiler içeren çalışmalarda söz konusu verilerin anonimleştirilmesi zorunludur. Katılımcıların kimliğinin araştırma verileriyle eşleştirilebildiği çalışmalar yayıma kabul edilmez. Paylaşılması mümkün olmayan veriler söz konusu olduğunda bu durumun gerekçesi makale içinde açıkça belirtilmelidir. Dergi, makale üst verilerini DOI sistemi aracılığıyla kayıt altına almaktadır.
Veri uydurma ve tahrif etme, bilimsel dürüstlüğe aykırı eylemler olarak değerlendirilmekte ve hiçbir koşulda kabul edilmemektedir. Veri uydurma; gerçek olmayan verilerin, bulguların veya kaynakların üretilerek bilimsel kayıt olarak sunulması; veri tahrifi ise araştırma materyallerinin, süreçlerinin veya bulgularının yanıltıcı biçimde değiştirilmesi olarak tanımlanmaktadır. Herhangi bir veri manipülasyonu şüphesi doğması hâlinde editöryal ekip soruşturma başlatma yetkisine sahiptir. İnceleme sürecindeki bir çalışmada bu tür bir ihlal tespit edilmesi durumunda makale reddedilir. Yayımlanmış bir çalışmada saptanması hâlinde ise makale geri çekilerek durum kamuoyuyla paylaşılır.
4.11. Çıkar Çatışması Politikası
Kronotop İletişim Dergisi, yayın süreçlerinin tarafsızlığını ve bilimsel bütünlüğünü korumak amacıyla çıkar çatışmalarının önlenmesini temel bir ilke olarak benimsemektedir. Bu doğrultuda süreçte yer alan tüm tarafların (yazarlar, hakemler ve editoryal kurul üyeleri) olası çıkar çatışmalarını açıkça beyan etmesi zorunludur. Yazarlar, başvuru aşamasında kurumsal, finansal, kişisel veya akademik nitelikte herhangi bir çıkar çatışması bulunması hâlinde bunu ilgili formda açıkça bildirmekle yükümlüdür. Hakemler ise değerlendirme sürecinde tarafsızlıklarını zedeleyebilecek bir ilişki ya da çıkar çatışması fark etmeleri durumunda editörü derhal bilgilendirmeli ve süreçten çekilmelidir. Hakem atamasında, değerlendiricilerin yazarlarla aynı kurumda görev yapmamasına ve aralarında doğrudan bir akademik veya kişisel bağ bulunmamasına özen gösterilmektedir.
Dergi editörleri, kendi çalışmalarına, aile üyelerince hazırlanan makalelere veya kişisel çıkar ilişkisi bulunan araştırmacıların çalışmalarına ilişkin editoryal kararlarda yer alamaz. Yayın kurulu üyeleri dahil dergide herhangi bir editoryal görev üstlenmiş kişiler tarafından dergiye makale gönderilmesi hâlinde, ilgili kişinin dergideki rolü söz konusu çalışmanın süreci tamamlanana dek askıya alınmakta ve bu kişinin süreç bilgilerine erişimi engellenmektedir. Böylece değerlendirme sürecinin her aşamasında kurumsal tarafsızlık güvence altına alınmaktadır.
4.12. Yazarlık ve Katkı Beyanı
Kronotop İletişim Dergisi'nde yazarlık, çalışmanın tasarımı, yürütülmesi, bulgularının yorumlanması veya raporlanması aşamalarından en az birine anlamlı ve doğrudan akademik katkı sunmayı gerektirmektedir. Yalnızca teknik destek, veri toplama yardımı, çeviri, dil düzeltme, idari kolaylık sağlama veya finansman temini tek başına yazarlık hakkı doğurmaz. Bu nitelikteki katkılar makale sonundaki teşekkür bölümünde açıkça belirtilmelidir. Yazar olarak adı geçen her kişinin çalışmanın nihai halini inceleyip onaylaması ve kendi katkı alanı çerçevesinde sorumluluk üstlenmesi zorunludur.
Birden fazla yazarlı çalışmalarda yazar katkı oranları ve katkı türleri (kavramsal tasarım, veri toplama, analiz, yazım, revizyon vb.) makale sonunda ayrıca belirtilmelidir. Yazar sıralaması, katkı düzeyini yansıtacak biçimde düzenlenmelidir. Bu konudaki sorumluluk yazarlara aittir. Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez. Bu tür araçların kullanılması hâlinde ilgili bilgi yöntem bölümünde şeffaf biçimde açıklanmalıdır. Gönderim sonrasında yazar ekleme, çıkarma veya sıralama değişikliğine ilişkin talepler ancak tüm yazarların açık onayı ve editöryal kurulun uygun bulması koşuluyla değerlendirilebilir ve bu tür değişiklikler COPE yönlendirmeleri çerçevesinde ele alınır.
5. Paydaşların Sorumlulukları
5.1. Yayıncının Sorumlulukları
Kronotop İletişim Dergisi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından yayımlanmaktadır. Derginin imtiyaz sahibi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İletişim Fakültesi adına Fakülte Dekanı'dır. Yayıncı ile editörler arasındaki ilişki mutlak editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Bu çerçevede yayıncı, editoryal kararlar üzerinde herhangi bir yönlendirme veya müdahale yetkisine sahip değildir.
Yayıncı, derginin bilimsel bütünlüğünü ve kurumsal güvenilirliğini korumak amacıyla aşağıdaki sorumlulukları üstlenmektedir. Makale değerlendirme süreçlerinin şeffaf, adil ve tarafsız biçimde işletilmesi; yazarların cinsiyet, etnik köken, din, siyasi görüş veya kurumsal bağlantı gibi bireysel niteliklerinden bağımsız olarak yalnızca akademik ölçütler temelinde değerlendirilmesi temel ilkeler arasındadır. Yayıncı, dergiye iletilen kişisel verilerin korunmasını ve üçüncü taraflarla paylaşılmamasını taahhüt eder. Editör ve yayın kurulu üyelerinin atanma süreçleri ile görev bilgileri dergi web sitesinde şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılır.
İntihal, suistimal, çıkar çatışması, telif hakkı ihlalleri ve metin geri dönüşümü gibi yayın etiğini zedeleyen durumlara ilişkin şüphe ya da tespit oluşması hâlinde yayıncı, konunun aydınlatılması için gerekli prosedürleri işletmekle yükümlüdür. Yayıncı aynı zamanda dergi içeriğine açık ve ücretsiz erişimin kesintisiz olarak sağlanmasını, yayımlanan içeriklerin dijital ortamda arşivlenerek uzun vadeli korunmasını güvence altına alır.
5.2. Editörlerin Sorumlulukları
Kronotop İletişim Dergisi editörleri, yayın süreçlerinin bilimsel bütünlüğünü, etik standartlarını ve kurumsal güvenilirliğini korumakla yükümlüdür. Tüm editoryal kararlar, yazarların cinsiyet, etnik köken, din, milliyet veya siyasi görüş gibi kişisel niteliklerinden bağımsız olarak yalnızca bilimsel ölçütler temelinde verilir. Değerlendirme sürecinde elde edilen bilgiler gizlilik ilkesi çerçevesinde korunmakta; yazar ve hakem kimlikleri yalnızca yetkili editoryal roller tarafından bilinmekte ve üçüncü taraflarla paylaşılmamaktadır.
Editörler, gönderilen çalışmaların derginin amaç ve kapsamına uygunluğunu denetler; çift kör hakem sürecinin tarafsız ve şeffaf biçimde işlemesini sağlar; hakem atamalarında çıkar çatışmalarını önlemeye yönelik tedbirleri alır ve hakemlerden gelen geri bildirimleri değerlendirerek yazarlara iletir. Ret kararlarında yazarlara gerekçeli bildirim yapılması esastır. Mükerrer yayın, intihal, veri uydurma, haksız yazarlık ve metin geri dönüşümü gibi etik ihlal şüphesi doğan durumlarda COPE rehber ilkeleri doğrultusunda gerekli soruşturma süreçleri derhal başlatılır.
Editörlerin veya yayın ile danışma kurulu üyelerinin dergiye makale göndermesi hâlinde ilgili kişinin editoryal rolü söz konusu çalışmanın süreci tamamlanana dek askıya alınır; süreç başından itibaren diğer editör(ler) tarafından yürütülür ve ilgili kişi hakemlerin belirlenmesi dahil hiçbir aşamaya dahil edilemez. Sürecin şeffaflığını ve etik kurallara uygunluğunu belgelemek amacıyla çıkar çatışması beyanı makale sonunda kamuoyuyla paylaşılır. Bu tür durumlarda COPE'un etik editörlük rehberi esas alınır.
5.3. Yazarların Sorumlulukları
Dergiye çalışma gönderen yazarlar, çalışmalarının özgün, daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış ve başka bir dergide değerlendirmede olmadığını taahhüt eder. Yazarlar, eserlerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile COPE tarafından belirlenen araştırma ve yayın etiği standartlarına uygun biçimde hazırlamakla yükümlüdür. Çalışmanın etik ve hukuki sorumluluğu öncelikli olarak yazarlara aittir.
Araştırma bulgularının eksiksiz, doğru ve şeffaf biçimde raporlanması; kullanılan yöntem, analiz ve sonuçların yeniden üretilebilirliğini mümkün kılacak düzeyde aktarılması esastır. Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda gerekli onayların alınması, katılımcı onamlarının sağlanması ve bu bilgilerin makale metninde açıkça belirtilmesi zorunludur. Üçüncü taraflara ait ölçek, görsel veya materyallerin kullanılması hâlinde hak sahiplerinden yazılı izin alınmalı ve makale içinde beyan edilmelidir. Varsa finansman kaynakları ile çıkar çatışmaları başvuru aşamasında açıkça bildirilmelidir.
Yazar olarak listelenmek için çalışmanın kavramsallaştırılması, tasarımı, veri toplama, analiz veya bulgularının yorumlanması süreçlerinden en az birine anlamlı katkıda bulunulmuş olması, çalışmanın eleştirel biçimde gözden geçirilmesi, nihai metnin onaylanması ve araştırmanın tüm boyutlarıyla sorumluluk üstlenilmesi gerekmektedir. Bu ölçütleri karşılamayan katkılar teşekkür bölümünde belirtilmelidir. Sorumlu yazar, tüm yazarların yazarlık ölçütlerini karşıladığından emin olmak, dergiyle yürütülen yazışmaları koordine etmek ve revizyonlar için tüm yazarların onayını almakla yükümlüdür.
Hakem ve editör önerileri doğrultusunda talep edilen düzeltmelerin belirlenen süre içinde yapılarak sisteme yüklenmesi ve değişikliklerin metin üzerinde görünür biçimde işaretlenmesi beklenmektedir. Aynı çalışmanın birden fazla dergiye eş zamanlı olarak gönderilmesi ile daha önce yayımlanmış bir çalışmanın yeniden sunulması kesinlikle kabul edilmez. Yazarlar, makale yayımlandıktan sonra önemli bir hata ya da etik sorun tespit etmeleri hâlinde durumu derhal editörlüğe bildirmek ve gerekli düzeltme süreçlerde iş birliği yapmakla yükümlüdür.
5.4. Hakemlerin Sorumlulukları
Hakemler, kendilerine iletilen çalışmaları COPE tarafından yayımlanan Etik Hakemlik Kılavuzu ilkeleri doğrultusunda değerlendirmekle yükümlüdür. Değerlendirme daveti ulaştığında hakemlerin öncelikle çalışmanın uzmanlık alanlarıyla uyumunu, olası çıkar çatışmalarını ve yazar kimliğine ilişkin herhangi bir tahminin söz konusu olup olmadığını sorgulaması beklenir. Bu koşullardan herhangi birinin varlığı hâlinde hakem, durumu derhal editörlüğe bildirerek süreçten çekilmelidir. Benzer biçimde, değerlendirme sürecinde yazarı tanımayı mümkün kılacak ipuçlarıyla karşılaşılması durumunda da editör bilgilendirilmelidir.
Hakemler, değerlendirmelerini bilimsel ölçütleri, nesnelliği ve akademik dürüstlüğü esas alarak hazırlamalıdır. Çalışmanın özgünlüğü, literatüre katkısı, yöntemsel tutarlılığı, bulguların güvenilirliği ve sonuçların geçerliliği sistematik biçimde incelenmelidir. Değerlendirme raporları yüzeysel ve genelleyici ifadelerden arındırılmış; güçlü yönleri, geliştirilmesi gereken kısımları ve somut önerileri içeren yapıcı bir nitelik taşımalıdır. Hakemler kendi eserlerine yalnızca akademik gereklilik durumunda atıf önerisi sunabilir; bu öneriyi iletirken yazarın kimliğini açığa çıkaran ifadelerden kaçınmalıdır. Değerlendirmeyi başka bir araştırmacıyla birlikte yürütme düşüncesi doğduğunda editörlüğün önceden bilgilendirilmesi zorunludur.
Hakemler, inceledikleri çalışmaya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gizliliğini değerlendirme süresince ve sonrasında korumakla yükümlüdür. Söz konusu içerikler hiçbir koşulda çoğaltılamaz, paylaşılamaz veya başka amaçlarla kullanılamaz. Değerlendirme sürecinde tespit edilen intihal, veri manipülasyonu, mükerrer yayın veya etik ihlal şüphesi editörlüğe derhal bildirilmelidir. Değerlendirmelerin dergi tarafından tanınan süre içinde tamamlanması esas olup gecikme öngörülmesi hâlinde editörle iletişime geçilerek ek süre talep edilmelidir. Revizyon ve yeniden değerlendirme süreçlerinde de hakemlik yükümlülüğü devam eder.
29 Temmuz 2026
Sayfa
217-247
